راهی پیدا خواهیم کرد
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در گفتوگوی اخیر خود با شبکه تلویزیونی فاکسنیوز، علاوه بر تشریح مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره جنگ، مذاکرات هستهای و امنیت منطقه، بخش قابل توجهی از سخنان خود را به شرایط اقتصادی کشور اختصاص داد.
رئیسجمهور در این گفتوگو از آثار تحریمها، محدودیتهای مالی، دشواری دسترسی ایران به منابع خود، وضعیت تجارت با چین، شرایط اقتصادی ناشی از جنگ و همچنین ظرفیت اقتصاد ایران برای ادامه فعالیت سخن گفت.
پزشکیان در این گفتوگو ضمن تأکید بر اینکه ایران خواهان جنگ نیست، اظهار کرد که کشور در شرایط فشار اقتصادی نیز مسیر خود را ادامه خواهد داد. وی گفت اقتصاد ایران با مشکلاتی مواجه است، اما این مشکلات به معنای متوقف شدن فعالیتهای کشور نیست و دولت و مردم برای ادامه مسیر، راههای لازم را دنبال خواهند کرد.
این اظهارات، محور اصلی پیام اقتصادی رئیسجمهور در گفتوگوی اخیر خود را تشکیل میدهد؛ پیامی که در آن، وجود فشارهای اقتصادی مورد تأکید قرار گرفته، اما همزمان بر تداوم فعالیت اقتصاد کشور و یافتن راههای عبور از شرایط موجود تأکید شده است.
اقتصاد ایران در شرایط فشار؛ راهی پیدا خواهیم کرد
پزشکیان در پاسخ به پرسشی درباره شرایط اقتصادی ایران ناشی از جنگ و تحریمهای آمریکا و همچنین میزان تابآوری اقتصاد کشور، گفت فشارهای اقتصادی بخشی از شرایطی است که ایران با آن مواجه شده است.
وی گفت: باز هم این کاری است که آمریکا کرده؛ ولی ما خواهیم ایستاد، راهی پیدا خواهیم کرد و مملکت به حیات خود ادامه خواهد داد.
رئیسجمهور افزود: اقتصاد ایران در شرایط فعلی با مشکلاتی روبهرو است، اما کشور برای ادامه مسیر آماده است هزینههای این شرایط را تحمل کند.
وی تصریح کرد: از نظر اقتصادی مشکل داریم، اما برای ماندن همه سختیها را تحمل خواهیم کرد.
پزشکیان در ادامه، تحریم را یکی از ابزارهای فشار علیه اقتصاد ایران دانست و گفت اگر آمریکا تصور میکند با تحریم میتواند ایران را وادار به تسلیم کند، چنین رویکردی نتیجه مورد نظر را به همراه نخواهد داشت.
وی تأکید کرد: آمریکا اگر تصور میکند با تحریم میتواند ما را وادار به تسلیم کند، باید خوابش را ببیند.
رئیسجمهور در ادامه سخنان خود، تحولات اقتصادی را در کنار اهداف سیاسی و امنیتی مورد اشاره قرار داد و گفت از نگاه ایران، فشارهای اقتصادی نباید جایگزین گفتوگو و مذاکره برای حل مسائل شود.
تحریم و دسترسی به منابع مالی؛ پول ایران کجاست؟
یکی از صریحترین بخشهای سخنان پزشکیان درباره اقتصاد، به موضوع منابع مالی ایران و محدودیت دسترسی کشور به درآمدهای خود اختصاص داشت.
رئیسجمهور در پاسخ به پرسشی درباره حمایت مالی ایران از گروههای منطقهای، به محدودیتهای مالی ناشی از تحریمها اشاره کرد و گفت ایران حتی برای دسترسی به منابع مالی خود نیز با محدودیت مواجه است.
وی گفت: شما خودتان بهتر از هر کسی میدانید که ما آنقدر پول نداریم. آمریکا همه پولهای ما را بلوکه کرده است.
پزشکیان افزود: پولی را که میگویید به آنها دادهایم، کجا دادهایم؟
وی ادامه داد: از وقتی مسئولیت دولت را به عهده گرفتهام، جنسمان را میفروشیم، اما آمریکا نمیگذارد پولش به دست خودمان برگردد.
