علی بابایی، مدیرکل دفتر اقتصاد دانش‌بنیان وزارت صنعت، معدن و تجارت در دوازدهمین دوره جشنواره برند محبوب با اشاره به راه‌اندازی طرح «تولید بدون کارخانه» در این وزارتخانه، بر ضرورت تغییر گفتمان حاکمیتی تأکید کرد و گفت: امسال تولید بدون کارخانه را در وزارت صمت راه‌اندازی کرده‌ایم؛ اقدامی که می‌تواند به تنظیم و متناسب‌سازی روند تولید و توزیع کمک کند. به گفته مدیرکل دفتر اقتصاد دانش‌بنیان وزارت صنعت، معدن و تجارت، سیاست‌های حمایتی کشور باید از تمرکز صرف بر تولید کارخانه‌ای به سمت حمایت از مالکیت برند و ایجاد مزیت رقابتی پایدار حرکت کند.

تغییر پارادایم به تولید بدون کارخانه

مدیرکل دفتر اقتصاد دانش‌بنیان وزارت صمت با اشاره به جایگاه برندسازی در زنجیره‌های ارزش جهانی افزود: مزیت رقابتی در دنیای امروز جابه‌جایی دستگاه یا خط تولید نیست، بلکه برندسازی است. ما باید حاکمیت، مجلس و بانک‌ها را متقاعد کنیم که ابزارهای سیاستی به سمت منحنی برندسازی و مزیت رقابتی پایدار حرکت کند. 

صمتبابایی این تغییر رویکرد را یک تغییر پارادایم ضروری دانست و افزود: همسوسازی دستگاه‌های اجرایی در این مسیر، یکی از اولویت‌های وزارت صمت است. دوازدهمین جشنواره برند محبوب ایرانی را می‌توان فراتر از یک مراسم تقدیر، یک تریبون جدی برای بازاندیشی در مفهوم برند، محبوبیت و مزیت رقابتی در اقتصاد ایران دانست. تأکید بر برند عاطفی، داده‌محوری، نقش هواداران و تغییر سیاست‌های حمایتی، نشان می‌دهد که مسیر آینده رقابت در بازار ایران، بیش از هر چیز از دل اعتماد و احساس مصرف‌کننده عبور می‌کند؛ سرمایه‌ای نامشهود که نه خریدنی است و نه کپی‌بردار.

دیپلماسی اقتصادی در خدمت برندسازی

ابوالقاسم جراره، عضو هیات‌رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز در دوازدهمین دوره جشنواره برند محبوب با اشاره به اینکه باید از ظرفیت‌های موجود برای عبور از بحران استفاده کنیم، گفت: برای عبور از بحران‌های اقتصادی و سیاسی موجود، باید ظرفیت‌های داخلی به درستی مورد استفاده قرار گیرد و به اهمیت اعتمادسازی میان مردم و دولت پرداخته شد.

صمتعضو هیات‌رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس ادامه داد: برای عبور از بحران‌های اقتصادی و سیاسی موجود، باید ظرفیت‌های داخلی به‌درستی مورد استفاده قرار گیرد و به اهمیت اعتمادسازی میان مردم و دولت پرداخته شد.

جراره در ادامه بر اهمیت اعتماد به نسل جوان و توانمندی‌های داخلی کشور تأکید کرد و با اشاره به اینکه ایران در شرایط اقتصادی و سیاسی خاصی قرار دارد، خاطرنشان کرد: برای عبور از بحران‌های اقتصادی، باید به ظرفیت‌های داخلی، منابع انسانی و جغرافیایی کشور توجه ویژه داشت. جراره افزود: اگر به نسل جوان و توانمندی‌های داخلی اعتماد کنیم، به‌طورحتم از این شرایط عبور خواهیم کرد.

تولید و برندسازی؛ دو رکن رشد اقتصادی

عضو هیات‌رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس تولید و برندسازی را دو رکن اصلی برای رشد اقتصادی کشور برشمرد و تصریح کرد: که تولید بدون برندسازی و استفاده از استراتژی‌های بازاریابی موثر، نمی‌تواند به موفقیت دست یابد. وی ادامه داد: اقتصاد مقاومتی درواقع به معنای آوردن ظرفیت‌های مردم به عرصه تولید است. جراره افزود: زمانی تولید می‌تواند اثرگذار باشد که اعتماد مردم جلب شده و آنها بتوانند به‌طور مستقیم در فرآیند اقتصادی مشارکت کنند. جراره در ادامه افزود: در حال حاضر بخش زیادی از جامعه، به‌ویژه جوانان، در مواجهه با مشکلات اقتصادی ازجمله نداشتن امید به آینده، احساس نارضایتی می‌کنند. این مشکلات تنها با تغییر در فضای اقتصادی و افزایش مشارکت مردم در تولید قابل حل است.

