تولید با وعده نمی‌چرخد، با برق می‌چرخد.
۵ ماه قطع کامل برق؛ آریان فولاد در آستانه تعطیلیآریان فولاد، یکی از بزرگ‌ترین فولادسازان خصوصی ایران و خاورمیانه، با ظرفیت اسمی سالانه ۲ میلیون تن مقاطع فولادی و ۶۰۰ هزار تن شمش، پس از پنج ماه قطع کامل برق و توقف ۱۰۰ درصدی تولید، در آستانه تعطیلی قرار گرفته است.
آریان فولاد، یکی از بزرگ‌ترین فولادسازان خصوصی ایران و خاورمیانه، با ظرفیت اسمی سالانه ۲ میلیون تن مقاطع فولادی و ۶۰۰ هزار تن شمش، پس از پنج ماه قطع کامل برق و توقف ۱۰۰ درصدی تولید، در آستانه تعطیلی قرار گرفته است. مهندس بهمن قاسمی، مدیرعامل این شرکت، می‌گوید دیماند برق کارخانه ۱۲۴ مگاوات است، اما در تابستان امسال تنها مجوز ۱.۲ مگاوات داده شده؛ در حد تأمین روشنایی محوطه. او هشدار می‌دهد: «تولید با وعده نمی‌چرخد، با برق می‌چرخد.»
معرفی آریان فولاد با ۲۵ سال تولید، ۲ میلیون تن ظرفیت
مجتمع آریان فولاد در آستانه ۲۵ سالگی، با ظرفیت اسمی سالانه ۲ میلیون تن انواع مقاطع فولادی و ۶۰۰ هزار تن شمش، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های خصوصی فولاد در ایران و خاورمیانه به شمار می‌رود.
این شرکت در زمینی به مساحت ۸۰ هکتار فعالیت می‌کند و دارای ۳ خط نورد میلگرد هر یک به ظرفیت ۵۰۰ هزار تن، در مجموع ۱۵۰۰ هزار تن، ۲ خط نورد مقاطع به ظرفیت ۵۰۰ هزار تن، دو خط ذوب القایی ۲۰ تن، یک خط قوس الکتریکی به ظرفیت ۲۴۰ هزار تن در سال و سه خط ذوب و ریخته‌گری القایی با ظرفیت ۵۹۰ هزار تن شمش بیلت و بلوم است.
همچنین ۲ خط تولید اکسیژن و گازهای صنعتی و طبی در این مجموعه فعال است و حدود یک‌هزار نفر نیروی بومی در آن مشغول به کار هستند.
از تولید تیرآهن و میلگرد تا ریل و شمش
محصولات آریان فولاد شامل انواع تیرآهن از سایز ۱۴ تا ۲۷، میلگرد از سایز ۱۰ تا ۲۸، نبشی از سایز ۴۰ تا ۲۰۰، ناودانی از سایز ۸۰ تا ۲۰۰، ورق و تسمه در ضخامت‌های ۸ تا ۳۰ میلی‌متر و عرض ۱۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر، انواع ریل سبک و نیمه‌سنگین و شمش فولادی از سایز ۱۳۰ تا ۲۵۰ است.
به گفته مدیرعامل، آریان فولاد دارای یکی از متنوع‌ترین سبدهای محصولات فولادی در خاورمیانه است و توانایی تولید محصولات استراتژیکی همچون نبشی‌های صنعتی تا سایز ۲۰۰، ورق نیمه‌ضخیم تا عرض ۵۰۰ میلی‌متر، تیرآهن H و IPE تا سایز ۲۷۰، شمش فولادی ۲۰۰×۲۰۰، ریل Kg۳۰ و میلگرد ۵۰۰B را دارد که عمدتاً وارداتی بوده‌اند.
پنج ماه بی‌برقی، توقف ۱۰۰ درصدی تولید
مدیرعامل آریان فولاد می‌گوید: شرکت فولادی ما با اشتغال‌زایی ۱۰۰۰ نفر نیروی انسانی مستقیم، از اول فروردین الی شهریور ماه ۱۴۰۵، به مدت ۵ ماه، به علت قطع برق به صورت کامل و ۱۰۰ درصد، هیچ‌گونه تولید و فعالیتی نداشته است. به همین دلیل این کارخانه بزرگ فولادی در آستانه تعطیلی می‌باشد.