رئیسجمهور در ادامه با اشاره به ادعاهایی درباره انتقال منابع مالی ایران به طرفهای دیگر گفت: حالا با کدام پول از آنها پشتیبانی کردهایم که خودمان هم خبر نداریم؟ یکی باید این را به ما بگوید تا دستکم برویم مقداری از آن پول را برای خودمان برداریم.
وی در این چارچوب، محدودیتهای مالی را یکی از مشکلات اصلی اقتصاد ایران دانست و تأکید کرد که حتی درآمد حاصل از فروش کالا نیز در شرایط تحریمی با محدودیتهایی برای بازگشت به کشور مواجه است.
تجارت با چین؛ منابع مالی در دسترس نیست
موضوع روابط اقتصادی ایران و چین نیز از دیگر محورهای مهم سخنان پزشکیان بود.
رئیسجمهور در پاسخ به پرسشی درباره میزان و نحوه همکاریهای اقتصادی ایران و چین، به محدودیتهای مالی و دشواری دسترسی به منابع ایران در چین اشاره کرد.
وی گفت: اصلاً یکی از مشکلات ما این است که الان حتی نمیتوانیم پولهای خودمان را از چین بگیریم.
پزشکیان افزود: شما میگویید به دیگران پول میدهیم و از آنها حمایت میکنیم، در حالی که به خاطر فشارهای آمریکا، پول خودمان را هم از چین نمیتوانیم بگیریم. چه برسد به پول کالاهایی که در بازارهای دیگر میفروشیم.
پزشکیان گفت: تصور و ذهنیتی که در جامعه ایجاد میکنند واقعی نیست و از آن برای توجیه جنگ و تجاوز استفاده میکنند.
به گفته پزشکیان، محدودیتهای ناشی از فشارهای آمریکا تنها به صادرات یا فروش کالا محدود نمیشود، بلکه دسترسی به منابع مالی حاصل از تجارت را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
تجارت و امنیت کشتیرانی
یکی دیگر از موضوعات مهمی که پزشکیان در گفتوگوی خود به آن پرداخت، تنگه هرمز بود؛ موضوعی که از نظر اقتصادی نیز اهمیت ویژهای دارد.
رئیسجمهور با اشاره به مذاکرات انجامشده میان ایران و آمریکا گفت تهران در چارچوب تفاهمهای قبلی، خواهان رعایت حقوق خود در چارچوب قوانین بینالمللی است.
وی گفت: ما تنگه هرمز را نبسته بودیم؛ تنگه هرمز باز بود.
پزشکیان افزود که موضوع کشتیرانی و امکان عبور کشتیها باید در چارچوب قوانین و تفاهمهای مورد توافق میان طرفها دنبال شود.
وی درباره وضعیت موجود گفت: وقتی کسانی که یک عمر مسئول آن تنگه بودهاند، نتوانند کشتی خودشان را از آن منطقه عبور بدهند، طبیعتاً برای کشتیهای دیگر هم حق عبوری نخواهد بود.
رئیسجمهور در ادامه گفت: الان آمریکا نمیگذارد کشتی خودمان را از آنجا عبور بدهیم. به چه دلیل آمریکا آمده آنجا و اجازه نمیدهد؟ مگر کشتیرانی آزاد نیست؟ چرا راه ما را بسته است؟
پزشکیان همچنین توضیح داد که در اجرای تفاهمهای قبلی، اختلافات و سوءتفاهمهایی شکل گرفته بود که به جای حل شدن در مسیر گفتوگو، به درگیری منجر شد.
وی گفت قرار بود سازوکاری برای بررسی مشکلات اجرایی تفاهمنامه ایجاد شود تا هر زمان اختلافی شکل گرفت، دو طرف بتوانند آن را از طریق گفتوگو حل کنند.
رئیسجمهور افزود: برای اینکه چنین اتفاقی نیفتد، باید گروهی از این طرف و طرف مقابل با هم بنشینند و اگر مشکلی پیش آمد، آن را حل و فصل کنند؛ نه اینکه منتظر بمانند تا مشکل ریشه بدواند و تمام تفاهمنامه را به هم بزند.
از منظر اقتصادی، اهمیت این بخش از سخنان رئیسجمهور در ارتباط مستقیم میان امنیت کشتیرانی و فعالیت اقتصادی کشور قابل توجه است. تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم تجارت انرژی در منطقه است و هرگونه تغییر در وضعیت کشتیرانی این منطقه میتواند بر تجارت و حملونقل دریایی اثر بگذارد.
