افزایش مداوم هزینه‌های جاری، رشد قیمت تجهیزات و مواد مصرفی، بالا رفتن اجاره‌بهای واحدهای صنفی، هزینه‌های بیمه و مالیات و در کنار آن کاهش قدرت خرید مردم، شرایطی را به وجود آورده که بسیاری از آرایشگران ادامه فعالیت را دشوارتر از گذشته می‌دانند. با این حال، این حرفه همچنان یکی از مشاغل خدماتی مهم در جامعه محسوب می‌شود و هزاران نفر در سراسر کشور از طریق آن امرار معاش می‌کنند.

در سال‌های اخیر تغییر سبک زندگی، گسترش شبکه‌های اجتماعی و افزایش آگاهی مشتریان نیز انتظارات از آرایشگران را دگرگون کرده است. مشتری امروز تنها برای یک اصلاح ساده به آرایشگاه مراجعه نمی‌کند؛ بلکه انتظار دریافت خدمات تخصصی‌تر، محیطی مناسب‌تر و کیفیتی بالاتر را دارد. موضوعی که ضرورت سرمایه‌گذاری بیشتر و به‌روزرسانی مداوم مهارت‌ها را برای فعالان این حوزه دوچندان کرده است.

 هزینه‌هایی که هر روز بیشتر می‌شوند

یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که آرایشگران مردانه به آن اشاره می‌کنند، افزایش مداوم هزینه‌های اداره یک واحد صنفی است. بسیاری از آرایشگاه‌ها در واحدهای استیجاری فعالیت می‌کنند و رشد چشمگیر اجاره‌بها در سال‌های اخیر فشار زیادی بر صاحبان این کسب‌وکارها وارد کرده است.

هزینه اجاره تنها بخشی از ماجراست. پرداخت قبوض آب، برق، گاز و تلفن، خرید مواد ضدعفونی‌کننده، تجهیزات بهداشتی، صندلی‌های تخصصی، آینه‌ها، سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی و همچنین تعمیر و نگهداری وسایل از جمله هزینه‌هایی است که به صورت مستمر بر دوش فعالان این صنف قرار دارد.

از سوی دیگر، قیمت تجهیزات تخصصی نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. ماشین‌های اصلاح حرفه‌ای، سشوارهای تخصصی، ابزارهای پیرایش و لوازم جانبی که بخش عمده‌ای از آنها وارداتی هستند، تحت تأثیر نوسانات بازار با رشد قیمت روبه‌رو شده‌اند. به همین دلیل بسیاری از آرایشگران برای تعویض یا به‌روزرسانی تجهیزات خود با مشکلات مالی مواجه هستند.

 کاهش قدرت خرید مردم و تأثیر آن بر درآمد آرایشگاه‌ها

در شرایطی که هزینه‌های آرایشگران افزایش یافته، بسیاری از مشتریان نیز به دلیل فشارهای اقتصادی ناچار به مدیریت هزینه‌های خانوار خود هستند. این موضوع بر الگوی مراجعه به آرایشگاه‌ها تأثیر گذاشته است. برخی آرایشگران معتقدند که فاصله زمانی مراجعه مشتریان نسبت به گذشته بیشتر شده و بخشی از مردم ترجیح می‌دهند دفعات کمتری از خدمات آرایشگاهی استفاده کنند. همچنین در بسیاری از موارد، مشتریان به خدمات پایه بسنده کرده و از دریافت خدمات جانبی صرف‌نظر می‌کنند. این مسئله باعث شده درآمد برخی واحدهای صنفی با کاهش مواجه شود. در چنین شرایطی آرایشگران در یک دوراهی دشوار قرار می‌گیرند؛ از یک سو هزینه‌های آنها افزایش یافته و از سوی دیگر امکان افزایش متناسب قیمت خدمات به دلیل شرایط اقتصادی جامعه وجود ندارد.

 حرفه‌ای که نیازمند سرمایه‌گذاری مداوم است

برخلاف تصور برخی افراد، آرایشگری تنها به داشتن یک قیچی و ماشین اصلاح محدود نمی‌شود. فعالان حرفه‌ای این حوزه برای حفظ کیفیت خدمات خود نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر هستند. تجهیزات تخصصی باید به‌صورت دوره‌ای تعویض یا تعمیر شوند. مواد مصرفی باکیفیت هزینه بالایی دارند و رعایت استانداردهای بهداشتی نیز مستلزم صرف هزینه‌های جداگانه است. علاوه بر این، طراحی داخلی مناسب و ایجاد محیطی مطلوب برای مشتریان نیز بخشی از الزامات فعالیت در این حرفه به شمار می‌رود. در واقع بسیاری از آرایشگران معتقدند که برای رقابت در بازار امروز باید همواره در حال به‌روزرسانی امکانات و خدمات خود باشند؛ موضوعی که مستقیماً با هزینه‌های مالی گره خورده است.