او تأکید می‌کند که مسئله فقط قطعی چند ساعته برق نیست: صنعت فولاد یک صنعت پیوسته است که قطع کامل و مکرر برق باعث خسارت جبران‌ناپذیر به تجهیزات و نابودی خط تولید می‌شود. صحبت از توقف ۵ ماههای است که بقای شرکت را تهدید می‌کند.
مدیرعامل آریان فولاد می‌گوید: سهمیه برق کارخانه ۱۲۴ مگاوات اعلام شده، اما مجوز مصرف در تابستان امسال فقط ۱.۲ مگاوات بوده است. به گفته او، صورتحساب‌های صادره بر مبنای سهمیه کامل محاسبه شده و این شرکت خواستار شفاف‌سازی در این باره است.
قاسمی با انتقاد از تناقض در تخصیص و صورت‌حساب برق می‌گوید: با اینکه سهمیه برق مصرفی کارخانه ۱۲۴ مگاوات است، اما در تابستان سال جاری به ما مجوز تنها ۱.۲ مگاوات برق دادند که در حد تأمین روشنایی محوطه کارخانه است.
به گفته مدیرعامل آریان فولاد، طی ۵ ماه اخیر حقوق پرسنل پرداخت نگردیده، در حالی که برق منطقه‌ای زنجان علی‌رغم قطع برق، صدها میلیارد ریال بابت عناوینی مانند حق اشتراک، دیماند، هزینه حمل و ترانزیت برق طبق قبوض وصول کرده است.
او می‌افزاید: در عین قطعی برق، هر روز تأخیر در پرداخت صورت‌حساب با بهره ۲.۵ درصدی دریافت می‌شود.
قبوض میلیاردی و بن‌بست بورس انرژی
قاسمی می‌گوید حتی خرید برق از بورس انرژی هم راه‌حل عملی نیست: اگر بخش خصوصی از بورس انرژی هم برق بخرد، نمی‌تواند از برق خریداری‌شده استفاده کند.
او همچنین سرمایه‌گذاری در ساخت نیروگاه را نیز بی‌فایده می‌داند: سرمایه‌گذاری در ساخت نیروگاه منجر به بی‌نیازی از برق نمی‌شود. چراکه بخش خصوصی فقط پول ساخت نیروگاه را می‌پردازد اما برق تولیدی در اختیار وزارت نیرو قرار می‌گیرد و قطعی برق کارخانه برطرف نمی‌شود. هر زمان وزارت نیرو بخواهد و با هر قیمتی که خودش می‌خواهد، پول برق را به بخش خصوصی می‌پردازد.
کاهش ۵۰ درصدی فروش و از دست رفتن ۷۰ درصد نیرو
مدیرعامل آریان فولاد با اشاره به پیامدهای اقتصادی این وضعیت می‌گوید: محدودیت شدید در تأمین منابع انرژی در بهار و تابستان امسال منجر به توقف کامل تولید در تمام خطوط این شرکت شد.
این وضعیت در کنار رکود حاکم بر بازار و اعمال سیاست‌هایی که عملاً مانع از صادرات شده‌اند، کاهش ۵۰ درصدی فروش و تعدیل نیروی انسانی را در پی داشته است.
او می‌افزاید: شرکت آریان فولاد این روزها با ۵۰ درصد ظرفیت فعالیت می‌کند و ۷۰ درصد نیروی خود را از دست داده است. تولید در حال نابودی است. همین الان این شرکت با نصف ظرفیت فعالیت می‌کند و ۷۰ درصد پرسنل خود را بنا به دلایلی مانند پایین بودن دستمزدها از دست داده است.
به گفته قاسمی، اکنون پرداخت حقوق پرسنل صرفاً از محل منابع داخلی شرکت و با دشواری فراوان انجام می‌شود و تداوم چنین شرایطی منجر به تعطیلی کارخانه خواهد شد.
