بازار ارز در ماه‌های اخیر به یکی از بحرانی‌ترین حوزه‌های اقتصاد کشور تبدیل شده است. نوسانات شدید و افزایش روزافزون قیمت‌ها، زندگی مردم را با دشواری‌های جدی مواجه کرده و فشار معیشتی سنگینی را بر خانوارها وارد کرده است. در چنین شرایطی، انتظار از نهادهای مسئول برای ساماندهی این وضعیت هر روز بیشتر می‌شود.

بر اساس قانون، کنترل نرخ ارز بر عهده بانک مرکزی است و این نهاد اختیارات گسترده‌ای در این حوزه دارد. با این حال، عملکرد این نهاد در ماه‌های گذشته نشان می‌دهد که سیاست‌های اتخاذشده نتوانسته ثبات لازم را به بازار بازگرداند و انتظار برای پاسخگویی آن در قبال تصمیماتش، مطالبه‌ای به‌جاست.

یکی از مهم‌ترین انتقادات به سیاست‌های ارزی، موضوع نظارت است. مجلس به عنوان نهاد قانونگذار و نماینده مردم، وظیفه دارد بر عملکرد بانک مرکزی نظارت مؤثر داشته باشد، اما در حال حاضر ابزارهای کافی برای بازخواست رئیس این دستگاه در اختیار ندارد. این خلأ قانونی باعث شده است که تصمیم‌های کلان ارزی بدون پاسخگویی لازم اتخاذ شود و هزینه آن بر دوش مردم بیفتد. بنابراین، ایجاد سازوکاری برای نظارت مستقیم و مؤثر مجلس بر بانک مرکزی، یک ضرورت انکارناپذیر است.

در کنار این موضوع، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و هایتک نیز باید در اولویت قرار گیرد. این شرکت‌ها که در جنگ تحمیلی اخیر حدود ۱۰۰ همت خسارت دیده‌اند، پیشرانان اقتصاد کشور محسوب می‌شوند و ادامه حیات آن‌ها به دریافت تسهیلات ویژه گره خورده است. هدایت منابع به سمت این بخش مولد، نه تنها به تقویت تاب‌آوری اقتصاد ملی کمک می‌کند، بلکه گامی مهم در راستای کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر فشارهای خارجی است. در چنین شرایطی، اولویت‌بندی صحیح در تخصیص منابع و جلوگیری از هدررفت ارز در واردات کالاهای غیرضروری، الزامی است.

در ادامه نظرات محمد نصیری، نماینده فردوس، طبس، بشرویه و سرایان را می‌خوانید.

محمد نصیری با اشاره به این موضوع که بانک مرکزی عملکرد مناسبی در زمینه کنترل نرخ ارز تاکنون نداشته است، به صمت گفت: این یک امر بدیهی است که بانک مرکزی نتوانسته است با اعمال سیاست‌های صحیح، ساماندهی امور را در این بخش به دست بگیرد. کنترل نرخ ارز برعهده این دستگاه است و باید در خصوص عملکردش پاسخگو باشد.

وی ادامه داد: سیاست‌گذاری‌های بانک مرکزی در حوزه ارز کاملاً اشتباه است. البته سیاست آقای همتی کلاً بر آزادسازی ارز، دلار و این موارد است. این سیاست‌های اشتباه تاکنون به ضرر کشور بوده و نتوانسته است در شرایط جنگی فعلی به کنترل نرخ ارز بیانجامد. در واقع، به جای اینکه بازار ارز در شرایط جنگی و تحت فشار تحریم‌ها مدیریت شود، رهاسازی آن باعث شده است تا نوسانات شدید و افزایش مداوم قیمت‌ها به یک بحران جدی برای معیشت مردم تبدیل شود. سیاست‌هایی که در این حوزه اتخاذ شده، هیچ‌گونه تناسبی با شرایط جنگ اقتصادی و نیازهای واقعی کشور ندارد.

این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: قطعاً این موضوع درست است که مجلس باید بتواند بر عملکرد بانک مرکزی که به کنترل نرخ ارز می‌پردازد، نظارت مستقیم و مؤثر داشته باشد. در این زمینه باید قانون‌گذاری لازم صورت بگیرد. ما نمی‌توانیم شاهد باشیم که یک نهاد بدون پاسخگویی در برابر نمایندگان مردم، چنین اختیارات گسترده‌ای داشته باشد و تصمیماتی بگیرد که آثار آن مستقیماً بر سفره مردم و امنیت اقتصادی کشور نمایان می‌شود.

وی در پایان گفت: متاسفانه عملکرد بانک مرکزی در کنترل نرخ ارز قابل دفاع نیست؛ با توجه به اختیارات کامل اعطا شده به نهاد بانک مرکزی در زمینه اعمال کامل نظر خود در زمینه اجرای سیاست‌های پولی و ارزی در کشور، باید بانک مرکزی در حوزه ارز مستقیما به مجلس پاسخگو شود. ابزارهای نظارتی فعلی مجلس کافی نیست و ضروری است که سازوکارهای قانونی برای نظارت مستقیم و مؤثر تقویت شود.