کلید طلایی خروج از بنبست حملونقل
جمشید نفر ـ عضو کمیسیون صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی
صنعت حملونقل نقش بسیار گسترده و تعیینکنندهای در شکلگیری و توسعه تجارت دارد و بدون آن، عملا هیچگونه مبادله تجاری در مقیاس داخلی و بینالمللی امکانپذیر نیست. جابهجایی مواد اولیه از محل تولید به کارخانهها و انتقال کالاهای نهایی به بازارهای مصرف، همگی وابسته به شبکهای کارآمد از حملونقل هستند. هرچه این شبکه منسجمتر و سریعتر باشد، هزینههای تجاری کاهش یافته و رقابتپذیری بنگاهها افزایش مییابد. در تجارت داخلی نیز حملونقل نقش مهمی در یکپارچهسازی بازارها ایفا میکند. دسترسی سریع و ارزان به کالاها در مناطق مختلف کشور باعث تعادل قیمتها، کاهش کمبودها و افزایش رضایت مصرفکنندگان میشود. همچنین، تولیدکنندگان میتوانند محصولات خود را به بازارهای دورتر عرضه کنند و دامنه فعالیت اقتصادی خود را گسترش دهند که این امر به رشد تولید و اشتغال منجر میشود. در سطح تجارت بینالمللی، صنعت حملونقل ستون اصلی صادرات و واردات بهشمار میآید. حملونقل دریایی، ریلی، هوایی و جادهای امکان اتصال کشورها به زنجیرههای تامین جهانی را فراهم میکند. سرعت، ایمنی و هزینه حملونقل از عوامل کلیدی در موفقیت تجارت خارجی هستند و کشورهایی که از زیرساختهای حملونقل پیشرفته برخوردارند، سهم بیشتری از بازارهای جهانی را به خود اختصاص میدهند. در نهایت، توسعه صنعت حملونقل بهطورمستقیم موجب رونق تجارت و افزایش قدرت اقتصادی کشورها میشود. سرمایهگذاری در زیرساختها، نوسازی ناوگان و استفاده از فناوریهای نوین حملونقل میتواند موانع تجاری را کاهش داده و مسیر حرکت کالاها را هموارتر کند. از اینرو، حملونقل نهتنها یک فعالیت پشتیبان، بلکه یکی از ارکان اصلی و راهبردی تجارت در دنیای امروز محسوب میشود. بنابراین صنعت حملونقل سهم بسیار زیادی در تجارت دارد و نقش لجستیک در اقتصاد هر کشوری، بهویژه در ارتباط با تجارت آن، فوقالعاده بزرگ و حیاتی است. اما متاسفانه در کشور ما این سهم با ضعفی بزرگ روبهرو است. واقعیت تلخ این است که در کشوری که همه حوزهها دچار ناترازیهای عجیب و غریب هستند، حملونقل نیز از این قاعده مستثنا نیست.
تاثیر مستقیم بر سفره مردم و بازار رقابت
کاروان حملونقل کشور ما امروز از بابت کشتیرانی، ریلی و جادهای با کمبودهای اساسی دست و پنجه نرم میکند. این کمبودها تنها یک چالش فنی نیستند، بلکه موجب افزایش شدید نرخ تمامشده در کالاهای مصرفی، تولیدی داخلی و صادراتی کشور خواهند شد. نتیجه طبیعی این وضعیت، دشوار شدن رقابت ایران در بازارهای بینالمللی است.
ضرورت تغییر نگاه بنیادین
باید بپذیریم که زمان زیادی برای حل این حجم از مشکلات نیاز است و نمیتوان انتظار بهبود سریع این حد از کمبود در صنعت حملونقل کشور را داشت. اما نکته کلیدی اینجاست که مهمتر از زمان، اصلاح «نگاه» ما نسبت به همه مسائلی است که امروزه باعث ناترازی در تمام امور شده است. تا زمانی که این نگاه اصلاح نشود، هرگز شاهد نتایج مثبت و پایدار نخواهیم بود.
ژئوپلتیک ایران؛ فرصتی برای جذب سرمایه
جایگاه ایران از نظر ژئوپلتیکی آنقدر اهمیت دارد که در صورت بهبود شرایط، دنیا آمادگی سرمایهگذاری در صنعت حملونقل کشور ما را دارد. اما نباید فراموش کرد که سرمایهگذاری دنیا در هر رشتهای، پیششرطی اساسی دارد: ما باید خود را از انزوا و تحریم بیرون کشیده و وارد باشگاه جهانی شویم. آشتی با دنیا و آغاز سرمایهگذاری جهانی، راه نجات صنعت ماست.
امید به دولت چهاردهم
تلاشهای رفع موانع در دولت چهاردهم قابل رویت است و امیدوارم سیاستهای کلان سیاسی و اقتصادی در این دولت اصلاح شود. همچنین امیدوارم که رئیسجمهوری و دولتمردان در این مسیر ناامید و خسته نشوند و راه را برای آشتی با دنیا ادامه دهند؛ چراکه تنها از این طریق دروازههای سرمایهگذاری جهانیان به روی تمام صنایع و تجارت کشور باز خواهد شد. در حال حاضر در همه حوزههای حملونقلی مشکلات بسیاری وجود دارد و نمیتوان بهصورت تکبعدی کاری را درست پیش برد. اکنون سهم هزینه حملونقل در نرخ تمامشده کالای صادراتی ما بسیار بالاست. معادله بسیار روشن است: هر اندازه که این درصد کاهش یابد و ناوگان حملونقل بهروزتر شود، نرخ نهایی کاهش و تولید افزایش مییابد؛ در نتیجه توان رقابت در بازارهای جهانی نیز بالا میرود. این موضوع در رابطه با واردات نیز صدق میکند؛ به هر میزان که سهم هزینههای باربری کاهش یابد، کالا ارزانتر بهدست مصرفکننده داخلی میرسد.
