هشداری جدی برای اقتصاد دیجیتال

قطعی ناگهانی و گسترده اینترنت بین‌الملل، مانند یک زنگ خطر برای اقتصاد دیجیتال ایران به صدا درآمده است. این بحران، آسیب‌های جدی به کسب‌وکارهای اینترنتی وارد کرده و نشان می‌دهد که وابستگی شدید به اینترنت بین‌المللی، یک نقطه ضعف اساسی در ساختار اقتصادی کشور است. این قطعی، فراتر از خسارات مالی مستقیم، اعتماد مشتریان بین‌الملل را نیز خدشه‌دار کرده و تصویر نامطلوبی را از فضای کسب‌وکار ایران در سطح بین‌المللی ترسیم می‌کند.

 

 

 

تاثیرات ویرانگر بر کسب‌وکارهای اینترنتی کوچک و متوسط

رضا الفت‌نسب، عضو هیات‌مدیره انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی بااشاره به آسیب‌های وارده به کسب‌وکارهای اینستاگرامی، تاکید دارد که این پلتفرم، اقتصاد ۱۱میلیون نفر را در بر می‌گیرد.

وی هشدار می‌دهد؛ قطعی اینترنت و فیلترینگ، ضررهای مالی سنگینی را به این افراد وارد کرده و نگرانی‌های زیادی را درباره آینده و تصمیمات اتخاذشده ایجاد کرده است.

الفت‌نسب بر نقش حیاتی اینستاگرام در امرار معاش بسیاری از افراد تاکید کرده و خواستار توجه بیشتر به این موضوع شده است.

همچنین در ادامه عضو هیات‌مدیره انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی بااشاره به اینکه بیشتر فعالیت‌ها در اینستاگرام کسب‌وکارهای خانگی است، افزود: این نکته مهمی است که بسیاری از افراد در اینستاگرام به‌دنبال امرار معاش هستند و اغلب تعدادشان بین یک تا ۵ نفر است. بیشتر فعالیت این افراد نیز در حوزه خوراک، پوشاک و صنایع‌دستی است. این افراد دارای کسب‌وکارهای بزرگ نیستند و از این طریق زندگی روزمره خود را می‌گذرانند. امیدوارم با عبور از این شرایط به روال گذشته بازگردیم. مسئولان باید بیشتر نسبت به تصمیمات خود فکر کنند، زیرا با هر تصمیم تعداد بسیاری از اقشار آسیب‌پذیر، تحت‌تاثیر قرار می‌گیرند.

این قطعی اینترنت در حالی ادامه دارد که بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، به‌طورمستقیم به اینترنت بین‌الملل وابسته هستند. این کسب‌وکارها، از طریق اینترنت، محصولات و خدمات خود را به مشتریان عرضه می‌کنند، ارتباط با تامین‌کنندگان و شرکای تجاری خود را برقرار می‌کنند و از فرصت‌های جدید کسب‌وکار استفاده می‌کنند. قطعی اینترنت، این ارتباطات را قطع کرده و فعالیت آنها را به‌شدت مختل می‌کند.

 البته درباره اپلیکیشن‌های جایگزین نیز پس از هر بار قطعی صحبت‌هایی می‌شود که با در نظر گرفتن برنامه‌های ناموفق جایگزین و اتصال مجدد به اینترنت یا فیلترشکن‌های قوی موجود در بازار که به لطف دوستان کم هم نیستند به فراموشی سپرده می‌شوند.

در همین رابطه نیز عضو هیات‌مدیره انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی به صمت گفته بود: هیچ‌کس مخالف شبکه‌های اجتماعی داخلی نیست. در کشور ما افراد نخبه‌ای هستند که ساختن پلتفرم‌هایی شبیه به اینستاگرام برای آنها کار ساده‌ای است، اما شرایط برای راه‌اندازی شبکه اجتماعی مشابه به‌دلیل مشکلات زیرساختی و بحث‌های حقوقی مهیا نیست. از سوی دیگر، تجمعی که در اینستاگرام وجود دارد، در هیچ‌کدام از شبکه‌های اجتماعی داخلی نیست. می‌توان از اپلیکیشن‌های داخلی در کنار اینستاگرام استفاده کرد.

