بر اساس آخرین بررسی‌های انجام‌شده از وضعیت بازار، قیمت هر کیلوگرم ماهیچه گوسفندی به حدود ۲ میلیون و ۴۰ هزار تومان و قیمت هر کیلوگرم ران گوسفندی به حدود ۲ میلیون و ۳۰ هزار تومان رسیده است. این قیمت‌ها در حالی ثبت شده که نسبت به روز گذشته تغییر چندانی نداشته‌اند، اما در مقایسه با ابتدای سال رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند.

در چنین شرایطی، ثبات قیمت در سطوح بالا لزوماً به معنای آرامش بازار نیست؛ چراکه از یک طرف هزینه‌های تولید افزایش شدیدی داشته و از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید مردم باعث شده میزان مصرف گوشت قرمز در خانوارها کاهش پیدا کند.

هزینه تولید گوشت ۳.۵ برابر شد

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور نیز با تشریح آخرین وضعیت بازار گوشت قرمز، از افزایش قابل‌توجه هزینه‌های تولید و کاهش مصرف سرانه خبر داد.

احمد شاد در گفت‌وگو با صمت اظهار کرد: طی یک سال گذشته مجموع هزینه‌های تولید گوشت حدود ۳.۵ برابر افزایش پیدا کرده است، اما رشد قیمت گوشت به دلیل کاهش قدرت خرید خانوار و افت تقاضا نتوانسته هم‌پای افزایش هزینه‌های تولید حرکت کند.

وی افزود: قیمت لاشه گوسفندی در مقایسه با سال گذشته حدود ۱۱۰ درصد و قیمت گوشت گوساله حدود ۱۶۰ درصد افزایش داشته است، اما این افزایش قیمت نیز نتوانسته رشد هزینه‌های تولید را به طور کامل پوشش دهد.

 

قیمت لاشه گوسفندی ۱۱۰ درصد افزایش یافت

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور درباره وضعیت قیمت گوشت گوسفندی گفت: قیمت‌هایی که در مورد گوشت اعلام می‌شود، مربوط به لاشه در کشتارگاه و تحویل در مراکز عمده عرضه است و نباید آن را با قیمت نهایی گوشت در خرده‌فروشی یکسان دانست.

شاد افزود: در مقطع مشابه سال گذشته، قیمت لاشه گوسفندی در کشتارگاه حدود ۶۷۰ تا ۷۰۰ هزار تومان بود و میانگین قیمت در آن زمان به حدود ۶۸۵ هزار تومان می‌رسید.

وی ادامه داد: امسال قیمت لاشه گوسفندی در محدوده یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان قرار گرفته و میانگین قیمت نیز حدود یک میلیون و ۴۲۵ هزار تومان است.

به گفته وی، مقایسه قیمت‌های امسال با سال گذشته نشان می‌دهد قیمت لاشه گوسفندی حدود ۱۱۰ درصد افزایش داشته است.

شاد تأکید کرد: البته این قیمت با نرخ نهایی گوشت در قصابی‌ها و مراکز خرده‌فروشی متفاوت است و هزینه‌های مربوط به توزیع، قطعه‌بندی و سایر مراحل زنجیره عرضه نیز در قیمت نهایی اثرگذار است.

گوشت گوساله ۱۶۰ درصد گران شد

وی در ادامه به وضعیت گوشت گوساله اشاره کرد و گفت: سال گذشته قیمت گوشت گوساله در محدوده ۴۷۰ تا ۵۱۰ هزار تومان قرار داشت و متوسط قیمت حدود ۴۹۰ هزار تومان بود.

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور افزود: در حال حاضر متوسط قیمت گوشت گوساله به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است.

شاد تصریح کرد: بر این اساس، قیمت گوشت گوساله نسبت به سال گذشته حدود ۱۶۰ درصد افزایش پیدا کرده است.

وی در عین حال گفت: با وجود این افزایش قیمت، گوشت قرمز همچنان در میان کالاهای اساسی قرار دارد و رشد قیمت آن در مقایسه با برخی دیگر از اقلام، پایین‌تر بوده است.

به گفته وی، دلیل اصلی این موضوع را باید در کاهش قدرت خرید خانوار و افت تقاضا جست‌وجو کرد؛ چراکه بازار دیگر ظرفیت افزایش قیمت متناسب با رشد هزینه‌های تولید را ندارد.

مصرف گوشت به ۴۵۰ تا ۵۰۰ گرم در ماه رسید

شاد درباره تغییر الگوی مصرف گوشت در میان خانوارهای ایرانی اظهار کرد: افزایش قیمت گوشت در ماه‌های گذشته باعث شده الگوی مصرف خانوارها به شکل محسوسی تغییر کند.