مسیر پیشنهادی برای مدیریت مشکلات
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که ایران برای ادامه گفتوگو و اجرای تفاهمهای پیشین آمادگی دارد.
وی گفت: ما تفاهم کرده بودیم و این تفاهمنامه را با رئیسجمهور شما امضا کردیم.
رئیسجمهور افزود: بر اساس همان تفاهمنامه آمادهایم ادامه بدهیم؛ چارچوبی است که در آن با هم توافق کردیم.
وی همچنین درباره نحوه اجرای توافق گفت: اگر آنها مطابق آن چارچوب عمل کنند، فکر میکنم همه ما به آن پایبند خواهیم بود.
پزشکیان در ادامه تأکید کرد که در صورت شکلگیری توافق، سازوکارهایی برای حل اختلافات احتمالی نیز باید در نظر گرفته شود.
وی گفت قرار بود تیمی تشکیل شود تا اشکالات، اعتراضها یا موارد اجرا نشدن توافق را بررسی و حل کند.
رئیسجمهور افزود: ما نتوانستیم این تیم را مستقر کنیم تا هر وقت مشکلی پیش آمد، با هم گفتوگو کنند.
وی ادامه داد: این مسئله فقط به سپاه ما مربوط نیست؛ به نیروهای آمریکایی حاضر در منطقه هم مربوط است که میتوانند به هر جا دلشان خواست حمله کنند.
پزشکیان تأکید کرد وجود یک سازوکار مشخص برای گفتوگو میتواند مانع از آن شود که اختلافات کوچک به مشکلات بزرگتر تبدیل شود.
اقتصاد و مذاکرات؛ تأکید بر حقوق ایران
پزشکیان در گفتوگو با فاکسنیوز تأکید کرد که ایران در مذاکرات خواستهای فراتر از حقوق خود در چارچوب قوانین بینالمللی ندارد.
وی درباره جزئیات مذاکرات گفت: آنچه دربارهاش بحث میکنیم، چارچوب قوانین بینالمللی و حق و حقوقی است که باید داشته باشیم.
رئیسجمهور افزود: ما چیزی غیر از حق و حقوق خود در چارچوب قوانین بینالمللی نخواستهایم و نخواهیم خواست.
وی ادامه داد: در نتیجه، بر همین اساس در حال تفاهم هستیم، اگر طرف مقابل بپذیرد.
این موضع در بخش اقتصادی نیز اهمیت دارد؛ چراکه از نگاه رئیسجمهور، مسیر کاهش فشارهای اقتصادی از طریق مذاکره باید در چارچوبی شکل بگیرد که حقوق ایران در آن مورد پذیرش قرار گیرد.
پزشکیان همچنین درباره تحریمها گفت ایران به انتخابات آمریکا وابستگی تصمیمگیری ندارد.
وی تصریح کرد: ما اصلاً کاری به انتخابات آمریکا نداریم.
رئیسجمهور افزود: اگر آمریکا برای گفتوگو بیاید و حق و حقوق ما را در چارچوب قوانین بینالمللی به رسمیت بشناسد، آماده گفتوگو هستیم.
وی ادامه داد: اگر نخواهد این حقوق را ببیند، چه قبل از انتخابات باشد و چه بعد از آن، برای ما چه فرقی میکند؟
آمادگی برای راستیآزمایی
موضوع هستهای نیز در سخنان پزشکیان با اقتصاد ارتباط مستقیم داشت؛ چراکه تحریمهای مرتبط با پرونده هستهای یکی از محورهای مهم فشارهای اقتصادی علیه ایران محسوب میشود.
رئیسجمهور در پاسخ به پرسشی درباره امکان رقیقسازی ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی گفت: بله، ما در چارچوب قوانین بینالمللی حاضریم بر اساس انپیتی، هرچه را که در آن مطرح شده است، قبول کنیم. وی همچنین تأکید کرد ایران برای راستیآزمایی آماده است.
پزشکیان گفت: آمادهایم راستیآزمایی شود. بیایند در چارچوب قوانین نظارت کنند.
وی تأکید کرد که ایران برنامهای برای ساخت سلاح هستهای ندارد و گفت: ما به هیچ وجه به دنبال بمب اتم نیستیم.
رئیسجمهور همچنین با اشاره به نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر فعالیتهای هستهای ایران گفت که اگر هدف، حل مسئله هستهای باشد، میتوان آن را از طریق گفتوگو دنبال کرد.
