باتوجه به چالش‌های حال حاضر ونزوئلا، آنچه باید در کنار چالش‌های اقتصادی بدان پرداخت، چالش‌های امنیتی است. باید دانست که زیربنای توسعه اقتصادی، امنیت فراگیر است و مادامی که برخی زیرساخت‌های حاکمیتی و مردمی امنیت رعایت نشود، میزان ریسک شرکت‌های بزرگ نفتی بالارفته و شانس سرمایه‌گذاری کلان کاهش می‌یابد. اخبار و شوک‌های امنیتی، همواره با ایجاد بار روانی بر نرخ نفت تاثیر می‌گذارد. به‌عقیده کارشناسان حوزه انرژی، افزایش شاخص ریسک، به‌طورمستقیم نرخ نفتی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و نفت به‌عنوان پایه انرژی بر سایر حامل‌های آن اثر می‌گذارد. با دانستن این نکته، عدم‌ریسک‌پذیری شرکت‌های بزرگ نفتی امریکایی در کشور ونزوئلا توجیه‌پذیر است، مگر آنکه با ارائه خدمات و پیشنهادات ویژه دولتی روبه‌رو شوند و وزن سود بر زیان بچربد.

چالش امنیتی، هزینه تولید را افزایش می‌دهد

 در یک سناریو بدبینانه، همانند آنچه در جنگ داخلی عراق (ظهور و سقوط خلافت اسلامی) شاهد آن بودیم، یک ناامنی بزرگ تولید و صادرات نفت را به‌شدت تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و نیاز به مداخله نظامی کشورها را ایجاب می‌کند که بسیار هزینه‌بر است. اگر امریکا برای تامین امنیت ونزوئلا مجبور به دخالت نظامی طولانی مدت بشود، عملا تولید انبوه نفت در ونزوئلا ارزش مادی خود را از دست می‌دهد. باتوجه به حضور فعال گروه‌های کوبایی و شرکت‌های نظامی ـ امنیتی مانند واگنر، در یک سناریو بدبینانه، تمامی خاک ونزوئلا به یک چالش امنیتی بزرگ مواجه خواهد شد که این مهم چالش بسیار جدی‌ برای هرگونه سرمایه‌گذاری است.

ضربه به شبکه تولید انرژی چین، هدف پنهان امریکا

 اما به‌عقیده کارشناسان اقتصاد جهانی، ایالات متحده امریکا هدف بزرگتری از انحصار نفت ونزوئلا در شرکت‌های نفتی خود دارد. باتوجه به رقابت بزرگی که میان این کشور و چین بر سر زنجیره تامین اقتصادی در جریان است، گمان می‌رود که یکی از اهداف دونالد ترامپ قطع دسترسی چین به نفت ونزوئلاست. این در حالی است که باتوجه به آینده صنایع «های‌تک» نیاز روزافزون به حامل‌های انرژی بیش از پیش در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه احساس می‌شود. از طرف دیگر، حتی باوجود اشباع بازار انرژی، نفت ونزوئلا بتواند در بازارهای داخلی و صنایع امریکا استفاده بشود، چراکه مسیر انتقال نفت از ونزوئلا به خاک امریکا بسیار کوتاه‌تر از خاورمیانه به امریکاست.

آیا شاهد چالش انرژی در پکن خواهیم بود؟

در طرف مقابل، چین با چالشی جدی در بطرف کردن نیاز خود در بخش انرژی به‌ویژه سوخت فسیلی روبه‌رو خواهد شد. با قطع صادرات نفت ونزوئلا به چین، احتمالا نفت خاورمیانه و نفت روسیه سهم بیشتری از سبد تامین انرژی چین را به خود اختصاص دهد. باتوجه به این نکته که ایران و روسیه که دو صادرکننده مهم نفتی به چین هستند، چالش‌های تحریمی این دو کشور چین را برای واردات نفتی مقداری محدود می‌کند. در حال‌ حاضر نفت و گاز خاورمیانه، درصد بالایی را از سبد انرژی چین به خود اختصاص داده است.

چه تمهیداتی ممکن است اندیشیده شود

 چین نیز تمهیداتی برای کاهش آسیب‌پذیری در این حوزه اندیشیده است. جمهوری خلق چین در پی آن است که وزن سوخت فسیلی را در سبد تامین انرژی خود کاهش دهد که این مهم از طریق یک سیاست‌گذاری در دو محور انجام می‌گردد: 

1ـ افزایش تولیدات حامل‌های انرژی بومی مانند زغال‌سنگ. چین برخی از معادن زغال‌سنگ خود را که در قانون هوای پاک از چرخه تولید خارج کرده بود، به چرخه تولید انرژی بازگرداند. این افزایش تولید، سهم زغال‌سنگ را در زنجیره سوخت افزایش خواهد داد.

 2ـ  افزایش سرمایه‌گذاری در انرژی‌های سبز به قصد افزایش وزن این دسته از حامل‌ها در سبد تامین انرژی چین. باید دانست که چین بیشترین سرمایه‌گذاری را در این بخش انجام می‌دهد. چندین سال است که چین سرمایه‌گذاری عمده‌ای در تحقیق و توسعه، ساخت قطعات لازم در صنعت سبز و تامین اعتبار گسترده برای تولیدکننده‌های خرد و کلان در این حوزه انجام داده است.

چین برای سناریوهای بدبینانه آماده می‌شود

 بنابراین به نظر می‌رسد چین خود را برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های نفتی آماده می‌کند. این مهم از طریق کاهش مقدار وابستگی خود به نفت از طریق افزایش سهم تولید سوخت‌های جایگزین،همچنین تضمین واردات نفت از طریق مراودات دیپلماتیک و اقتصادی با متحدان خود است تا در برابر شوک‌های بازار نفت آسیب‌پذیری کمتری داشته باشد. البته باتوجه به سهم بالای چین از بازار نفت خاورمیانه و تمایل کشورهای حوزه خلیج‌فارس برای افزایش سهم خود از این بازار، بعید است تغییر عمده‌ای در صادرات نفت از آسیای غربی مشاهده شود.