وی گفت: پیش از اجرای سیاست یکپارچه‌سازی نرخ ارز در دی‌ماه سال گذشته، متوسط مصرف سرانه گوشت در کشور حدود ۹ کیلوگرم در سال بود.

وی افزود: این میزان مصرف معادل حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ گرم گوشت در ماه برای هر نفر بود، اما بعد از افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید، میزان مصرف سرانه به حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ گرم در ماه رسیده است.

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور تأکید کرد: مهم‌ترین دلیل کاهش مصرف، افت قدرت خرید خانوارهاست و زمانی که قیمت یک کالای اساسی افزایش پیدا می‌کند، خانوارها ناچار می‌شوند میزان خرید خود را کاهش دهند.

به گفته شاد، این کاهش تقاضا اکنون به یکی از عوامل مهم در تعیین قیمت گوشت تبدیل شده است.

وی افزود: در واقع، بخشی از افزایش هزینه‌های تولید به دلیل کاهش کشش بازار و افت تقاضا امکان انتقال کامل به مصرف‌کننده را پیدا نکرده است.

افزایش هزینه نهاده‌های دامی

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور در ادامه درباره افزایش هزینه‌های تولید گفت: یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت تمام‌شده گوشت، افزایش هزینه نهاده‌های دامی است.

شاد اظهار کرد: قیمت نهاده‌های دامی از دی‌ماه سال گذشته در مقایسه با دوره پیش از آن حدود پنج برابر افزایش داشته است.

وی افزود: افزایش هزینه‌های تولید فقط به نهاده‌های دامی محدود نمی‌شود و هزینه‌های دیگری مانند دستمزد نیروی انسانی، انرژی، حمل‌ونقل و هزینه‌های مربوط به نگهداری و دامداری نیز افزایش قابل‌توجهی داشته است.

به گفته وی، هزینه‌های مرتبط با این بخش‌ها حدود دو تا ۲.۵ برابر افزایش پیدا کرده است.

شاد تصریح کرد: وقتی افزایش هزینه نهاده‌ها و سایر هزینه‌های دامداری در کنار یکدیگر قرار می‌گیرد، مجموع هزینه‌های تولید گوشت به طور متوسط حدود ۳.۵ برابر افزایش پیدا کرده است.

وی ادامه داد: با این حال، رشد قیمت گوشت در بازار به اندازه رشد هزینه‌های تولید نبوده و دلیل اصلی این فاصله نیز کاهش قدرت خرید مردم و افت تقاضاست.

رشد ۱۴۲ درصدی قیمت گوشت

شاد با اشاره به برآوردهای انجام‌شده در انجمن گفت: اگر سهم گوشت گوسفندی و گوساله در سبد مصرف را در نظر بگیریم، حدود ۴۰ درصد مصرف مربوط به گوشت گوسفندی و حدود ۶۰ درصد مربوط به گوشت گوساله است.

وی افزود: بر اساس این ترکیب، متوسط افزایش قیمت گوشت در بازار حدود ۱۴۲ درصد برآورد می‌شود، در حالی که هزینه‌های تولید در همین بازه زمانی حدود ۳.۵ برابر شده است.

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور ادامه داد: این فاصله نشان می‌دهد که تولیدکننده نتوانسته تمام افزایش هزینه‌های خود را در قیمت نهایی محصول لحاظ کند.

وی گفت: اگر افزایش قیمت گوشت متناسب با رشد هزینه‌های تولید انجام می‌شد، فشار بیشتری به مصرف‌کننده وارد می‌شد، اما کاهش قدرت خرید مردم و افت تقاضا باعث شده چنین امکانی در بازار وجود نداشته باشد.

شاد افزود: در شرایط فعلی، بازار گوشت با کاهش کشش تقاضا مواجه است و همین مسئله یکی از دلایل اصلی فاصله میان قیمت تمام‌شده و قیمت فروش محصول است.

گوشت گاومیش وارداتی به بازار ایران رسید

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور در بخش دیگری از اظهارات خود درباره واردات گوشت گاومیش و حضور این محصول در بازار ایران گفت: گوشت گاومیش نیز مانند سایر محموله‌های گوشت وارداتی، تحت ضوابط و فرآیندهای نظارتی قرار دارد.

وی افزود: محموله‌های گوشت وارداتی پس از طی مراحل قانونی و نظارتی وارد کشور می‌شوند و گوشت گاومیش نیز از این قاعده مستثنی نیست.

شاد ادامه داد: هند یکی از مبادی شناخته‌شده تأمین گوشت گاومیش برای بازار ایران است و واردات این محصول از این کشور همچنان ادامه دارد.