وی افزود: اگر میخواستیم بمب بسازیم، تا حالا این کار را کرده بودیم.
پزشکیان همچنین گفت: آنچه میخواهیم انجام بدهیم، در چارچوب انپیتی است.
همکاری اقتصادی در کنار دیپلماسی
در بخش دیگری از سخنان پزشکیان، روابط ایران و چین مورد توجه قرار گرفت.
رئیسجمهور با اشاره به روابط دو کشور گفت چین از نگاه سیاسی بر ضرورت صلح، امنیت و گفتوگو تأکید دارد.
وی گفت: از نظر سیاسی، چین بیشتر بر این نظر است که باید با صلح، امنیت و گفتوگو پیش برویم.
پزشکیان همچنین در پیامی جداگانه، از موضع رئیسجمهور چین درباره بازگشت به تفاهمنامه اسلامآباد و حل اختلافات از مسیر گفتوگو قدردانی کرد.
وی در این پیام بر ضرورت بازگشت به تفاهم، اجرای تعهدات مورد توافق و فراهم کردن زمینه برای مذاکرات جدی و نتیجهمحور تأکید کرد.
رئیسجمهور همچنین اشتراک نظر تهران و پکن درباره احترام به حاکمیت کشورها، کاهش تنش و صیانت از صلح و ثبات منطقهای را مبنایی برای همکاریهای سازنده دانست.
اقتصاد در شرایط جنگ؛ تأکید بر تداوم فعالیت کشور
یکی از نکات محوری سخنان پزشکیان این بود که حتی در شرایط جنگ و فشار اقتصادی، فعالیت کشور ادامه پیدا کرده است.
رئیسجمهور گفت اگر ایران نتواند منابع مالی خود را به کشور بازگرداند و با محدودیتهای تجاری و مالی مواجه باشد، به معنای توقف اقتصاد کشور نیست.
وی تأکید کرد دولت برای ادامه فعالیت اقتصادی کشور تلاش میکند و راههای جدیدی را برای عبور از محدودیتها دنبال خواهد کرد.
پزشکیان گفت: ما خواهیم ایستاد، راهی پیدا خواهیم کرد و مملکت به حیات خود ادامه خواهد داد.
وی افزود: از نظر اقتصادی مشکل داریم، اما برای ماندن همه سختیها را تحمل خواهیم کرد.
این بخش از سخنان رئیسجمهور، در واقع جمعبندی نگاه دولت به شرایط اقتصادی فعلی است؛ پذیرش وجود فشار و مشکلات از یک سو و تأکید بر استمرار فعالیتهای اقتصادی و اداره کشور از سوی دیگر.
سخن پایانی
سخنان اخیر مسعود پزشکیان در گفتوگو با فاکسنیوز را میتوان از منظر اقتصادی در چند محور اصلی خلاصه کرد؛ تأکید بر تداوم فعالیت اقتصاد ایران، اشاره به محدودیت دسترسی به منابع مالی، تأثیر تحریمها بر تجارت خارجی، اهمیت امنیت کشتیرانی و تنگه هرمز، نقش روابط اقتصادی با چین و تأکید بر گفتوگو بهعنوان مسیر حل اختلافات.
رئیسجمهور در این گفتوگو وجود مشکلات اقتصادی را صریحاً پذیرفت، اما تأکید کرد که این مشکلات مانع ادامه فعالیت کشور نخواهد شد.
پزشکیان در عین حال موضوع دسترسی ایران به منابع مالی را یکی از مشکلات مهم کشور دانست و گفت ایران حتی در ارتباط با منابع خود در چین نیز با محدودیت مواجه است.
وی همچنین تجارت خارجی و درآمدهای حاصل از فروش کالا را تحت تأثیر محدودیتهای مالی ناشی از فشارهای آمریکا دانست.
در حوزه انرژی و تجارت دریایی نیز رئیسجمهور بر اهمیت تنگه هرمز و ضرورت حل مسائل مربوط به کشتیرانی از طریق تفاهم تأکید کرد.
در کنار همه این موارد، پیام اصلی پزشکیان درباره مسیر آینده اقتصاد، پیوند میان ثبات اقتصادی و دیپلماسی بود. رئیسجمهور تأکید کرد اگر آمریکا حقوق ایران را در چارچوب قوانین بینالمللی به رسمیت بشناسد، تهران آماده گفتوگو است.
