لید خبری

۲۳۵ رأی؛ قدرتنمایی قالیباف در غیاب صحن علنی

صبح امروز، دوشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۵، انتخابات هیئت رئیسه مجلس برای اجلاسیه سوم برگزار شد. قالیباف در رقابت با دو نماینده دیگر یعنی عثمان سالاری (۷ رأی) و محمدتقی نقدعلی (۲۹ رأی)، توانست با اقتدار رأی بیاورد. ۵ رأی هم سفید بود.

عدد ۲۳۵ یعنی حدود ۸۶ درصد نمایندگان حاضر در جلسه، به قالیباف رأی دادند. رأی بالایی که نشان می‌دهد هنوز هم فراکسیون‌های مختلف مجلس، از اصولگرا تا مستقل، روی او وحدت نظر دارند.

اما این انتخابات یک تفاوت بزرگ با سال‌های قبل داشت. اول اینکه، به جای رأی کاغذی، این بار با صندوق‌های الکترونیک رأی‌گیری شد. دوم و مهم‌تر اینکه، جلسه علنی مجلس از اسفند ۱۴۰۴، درست از زمانی که جنگ شدت گرفت، برگزار نشده است. یعنی نمایندگان چند ماهی است که در صحن علنی جمع نشده بودند. با این حال، انتخابات امروز برگزار شد.

ترکیب هیئت رئیسه؛ نیکزاد و حاجی‌بابایی هماند

در انتخابات نواب رئیسی هم رقابت نفس‌گیری بود. پنج نفر برای دو کرسی نایب رئیسی نامزد شده بودند. در نهایت علی نیکزاد با ۱۴۳ رأی و حمیدرضا حاجی‌بابایی با ۱۰۰ رأی، برای یک سال دیگر در جایگاه خود ماندند.

یعنی قالیباف، نیکزاد و حاجی‌بابایی، مثل سال قبل، مثلث بالای هیئت رئیسه را تشکیل دادند. این یعنی ثبات مدیریت در رأس قوه مقننه.

در بخش‌های دیگر هم ۶ دبیر و ۳ ناظر انتخاب شدند. نکته جالب اینکه در فهرست اولیه دبیری، ۲۵ نفر نامزد شده بودند که رقابت تنگاتنگی را نشان می‌دهد. اما در نهایت ترکیب مشخص شد.

جزییات آرا:

• محمدباقر قالیباف: ۲۳۵ رأی (رئیس)

• علی نیکزاد: ۱۴۳ رأی (نایب رئیس اول)

• حمیدرضا حاجی‌بابایی: ۱۰۰ رأی (نایب رئیس دوم)

• آرای سفید: ۵ رأی

• مجموع تعرفه‌ها: ۲۷۶ برگ

قالیباف در گذر زمان؛ از فرماندهی تا پارلمان

برای درک اهمیت این رأی، باید نگاهی به کارنامه او انداخت. قالیباف که متولد ۱۳۴۰ در طرقبه مشهد است، یک فرمانده جنگی قدیمی است. او در ۱۸ سالگی به جبهه رفت و در بیست و یک سالگی، فرمانده تیپ ۲۱ امام رضا (ع) شد. بعدها فرمانده لشکر ۵ نصر بود.

اما مسئولیت‌های او فقط نظامی نبود. او فرمانده نیروی انتظامی بود (۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴)، سه دوره شهردار تهران (۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶) و دو بار هم نامزد ریاست جمهوری شد. در سال ۱۳۹۲ در انتخابات، نفر دوم شد.

اواخر دهه ۹۰، وارد مجلس شد. از خرداد ۱۳۹۹، ریاست مجلس را بر عهده گرفت. حالا در سومین سال مجلس دوازدهم، این ریاست تداوم یافته است. او دکترای جغرافیای سیاسی دارد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران هم هست.

چرا این رأی‌گیری خاص بود؟

سه نکته این انتخابات را از دوره‌های قبل متمایز کرد:

نکته اول؛ روش اجرا.

برای اولین بار، انتخابات با دستگاه‌های الکترونیک برگزار شد. قالیباف خودش از این روش استقبال کرد و گفت این کار شفافیت را بالا می‌برد و وقت کمتری می‌گیرد.

نکته دوم؛ تعطیلی جلسات.

با شروع جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، عملاً جلسات علنی مجلس برگزار نشد. نیروهای مسلح درگیر جنگ بودند و شرایط عادی نبود. اما با وجود این تعطیلی، انتخابات امروز در موعد مقرر برگزار شد تا روند قانونی مجلس مختل نشود.

نکته سوم؛ جنگ و دیپلماسی.

قالیباف در ماه‌های اخیر، نه فقط در جایگاه رئیس مجلس، بلکه به عنوان یک چهره امنیتی و نظامی، نقش پررنگی در مدیریت بحران و تصمیم‌گیری‌های کلان کشور داشته است. برخی تحلیلگران معتقدند همین نقش‌آفرینی در حوزه امنیت و میدان، باعث شد رأی بالاتری نسبت به دوره قبل بیاورد.

سختی‌های پیش رو؛ دولتیار یا نظارتگر؟

با این رأی، قالیباف مسئولیت سنگین‌تری پیدا کرده است. مجلس در شرایط جنگی و تحریم، با دو چالش بزرگ روبه‌روست: اول، نظارت بر عملکرد دولت در بحبوحه جنگ، دوم، تصویب قوانینی که معیشت مردم را در این تورم سنگین، سرپا نگه دارد.

باید دید قالیباف در این دوره، چه تعاملی با دولت خواهد داشت. آیا نقش نظارتی خود را حفظ می‌کند یا در شرایط خاص جنگ، همکاری نزدیک‌تری با قوه مجریه خواهد داشت؟ منتقدان می‌گویند مجلس نباید در سایه جنگ، نقش نظارتی خود را فراموش کند.

حامیانش هم می‌گویند قالیباف در بحران‌های قبلی، از جمله جنگ تحمیلی و مدیریت شهری، ثابت کرده که می‌تواند در شرایط سخت، کشور را مدیریت کند.