وی درباره تفاوت قیمت گوشت گاومیش با گوشت گوساله گفت: قیمت گوشت گاومیش در بازارهای جهانی معمولاً حدود دو دلار پایین‌تر از قیمت گوشت گاو و گوساله است.

به گفته وی، همین اختلاف قیمت در بازار ایران نیز خود را نشان می‌دهد و گوشت گاومیش معمولاً با قیمت پایین‌تری نسبت به گوشت گوساله عرضه می‌شود.

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور افزود: از نظر مصرف، تفاوت قابل‌توجهی میان گوشت گاومیش و گوشت گوساله وجود ندارد.

وی ادامه داد: ممکن است در برخی قطعات، بافت گوشت گاومیش کمی سفت‌تر باشد، اما از نظر مصرف، این محصول نیز قابلیت عرضه به خانوارها را دارد.

تغییر مسیر مصرف گوشت گاومیش در ایران

شاد درباره سابقه مصرف گوشت گاومیش در ایران اظهار کرد: در سال‌های گذشته بخش قابل‌توجهی از این نوع گوشت در صنایع فرآوری مورد استفاده قرار می‌گرفت.

وی افزود: طی حدود یک سال و نیم تا دو سال گذشته، با افزایش و تشدید نظارت‌های بهداشتی سازمان دامپزشکی، بخشی از گوشت گاومیش نیز وارد بازار مصرف خانوار شده است.

به گفته وی، ورود این محصول به بازار مصرف خانوار می‌تواند بخشی از نیاز بازار را تأمین کند، به‌ویژه آنکه قیمت گوشت گاومیش معمولاً پایین‌تر از گوشت گوساله است.

کاهش واردات گوشت فقط به ارز مربوط نمی‌شود

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور درباره کاهش واردات گوشت از اسفندماه ۱۴۰۴ نیز گفت: کاهش واردات را نمی‌توان فقط به یک عامل مشخص نسبت داد و مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، تجاری و امنیتی در این موضوع نقش داشته‌اند.

شاد اظهار کرد: شرایط جنگی و تحولات امنیتی منطقه بر روند تجارت خارجی و حمل‌ونقل کالا تأثیر گذاشته است.

وی افزود: در برخی مقاطع، بنادر جنوبی کشور با محدودیت‌هایی مواجه شدند و این مسئله روند جابه‌جایی برخی کالاها و محموله‌های وارداتی را تحت تأثیر قرار داد.

به گفته وی، تغییر شرایط منطقه و ایجاد اختلال در برخی مسیرهای کشتیرانی موجب شد بخشی از خطوط حمل‌ونقل مسیرهای خود را تغییر دهند.

شاد ادامه داد: در این شرایط، برای واردات برخی کالاها مسیرهای جایگزین مورد استفاده قرار گرفت که یکی از آنها مسیر بندر مرسین ترکیه بود.

وی افزود: استفاده از مسیرهای جایگزین در برخی موارد هزینه و زمان واردات را افزایش داد و همین مسئله باعث شد واردات برخی کالاها از جمله گوشت با دشواری بیشتری انجام شود.

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور تأکید کرد: البته این مشکلات فقط مختص بازار گوشت نیست و سایر کالاهای اساسی نیز تحت تأثیر شرایط حمل‌ونقل و تجارت خارجی قرار گرفته‌اند.

محدودیت ارزی وجود دارد اما بحران ارزی نه

شاد در ادامه درباره تأثیر محدودیت‌های ارزی بر واردات گوشت گفت: دولت با محدودیت‌هایی در زمینه تأمین ارز مواجه است، اما شرایط موجود را نمی‌توان به معنای بحران ارزی تعبیر کرد.

وی افزود: تأمین ارز برای واردات کالاهای اساسی همچنان در حال انجام است، اما محدودیت منابع و شرایط اقتصادی کشور باعث شده روند تأمین و تخصیص ارز با دشواری‌هایی همراه باشد.

به گفته وی، در کنار موضوع ارز، مسائل مربوط به حمل‌ونقل، شرایط منطقه و کاهش تقاضا نیز باید در بررسی وضعیت واردات گوشت مورد توجه قرار گیرد.

کاهش تقاضا قبل از کاهش واردات آغاز شده بود

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور تأکید کرد: نباید کاهش واردات گوشت را صرفاً به شرایط جنگی یا محدودیت‌های تجاری نسبت داد.

شاد گفت: کاهش تقاضا در بازار پیش از ایجاد برخی محدودیت‌های اخیر آغاز شده بود و افزایش قیمت گوشت باعث شده بود خانوارها میزان خرید خود را کاهش دهند.

وی افزود: وقتی مصرف داخلی کاهش پیدا می‌کند، طبیعتاً میزان نیاز بازار به واردات نیز کاهش خواهد یافت.

