عباس عبدی و صادق زیباکلام؛ اعلام جرم دادستانی و دفاع شمسالواعظین از تحلیلگر اعتماد
در پی انتشار یادداشتی از عباس عبدی در روزنامه اعتماد و مصاحبه صادق زیباکلام با خبرگزاری آنا، دادستانی تهران علیه این دو تحلیلگر سیاسی و رسانههای منتشر کننده اظهاراتشان اعلام جرم کرد . در همین رابطه این افراد و رسانهها به دادسرا احضار شدهاند. ماشاءالله شمسالواعظین نیز ضمن دفاع از عباس عبدی، بر ضرورت حفظ انسجام ملی در شرایط حساس جنگ تأکید کرد.
جزئیات اعلام جرم دادستانی علیه عباس عبدی و صادق زیباکلام
قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۱۹ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ از اعلام جرم دادستانی تهران علیه عباس عبدی، روزنامه نگار و تحلیلگر سیاسی، و صادق زیباکلام، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل سیاسی، خبر داد .
بر اساس گزارش خبرگزاری صمت، هفته گذشته و در پی انتشار یادداشتی از سوی عباس عبدی در روزنامه اعتماد و مصاحبه صادق زیباکلام با خبرگزاری آنا، دادستانی تهران علیه هر دو نفر و رسانههای منتشر کننده این اظهارات اعلام جرم کرده است .
همچنین به موجب این گزارش، این افراد و رسانههای مربوطه به دادسرا احضار شدهاند تا پرونده آنها مورد رسیدگی قرار بگیرد. با این حال، جزئیات دقیق محتوای یادداشت و مصاحبه منتشر شده که منجر به این اعلام جرم شده است، هنوز به طور رسمی از سوی قوه قضاییه اعلام نشده است.
این اقدام دادستانی در حالی صورت میگیرد که صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، پیش از این نیز سابقه محکومیت و احضار به مراجع قضایی را داشته است. طبق گزارشهای قبلی، زیباکلام در سال ۲۰۲۴ به زندان اوین منتقل شده بود و پس از تشخیص بیماری، با مرخصی درمانی از زندان خارج شده و مراحل درمان خود را سپری میکند -1. پروندههای قبلی او شامل اتهاماتی نظیر تبلیغ علیه نظام، انتشار اطلاعات نادرست و فعالیت در شبکههای مجازی بوده است -1.
دفاع شمسالواعظین از عباس عبدی و تأکید بر منافع ملی
در اقدامی قابل توجه، ماشاءالله شمسالواعظین، فعال سیاسی و تحلیلگر مسائل داخلی، در گفتوگویی که روزنامه اعتماد آن را منتشر کرده، از عباس عبدی حمایت کرده و او را یکی از پنج چهره برجسته در زمینه درک منافع ملی دانسته است.
شمسالواعظین در این گفتوگو اظهار داشته است: اگر در ایران در ارتباط با منافع ملی، مصالح عمومی و درک منافع ملی، ۵ چهره برجسته داشته باشیم، عباس عبدی یکی از رئوس این هرم است که همواره در راستای منافع ملی کار کرده است.
وی همچنین با اشاره به این ماجرا، از رویکرد قضایی موجود انتقاد کرده و افزوده است: وقتی قرار است درباره یادداشت و سخن و اظهارنظری فردی داوری شود باید سابقه، تاریخچه و هویت فرد مورد ارزیابی قرار بگیرد. استخراج سطحی از برخی اظهارات چند ضلعی افراد بهرغم توضیحات سازندهای که در تکمیل موضوع ارائه میشود، هیچ فایدهای برای کشور و منافع ملی نخواهد داشت.
شمسالواعظین با اشاره به شرایط حساس کنونی کشور نیز تأکید کرده است: این روزها در کشاکش جنگ و مذاکره اظهارنظرهای بسیار تند و شاذی از سوی افراد مختلف میشنویم که اغلب هم خارج از چارچوب مسئولیت این افراد است. اختلاف نظرهایی که به طور طبیعی در دوران عادی به چشم میخورد، در ایام فوقالعاده مانند جنگ و مذاکره و آتشبس باید کنار گذاشته شود تا پالس چالش ارسال نشود.
صادق زیباکلام؛ سابقه احضار و پروندههای قضایی
صادق زیباکلام، تحلیلگر سیاسی و استاد بازنشسته دانشگاه تهران، طی سالهای اخیر بارها توسط مراجع قضایی احضار و محاکمه شده است. بر اساس گزارشهای موجود، او در تاریخ ۱۲ مه ۲۰۲۴ به زندان اوین منتقل شده و پس از تشخیص بیماری سرطان در بازداشت، با مرخصی درمانی از زندان خارج شده است .
پروندههای قضایی زیباکلام شامل سه مورد است: نخست، ۱۸ ماه حبس و دو سال محرومیت از فعالیتهای سیاسی و آنلاین به اتهام تبلیغ علیه نظام. دوم، یک سال حبس به دلیل اتهامات مشابه و سوم، شش ماه حبس به جرم انتشار اطلاعات نادرست. دیوان عالی کشور نیز پس از اعتراض به این احکام، آنها را تأیید کرده است .
طی سالهای اخیر، دادستانی تهران به بهانههای مختلف از جمله اظهارنظر درباره انفجارهای کرمان، مسمومیتهای دانشآموزی و انتشار اطلاعات نادرست در فضای مجازی، علیه این تحلیلگر سیاسی اعلام جرم کرده است .
تحلیل و چشمانداز پیگیری قضایی
اعلام جرم دادستانی علیه عباس عبدی و صادق زیباکلام در حالی صورت میگیرد که این دو تحلیلگر سیاسی از جمله چهرههای شناخته شده منتقد در فضای رسانهای ایران محسوب میشوند.
عباس عبدی، که سابقه فعالیت سیاسی و مطبوعاتی طولانی دارد، همواره با نوشتههای تحلیلی خود در روزنامه اعتماد و دیگر رسانهها، نظراتی را مطرح کرده که گاه با واکنش نهادهای قضایی روبهرو شده است.
حال باید دید که روند رسیدگی به پرونده این دو تحلیلگر سیاسی به کجا خواهد انجامید و آیا دادسرا در نهایت برای آنها قرار جرم صادر خواهد کرد یا اینکه با ارائه توضیحات، این پرونده مختومه اعلام میشود. شمسالواعظین در این باره معتقد است که باید از طرح اتهامهای مصنوعی و ناروا در ارتباط با یادداشتها و دیدگاهها دوری کرد تا اتحاد و انسجام ملی در شرایط حساس کنونی حفظ شود.
در هر صورت، این رویداد بار دیگر نشان داد که فضای رسانهای و مطبوعاتی ایران در شرایط حساس جنگ و مذاکره، با حساسیتهای مضاعف مراجع قضایی روبهروست و مرز بین بیان آزادانه نظرات و تخلفات قانونی، همواره محل مناقشه بوده است.