عضو هیات‌رییسه کمیسیون صنایع ومعادن همچنین بر لزوم اعتمادسازی در بین مردم تأکید کرد و افزود: دولت و مجلس باید زمینه‌های لازم برای ورود مردم به عرصه اقتصاد را فراهم کنند. باید الگوهای تولید به‌ویژه در بخش کشاورزی اصلاح شود تا از منابع موجود به‌طور بهینه استفاده شود. وی خاطرنشان کرد: درحالی که برخی کشورها به دنبال تولید انبوه و بهره‌برداری از ظرفیت‌های جهانی هستند، ما باید از ظرفیت‌های داخلی و منابع بومی استفاده کرده و تولیدات خود را با برندهای معتبر صادر کنیم. اگرچه مشکلات زیادی در زمینه تخصیص ارز و رانت‌های موجود وجود دارد، اما یکی از راه‌های برطرف کردن این مشکلات برندسازی و بازاریابی صحیح است. عضو هیات‌رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس تصریح کرد: ما باید از تجربیات برندهای موفق جهانی استفاده کرده و در کنار آن با ایجاد برندهای معتبر ایرانی، به تقویت اقتصاد کشور کمک کنیم. جراره در پایان به اهمیت دیپلماسی اقتصادی و استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی برای گسترش برندهای ایرانی اشاره کرد و افزود که وزارتخانه‌ها و نهادهای دولتی باید با همکاری بیشتر، زمینه‌های لازم برای توسعه برندهای ایرانی را فراهم کنند. 

برندهای عاطفی؛ رهبران بازار

صمتهادی اسدی، دبیر اجرایی دوازدهمین دوره جشنواره برند محبوب نیز در این همایش با اشاره به اینکه محبوبیت یک وضعیت ایستا نیست، بلکه شاخصی پویاست که می‌تواند در اثر رفتار برندها افزایش یا کاهش یابد، گفت: آغاز فعالیت این نهاد از سال ۱۳۹۲ بود. هدف اصلی ما از ابتدای مسیر، تغییر ذائقه حاکم بر بازار از قضاوت‌های سلیقه‌ای و تبلیغاتی به سمت یک سنجش مردمی، علمی و داده‌محور بود. ما کار خود را با ۴۶ گروه کالایی آغاز کردیم و در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۱۴۰۰ برند در گروه‌های مختلف رسیدیم. به گفته اسدی، این رشد کمی تنها یک عدد نیست، بلکه نشانه افزایش بلوغ بازار و اهمیت یافتن نظر مصرف‌کننده در معادلات اقتصادی است. دبیر اجرایی جشنواره برند محبوب ادامه داد: در دنیای امروز، تنها مزیتی که قابل تقلید نیست، احساس و عاطفه‌ای است که مصرف‌کننده نسبت به یک برند دارد. برندهایی که توانسته‌اند رابطه عاطفی با مخاطب ایجاد کنند، حتی در شرایط بحران اقتصادی نیز از ثبات بیشتری برخوردار بوده‌اند. برخی برندها سهم بازار بالایی دارند اما محبوبیت پایینی را تجربه می‌کنند. این‌ها رهبران آسیب‌پذیر بازار هستند. در مقابل، رهبران عاطفی بازار، برندهایی‌ هستند که هم سهم بازار بالایی دارند و هم از محبوبیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند؛ ترکیبی که ثبات اقتصادی و ماندگاری بلندمدت را تضمین می‌کند.

از بستر محبوب تا باشگاه هواداری

دبیر اجرایی جشنواره برند محبوب با اشاره به نبود یک نهاد ملی رسمی برای سنجش مستمر وفاداری مصرف‌کنندگان، گفت: در کشور ما نهادی وجود ندارد که به‌صورت نظام‌مند و مداوم میزان وفاداری و هواداری مصرف‌کنندگان از برندها را اندازه‌گیری کند. بستر محبوب تلاش کرده این خلأ را با یک نظرسنجی ملی و مردمی پر کند.

اسدی در بخش دیگری از سخنان خود از رونمایی اولین محصول رسمی این مجموعه در سال ۱۴۰۳ خبر داد و گفت: پس از ۱۰ سال فعالیت مبتنی بر نظرسنجی‌های میدانی و مردمی، امسال اولین نرم‌افزار تخصصی خود را در این حوزه معرفی کردیم. این محصول نشان می‌دهد که داده‌های جمع‌آوری‌شده صرفا برای رتبه‌بندی نبوده، بلکه به یک زیرساخت تحلیلی تبدیل شده است. او این اقدام را گامی در جهت حرفه‌ای‌سازی تصمیم‌گیری برندها و استفاده عملی از داده‌های وفاداری مصرف‌کنندگان دانست. 

سخن پایانی

در مجموع، داده‌های ارائه‌شده در دوازدهمین جشنواره برند محبوب ایرانی نشان می‌دهد بازار برندها در کشور همچنان پویا اما پرریسک است؛ بازاری که از یک‌سو با ورود گسترده برندهای جدید مواجه است و از سوی دیگر، خروج قابل‌توجه برندها و تغییر الگوی مصرف، زنگ هشدار جدی برای فعالان اقتصادی و سیاست‌گذاران به صدا درآورده است.