به گفته شاد، کاهش مصرف سرانه گوشت یکی از عوامل مهمی است که باید در تحلیل وضعیت واردات و عرضه این محصول مورد توجه قرار گیرد.

تولید داخلی گوشت چه وضعیتی دارد؟

شاد در بخش دیگری از اظهارات خود به وضعیت تولید داخلی اشاره کرد و گفت: شرایط اقلیمی و میزان بارندگی در سال جاری باعث شده وضعیت تولید داخلی گوشت نیز قابل‌توجه باشد.

وی افزود: میزان تولید داخلی در کنار کاهش تقاضای مصرف‌کنندگان، یکی از عوامل اثرگذار بر شرایط فعلی بازار است.

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور ادامه داد: در حال حاضر قیمت گوشت تولید داخل در مقایسه با برخی کشورهای همسایه شمالی ایران پایین‌تر است.

به گفته وی، همین موضوع باعث شده واردات گوشت از برخی مبادی سنتی نسبت به گذشته جذابیت اقتصادی کمتری داشته باشد.

شاد افزود: روسیه، ارمنستان، گرجستان و قزاقستان از جمله کشورهایی هستند که در سال‌های گذشته به عنوان مبادی واردات گوشت به ایران مورد توجه قرار داشته‌اند.

وی تصریح کرد: زمانی که قیمت محصول داخلی نسبت به گوشت وارداتی رقابتی‌تر باشد، طبیعتاً انگیزه واردات از برخی مبادی کاهش پیدا می‌کند.

کالابرگ برای جبران کاهش قدرت خرید

دبیر انجمن تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان گوشت کشور در ادامه درباره سیاست‌های حمایتی دولت نیز گفت: تغییر سازوکارهای ارزی پس از دی‌ماه سال گذشته و افزایش هزینه تأمین نهاده‌ها، شرایط بازار گوشت را نسبت به گذشته تغییر داده است.

شاد اظهار کرد: سازوکار عرضه گوشت حمایتی نیز مانند گذشته نیست و دولت در کنار سایر سیاست‌های حمایتی، طرح کالابرگ را برای کمک به قدرت خرید خانوارها دنبال کرده است.

وی افزود: میزان پوشش هزینه‌های خانوار از طریق کالابرگ با توجه به سطح عمومی قیمت‌ها و شرایط اقتصادی کشور می‌تواند تغییر کند.

به گفته وی، هدف از اجرای سیاست‌های حمایتی این است که بخشی از فشار ناشی از افزایش قیمت کالاهای اساسی بر خانوارها کاهش پیدا کند.

شاد ادامه داد: دولت و مجلس نسبت به کاهش قدرت خرید خانوارها واکنش نشان داده‌اند، اما محدودیت منابع و ساختار بودجه کشور نیز در تعیین میزان و دامنه حمایت‌های اقتصادی مؤثر است.

سخن پایانی

در چنین شرایطی، بازار گوشت گوسفندی در روز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، با وجود ثبت قیمت‌های بسیار بالا، تغییر محسوسی نسبت به روز قبل نداشت.

در حال حاضر هر کیلوگرم ماهیچه گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۴۰ هزار تومان و هر کیلوگرم ران گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۳۰ هزار تومان قیمت دارد.

اگرچه این قیمت‌ها نسبت به روز گذشته ثابت مانده‌اند، اما سطح فعلی نرخ‌ها در مقایسه با ابتدای سال رشد بیش از ۱۰۰ درصدی را نشان می‌دهد.

این وضعیت نشان می‌دهد آرامش ظاهری بازار لزوما به معنای کاهش فشارهای قیمتی نیست. در واقع، بازار در شرایطی قرار گرفته که افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت‌های وارداتی، کاهش قدرت خرید و افت مصرف همزمان بر آن اثر گذاشته‌اند.

از سوی دیگر، کاهش تقاضا باعث شده امکان انتقال کامل هزینه‌های تولید به مصرف‌کننده وجود نداشته باشد. به همین دلیل، تولیدکننده با افزایش شدید هزینه‌ها مواجه است و مصرف‌کننده نیز توان خرید سابق را ندارد.

در این میان، پرسش مهم این است که آیا ثبات فعلی قیمت گوشت در سطوح بی‌سابقه می‌تواند ادامه‌دار باشد یا اینکه با تغییر شرایط عرضه، واردات، هزینه‌های تولید و تقاضا، بازار بار دیگر با موج جدیدی از افزایش قیمت مواجه خواهد شد.

آنچه در حال حاضر روشن است، کاهش محسوس مصرف سرانه گوشت و تغییر الگوی خرید خانوارهاست؛ روندی که در صورت ادامه می‌تواند پیامدهای مهمی برای تولید، واردات، توزیع و آینده بازار گوشت قرمز کشور داشته باشد.