 نقش آموزش در موفقیت آرایشگران

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های حرفه آرایشگری، تغییر مداوم سبک‌ها و مدل‌های مورد علاقه مشتریان است. روندهای جدیدی که از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی معرفی می‌شوند، باعث شده آرایشگران ناچار باشند به طور مداوم مهارت‌های خود را ارتقا دهند. امروزه یادگیری تکنیک‌های جدید اصلاح، گریم داماد، مراقبت از مو، رنگ و مش، طراحی ریش و سایر خدمات تخصصی به یک ضرورت تبدیل شده است. آرایشگری که دانش خود را به‌روز نکند، در رقابت با همکاران خود با مشکل مواجه خواهد شد. اما شرکت در دوره‌های آموزشی حرفه‌ای نیز هزینه‌بر است. بسیاری از دوره‌های تخصصی با مبالغ قابل توجهی برگزار می‌شوند و تهیه ابزارهای مورد نیاز برای اجرای تکنیک‌های جدید نیز سرمایه‌گذاری جداگانه‌ای می‌طلبد.

 شبکه‌های اجتماعی؛ فرصت یا چالش؟

گسترش شبکه‌های اجتماعی تأثیر قابل توجهی بر فعالیت آرایشگران داشته است. بسیاری از مشتریان پیش از مراجعه به آرایشگاه، نمونه کارها را در فضای مجازی مشاهده می‌کنند و بر اساس آن تصمیم می‌گیرند. این موضوع فرصت مناسبی برای معرفی توانایی‌ها و جذب مشتریان جدید ایجاد کرده است، اما در عین حال رقابت را نیز شدیدتر کرده است. آرایشگران برای حضور مؤثر در فضای مجازی ناچارند زمان و هزینه قابل توجهی صرف تولید محتوا، عکاسی، فیلمبرداری و تبلیغات کنند. علاوه بر این، نمایش مدل‌های متنوع در شبکه‌های اجتماعی موجب افزایش انتظارات مشتریان شده و گاهی درخواست‌هایی فراتر از امکانات موجود را به همراه دارد.

 جایگاه بهداشت در حرفه آرایشگری

رعایت اصول بهداشتی از مهم‌ترین مسئولیت‌های آرایشگران محسوب می‌شود. استفاده از وسایل استریل‌شده، ضدعفونی مداوم تجهیزات، رعایت نظافت محیط کار و استفاده از لوازم شخصی یا یکبار مصرف برای مشتریان از جمله مواردی است که اهمیت ویژه‌ای دارد. پس از همه‌گیری بیماری کرونا، حساسیت نسبت به رعایت مسائل بهداشتی بیش از گذشته افزایش یافت و بسیاری از آرایشگران برای حفظ سلامت مشتریان و کارکنان خود ناچار به صرف هزینه‌های اضافی شدند. اگرچه این اقدامات برای حفظ سلامت عمومی ضروری است، اما افزایش هزینه‌های مرتبط با بهداشت نیز به فهرست مشکلات مالی این صنف افزوده شده است.

 چالش جذب نیروی کار ماهر

یکی دیگر از دغدغه‌های فعالان این حوزه، تربیت و جذب نیروی انسانی متخصص است. بسیاری از آرایشگران باسابقه معتقدند که نسل جدید کمتر به یادگیری حرفه‌ای و طولانی‌مدت تمایل دارد و برخی کارآموزان انتظار دارند در مدت کوتاهی به درآمدهای بالا دست پیدا کنند. در حالی که یادگیری اصولی آرایشگری نیازمند زمان، تمرین و تجربه است. انتقال دانش فنی به نیروهای جوان نیز فرآیندی زمان‌بر محسوب می‌شود و بسیاری از واحدهای صنفی برای تربیت نیروهای متخصص با مشکلاتی روبه‌رو هستند.

 آرایشگری؛ حرفه‌ای فراتر از یک شغل خدماتی

بسیاری از آرایشگران معتقدند که فعالیت آنها تنها به ارائه خدمات ظاهری محدود نمی‌شود. آرایشگاه‌ها در بسیاری از محله‌ها به فضایی برای گفت‌وگو، تعامل اجتماعی و تبادل تجربیات تبدیل شده‌اند. مشتریان در طول زمان رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد با آرایشگر خود برقرار می‌کنند و همین موضوع باعث می‌شود این حرفه جایگاه ویژه‌ای در زندگی روزمره مردم داشته باشد. از این منظر، آرایشگری را می‌توان بخشی از ساختار اجتماعی و فرهنگی جامعه نیز دانست.

 ضرورت حمایت از کسب‌وکارهای کوچک

کارشناسان اقتصادی معتقدند کسب‌وکارهای کوچک و متوسط نقش مهمی در اشتغال‌زایی و پویایی اقتصادی دارند. صنف آرایشگران مردانه نیز از این قاعده مستثنی نیست. بسیاری از فعالان این حوزه بر این باورند که کاهش فشارهای مالی، تسهیل فرآیندهای اداری، حمایت از آموزش‌های تخصصی و ایجاد تسهیلات مناسب می‌تواند به توسعه این حرفه کمک کند. همچنین توجه به مشکلات واحدهای کوچک صنفی و فراهم کردن شرایط مناسب برای فعالیت آنها می‌تواند نقش مهمی در حفظ اشتغال و ارتقای کیفیت خدمات داشته باشد.