 

 

کاهش فروش و از دست رفتن مشتریان

این قطعی منجر به کاهش چشمگیر فروش و از دست رفتن مشتریان شده است. بسیاری از کسب‌وکارها، نمی‌توانند سفارشات را انجام دهند، به مشتریان پاسخ دهند یا محصولات خود را ارسال کنند.

این امر به ضرر و زیان مالی آنها دامن زده و احتمال ورشکستگی را افزایش می‌دهد.

براساس گزارش‌های اولیه، میزان فروش کسب‌وکارهای اینترنتی در روزهای قطعی اینترنت تا ۷۰ درصد کاهش یافته است.

علاوه بر کاهش فروش، قطعی اینترنت باعث از دست رفتن اعتماد مشتریان نیز شده است. مشتریان به‌دلیل عدم‌اطمینان از انجام سفارشات و عدم‌دسترسی به اطلاعات مربوط به آنها، تمایلی به خرید از این کسب‌وکارها ندارند.

 

 

تاثیرات بر بخش گردشگری و صنایع دستی

قطعی اینترنت، تاثیرات منفی بر بخش گردشگری و صنایع دستی نیز داشته است. بسیاری از گردشگران خارجی، به‌دلیل عدم‌دسترسی به اینترنت، نمی‌توانند از خدمات آنلاین رزرو هتل، بلیت هواپیما یا اطلاعات مربوط به جاذبه‌های گردشگری استفاده کنند. این امر، منجر به کاهش گردشگری و ضرر و زیان برای کسب‌وکارهای مرتبط شده است.

صنایع دستی نیز از این قطعی آسیب دیده‌اند. بسیاری از هنرمندان و صنعتگران، از طریق اینترنت، محصولات خود را به فروش می‌رسانند. قطعی اینترنت، این فرصت را از آنها سلب کرده و باعث کاهش درآمد آنها شده است.

 

 

 

افزایش دلالی فیلترشکن و سوءاستفاده از بحران

در صورت اتصال به شبکه بین‌الملل و روی کار آمدن فیلترشکن‌هایی که با روش‌های گوناگون فیلترینگ‌های سنگین را دور می‌زنند، بی‌شک بازار دلالان مشغول در این حوزه پرطرفدار باز هم داغ می‌شود.

در شرایط بحرانی، افراد سودجو به‌دنبال کسب سود از طریق دلالی فیلترشکن هستند. فروشندگان فیلترشکن، با قیمت‌های بسیار بالا، این ابزارها را به کاربران می‌فروشند. این امر، علاوه بر ضرر مالی برای کاربران، باعث سوءاستفاده از بحران و ایجاد نارضایتی بیشتر می‌شود.

کیوان نقره‌کار، کارشناس فناوری اطلاعات بااشاره به وجود مافیای فیلترشکن در کشور، هشدار می‌دهد که این فعالیت غیرقانونی، علاوه بر ضرر مالی برای کاربران، باعث ایجاد خطرات امنیتی نیز می‌شود.

قطعی اینترنت بین‌الملل، چالش‌های جدی را پیش‌روی آینده اقتصاد دیجیتال ایران قرار داده است. این بحران، نشان می‌دهد که کشور باید برای کاهش وابستگی به اینترنت بین‌المللی و تقویت زیرساخت‌های داخلی خود، برنامه‌ریزی‌های جدی‌تری داشته باشد.

این در حالی است که براساس آمار، ۸۰ درصد پهنای باند اینترنت ایران از طریق امارات متحده عربی وارد می‌شود.