هشت سال توقف صادرات؛ معمای قیمت شمش و میلگرد
قاسمی با اشاره به توقف هشت‌ساله صادرات این شرکت می‌گوید: شرکت آریان فولاد ۸ سال است که صادرات خود را بنا به دلایلی متوقف کرده است. اعتقاد ما این است که ساختار به قدری پیچیده است که وارد صادرات نشویم بهتر است. وقتی مواد اولیه را با دلار آزاد خریداری کرده‌ایم، با چه مکانیزمی آن محصول را به فروش برسانیم؟
او ادامه می‌دهد: شمش صادراتی در ایران ۴۲۰ دلار است، در حالی که قیمت میلگرد تولید شده از همان شمش ۳۳۰ دلار است. مگر این موضوع قابل تصور است؟
انتقاد از تبعیض دولتی و حمایت از شرکت‌های متصل
مدیرعامل آریان فولاد می‌گوید این شرکت در سال‌های اخیر حمایت مؤثری از سوی نهادهای دولتی دریافت نکرده است. به گفته او، در سه سال گذشته اقدام عملی قابل توجهی برای رفع موانع تولید و صادرات فولادسازان خصوصی مشاهده نشده و شرایط این صنعت در این مدت سخت‌تر شده است. قاسمی تأکید می‌کند: “ما تمام مسیرهای قانونی و مکاتبات اداری را طی کرده‌ایم، اما هنوز به نتیجه ملموسی نرسیده‌ایم. انتظار ما این است که صدای بخش خصوصی شنیده شود.
او می‌افزاید: ارائه تسهیلات به بخش خصوصی صنعت فولاد به سختی صورت می‌گیرد و حمایت‌های دولت از ۲۰ شرکت عمده فولادی مرتبط با خود دولت بوده و این تسهیلات به شرکت‌هایی تعلق می‌گیرد که به نحوی به دولت متصل هستند.
به گفته قاسمی، فولادسازی‌های بخش خصوصی چون پشتوانه بخش دولتی را ندارند، با بحران‌های فزاینده ناشی از قطع انرژی، تحمیل هزینه‌های سربار توسط دولت، رشد قیمت تسهیلات بانکی و مانع‌تراشی جدی در مسیر صادرات مواجهند.
دستمزد و معیشت؛ فرار نیروی متخصص
قاسمی با انتقاد از سیاست تعیین حداقل دستمزد می‌گوید: «دولت باید یک تغییر اساسی در تعیین حداقل دستمزدها ایجاد کند و اینکه تمام هزینه‌ها و تورم بر دوش حقوق‌بگیران باشد، انصاف نیست. تعیین حداقل دستمزد ایراد دارد و حقوق پایه باید بر مبنای دلار و حداقل ۳۰۰ دلار در ماه باشد.»
او هشدار می‌دهد: تا زمانی که دستمزدها با نرخ ارز هماهنگ نشود، نیروی انسانی متخصص از صنعت فرار می‌کند و بدنه تولید نابود خواهد شد. حقوق و دستمزد کفاف معیشت کارگران را نمی‌دهد و ادامه این روند، بدنه تولید را نابود می‌کند.
پایان؛ خسارت‌ها و هشدار فروپاشی
مدیرعامل آریان فولاد در پایان تأکید می‌کند: در ماههای گذشته تمام مسیرهای اداری و مکاتبات معمول و کانال‌های قانونی را طی کرده‌ایم، ولی هنوز از سوی مدیرعامل برق منطقه‌ای زنجان به پاسخ قانع‌کننده‌ای نرسیده‌ایم.
او خواستار رفع تبعیض در تخصیص انرژی، حمایت واقعی از بخش خصوصی و تعیین دستمزد مبتنی بر نرخ ارز شده و هشدار می‌دهد: در غیر این صورت، صنعت فولاد خصوصی در آستانه فروپاشی قرار دارد.
آریان فولاد اکنون با پنج ماه توقف کامل تولید، کاهش ۵۰ درصدی فروش، از دست رفتن ۷۰ درصد نیروی انسانی، معوق ماندن حقوق پرسنل، خسارت به تجهیزات و خط تولید، توقف هشت‌ساله صادرات و فشار قبوض میلیاردی برق، در وضعیتی قرار گرفته که به گفته مدیرعاملش، تداوم آن می‌تواند به تعطیلی کامل کارخانه و بیکاری یک‌هزار نیروی بومی منجر شود.