پیشنهاد افزایش نرخ‌ها در ۱۴۰۵

علی نظر علیزاده، نایب رئیس اول اتحادیه آرایشگران مردانه تهران، در گفت و گو با صمت ضمن اعلام اینکه تعرفه رسمی خدمات آرایشگاهی برای سال جدید هنوز به تصویب نهایی نرسیده است، از ارائه پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی نرخ‌ها خبر داد. وی با اشاره به افزایش شدید هزینه‌های جاری و مواد مصرفی، افزایش قیمت‌های غیررسمی توسط برخی واحدها را ناشی از فشار اقتصادی دانست.

نایب رئیس اول اتحادیه آرایشگران مردانه تهران اظهار داشت: ما پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی نرخ خدمات را ارائه کرده‌ایم، اما این پیشنهاد هنوز به توافق و تصویب نهایی نرسیده است.

وی با اشاره به روند اداری تصویب نرخ‌نامه جدید افزود: این پیشنهاد باید سه مرحله کارشناسی را در اتاق اصناف، سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و یک کمیته کارشناسی نهایی طی کند. تا زمانی که این فرآیند تکمیل نشود و تایید نهایی را دریافت نکنیم، نمی‌توانیم نرخ قطعی و جدید را به صورت رسمی اعلام کنیم.

علیزاده در خصوص تعرفه‌های قبلی بیان کرد: در نرخ‌نامه سال گذشته، هزینه اصلاح معمولی ۲۷۰ هزار تومان و اصلاح صورت ۱۰۰ هزار تومان بود که با افزایش ۶۰ درصدی پیشنهادی، هزینه اصلاح معمولی به حدود ۴۲۰ هزار تومان خواهد رسید.

هزینه‌های سرسام‌آور؛ توجیه افزایش قیمت‌های غیررسمی

این مقام صنفی در پاسخ به سوالی مبنی بر افزایش خودسرانه قیمت‌ها توسط برخی آرایشگاه‌ها پیش از اعلام نرخ رسمی، تصریح کرد: ما به آرایشگران حق می‌دهیم که افزایش نرخ داشته باشند. وقتی قیمت مواد مصرفی و هزینه‌های جانبی به صورت مستمر بالا می‌رود، ما نمی‌توانیم به یک واحد صنفی بگوییم صبر کن تا سه ارگان به ما پاسخ دهند.

وی تاکید کرد: اتحادیه سالی یک بار نرخ اعلام می‌کند، در حالی که قیمت اقلام مصرفی ما شاید بیش از ده بار در سال گران می‌شود. آرایشگران با هزینه‌های واقعی مانند اجاره مغازه، قبوض آب، برق، گاز، تلفن، مالیات و بیمه مواجه هستند و نمی‌توانند منتظر بروکراسی اداری برای تامین هزینه‌های خود بمانند.

 آینده صنف آرایشگران مردانه

با وجود تمام مشکلات موجود، بسیاری از فعالان این حرفه نسبت به آینده امیدوار هستند. افزایش توجه مردم به آراستگی ظاهری، رشد خدمات تخصصی و توسعه آموزش‌های حرفه‌ای می‌تواند فرصت‌های جدیدی برای این صنف ایجاد کند. با این حال، ادامه این مسیر نیازمند برنامه‌ریزی، حمایت و توجه بیشتر به مسائل و دغدغه‌های فعالان این حوزه است. آرایشگران معتقدند که با فراهم شدن شرایط مناسب، می‌توانند خدماتی با کیفیت بالاتر ارائه داده و نقش مؤثرتری در اقتصاد و جامعه ایفا کنند.

سخن پایانی

صنف آرایشگران مردانه امروز در یکی از حساس‌ترین دوره‌های فعالیت خود قرار دارد. از یک سو با افزایش بی‌سابقه هزینه‌های جاری، قیمت تجهیزات، اجاره‌بها و سایر مخارج روبه‌رو است و از سوی دیگر با کاهش قدرت خرید مردم و تغییر شرایط بازار مواجه شده است. با این حال، فعالان این حرفه همچنان تلاش می‌کنند با حفظ کیفیت خدمات، رعایت استانداردهای بهداشتی و ارتقای دانش و مهارت‌های خود، رضایت مشتریان را جلب کنند.

آرایشگری تنها یک شغل خدماتی نیست؛ حرفه‌ای است که با زندگی روزمره مردم، اشتغال هزاران خانواده و بخشی از اقتصاد شهری گره خورده است. توجه به مشکلات این صنف و فراهم کردن زمینه‌های لازم برای فعالیت پایدار آن می‌تواند نه تنها به بهبود شرایط شغلی آرایشگران، بلکه به ارتقای کیفیت خدمات و افزایش رضایت عمومی نیز منجر شود. در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد صدای فعالان این صنف شنیده شود و چالش‌های آنان در مسیر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و صنفی مورد توجه قرار گیرد.