 

 

 

به آثار مخرب تصمیمات توجه کنید

پیش از این نیز عبدالله احمدی، کارشناس کسب‌وکار درباره تاثیر اختلالات اینترنت و فیلترینگ شبکه‌های مجازی بر استارت‌آپ‌ها به صمت گفت: اثرات این اختلالات و محدودیت‌ها را به 2 دسته تاثیرات کوتاه‌مدت و بلندمدت تفکیک می‌کنیم. تاثیرات کوتاه‌مدت به معنی اختلالاتی است که ایجاد می‌شود یا دسترسی‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی و اینترنت در سطح کلان، محدود می‌شود، به این شکل است که در گام نخست یک‌سری از کسب‌وکارها که به‌صورت مستقیم مبتنی بر این پلتفرم‌ها هستند، آسیب می‌بینند. در گام دوم نیز کسب‌وکارهایی قرار دارند که به‌نوعی مبتنی بر اینترنت هستند. در عصر حاضر بسیاری از کسب‌وکارهایی که خدمات و محصولات آنها مبتنی بر اینترنت است، حتی امکان انجام ارسال یک استعلام را از طریق همین پلتفرم‌ها ندارند. بنابراین بسیاری از مشاغل خسارت دیده یا کاهش فروش داشته‌اند که در نهایت منجر به از دست رفتن برخی از مشاغل شده است.

وی از بی‌اعتمادی به‌عنوان آسیب بلندمدت محدودیت‌ها و اختلالات در اینترنت نام برد و افزود: ما الان شرایط خوبی برای سرمایه‌گذاری نداریم و این اتفاقات، نگاه فعالان اقتصادی را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، زیرا برای شکل‌گیری و ادامه فعالیت کارآفرینان و رونق اقتصاد باید در یک افق میان‌مدت، اعتماد به آینده وجود داشته باشد، در غیر این صورت سرمایه‌گذاران به‌سمت نگاه کوتاه‌مدت و سوداگری می‌روند. به‌بیان دیگر، به‌جای اینکه این پول در استارت‌آپ‌ها سرمایه‌گذاری شود که مولد است و می‌تواند شغل، خدمات، کالا و توسعه ایجاد کند، وارد فعالیت‌های غیرمولد می‌شود. در نتیجه عملا افراد از کسب‌وکار در فضای مجازی دست می‌کشند.

احمدی با تاکید بر اینکه توجه به آسیب‌های بلند مدت حائزاهمیت است، بیان کرد: آثار بلندمدت بسیار مهم‌تر است، زیرا صاحب مسب‌وکار را نابود می‌کند و به این سمت سوق می‌دهد که پول خود را یا از کشور خارج کند یا وارد فعالیت‌های غیرمولد کند. قطعا این آسیب خیلی بیشتر است، زیرا ذخیره کارآفرینی افراد و سرمایه برای این حوزه کاهش پیدا می‌کند.

 

 

سخن پایانی

در حال ‌حاضر دسترسی به فضای بین‌الملل ممکن نیست، اما لازم است برای روزهای آینده که امیدواریم اتصالاتی رخ دهد، چند نکته قابل‌تامل است. بارها از تریبون‌های مختلف و از زبان مسئولان عنوان شده است که «همان‌هایی که فیلتر می‌کنند، فیلترشکن می‌فروشند!» مسئولانی مانند محمدجواد آذری‌جهرمی که در مجلس از بی‌عملی دستگاه‌های ناظر در برابر برخورد با تجارت فیلترشکن‌ها پرده برداشته بود. این موضوعات فقط به حرف‌های مسئولان محدود نمی‌شود و بررسی سایت‌های فروش فیلترشکن به‌وضوح نشان می‌دهد، این تجارت بدون هیچ محدودیتی در کشور در حال فعالیت است. تجارتی پولساز که دست‌هایی با قدرت در آن نفوذ دارند. در نتیجه امیدواریم وقتی دسترسی به اینترنت بین‌الملل ممکن شد، فکری هم به حال مسئله فیلترینگ شود.