محرک جدید بازار طلا

در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان دو عامل کلیدی تعیین‌کننده بهای دارایی‌ها محسوب می‌شوند، بازار طلا روز دوشنبه وضعیتی باثبات اما شکننده را تجربه کرد.

یکی از مهم‌ترین رویدادها، تهدید به عملیات نظامی جدید توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در شامگاه یکشنبه است. هدف این عملیات، تسهیل عبور کشتی‌های تجاری از تنگه راهبردی هرمز اعلام شده است. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از افزایش استقرار نظامی شامل کشتی‌ها و نیروهای اضافی در خاورمیانه خبر داده است.

در واکنش، مقامات ایرانی هرگونه مداخله آمریکا در هرمز را نقض آتش‌بس شکننده موجود تلقی کرده‌اند. هم‌زمان، منابع خبری از پاسخ آمریکا به طرح ۱۴ ماده‌ای ایران برای بازگشایی هرمز و پایان جنگ خبر داده‌اند. با این حال، به نظر می‌رسد هیچ مسیر روشن و کوتاه‌مدتی برای حل مناقشه و بازگشایی این آبراه حیاتی وجود نداشته باشد. این ابهام مستمر، انتظارات از تداوم قیمت‌های بالای نفت و در نتیجه تشدید نگرانی‌های تورمی را قوت بخشیده است.

بر اساس گزارش‌ها، طلا در سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از ۲۵ درصد رشد داشته و در فروردین ماه به بالاترین سطح تاریخی خود در ۳۵۰۰ دلار رسیده بود. اما از زمان آغاز جنگ، این فلز گرانبها با اصلاح قیمتی مواجه شده است.

هشدار فدرال رزرو؛ تهدید جدی برای طلا

در جبهه سیاست پولی، فدرال رزرو آمریکا در تازه‌ترین نشست خود نرخ بهره را بدون تغییر در محدوده ۴.۲۵ تا ۴.۵۰ درصد نگه داشت. جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، تأکید کرد که عدم قطعیت ناشی از جنگ و سیاست‌های تعرفه‌ای، توانایی بانک مرکزی برای ارائه راهنمایی روشن در مورد مسیر نرخ بهره را محدود کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، کشکاری، رئیس فدرال رزرو مینیاپولیس، روز یکشنبه اعلام کرد که تداوم جنگ ایران ریسک‌های تورمی و اقتصادی بیشتری را به همراه دارد و از احتمال افزایش نرخ بهره به دلیل ریسک‌های تورمی سخن گفت. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بازارها پیش‌تر به کاهش نرخ بهره در ماه‌های آینده امید بسته بودند، اما پاول هشدار داد که کاهش نرخ‌ها در سال ۲۰۲۵ ممکن است محقق نشود.

فدرال رزرو در بیانیه خود اذعان کرد: «عدم قطعیت درباره چشم‌انداز اقتصادی افزایش یافته است و کمیته به ریسک‌های دو طرف وظیفه خود توجه دارد و قضاوت می‌کند که ریسک‌های بیکاری بالاتر و تورم بالاتر افزایش یافته است.»

این موضع برای طلا که دارایی بدون بازدهی محسوب می‌شود، منفی تلقی می‌شود. افزایش نرخ بهره، هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در طلا را بالا می‌برد و فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد می‌کند.

سه سناریوی پیش روی طلا

کارشناسان بازار سه سناریوی محتمل برای آینده طلا در هفته‌های پیش رو ترسیم کرده‌اند:

سناریوی اول (تثبیت): تداوم وضعیت فعلی با قیمت طلا در محدوده ۳۳۰۰ تا ۳۵۰۰ دلار. این سناریو در صورت ادامه انفعال دیپلماتیک غرب و عدم تشدید تنش‌ها محتمل‌ترین گزینه است.

سناریوی دوم (صعود): جهش قیمت به محدوده ۳۷۰۰ تا ۳۸۰۰ دلار در صورت تشدید درگیری در تنگه هرمز و افزایش تقاضای امن‌پناهی. مؤسسه یوبی‌اس (UBS) اعلام کرده که در سناریوی ریسک، قیمت طلا می‌تواند تا ۳۸۰۰ دلار نیز صعود کند.

سناریوی سوم (سقوط): افت قیمت به زیر ۳۲۰۰ دلار در صورت عقب‌نشینی کامل واشنگتن و پذیرش شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز که می‌تواند التهابات ژئوپلیتیک را کاهش دهد.

بانک آمریکا (Bank of America) اما چشم‌انداز بلندمدت‌تری را ترسیم کرده است. این بانک پیش‌بینی می‌کند قیمت طلا طی یک سال آینده به ۴۰۰۰ دلار در هر اونس برسد.تحلیلگران این بانک معتقدند جنگ‌ها محرک پایدار قیمت طلا نیستند، بلکه وضعیت مالی آمریکا و کسری بودجه فزاینده مهم‌ترین عامل صعود بلندمدت طلا خواهد بود.

در یک سناریوی افراطی، اگر نگرانی‌ها درباره استقلال فدرال رزرو یا تغییر سیاست‌های ذخیره‌ای آمریکا تشدید شود، قیمت طلا می‌تواند تا ۴۵۰۰ دلار نیز صعود کند.

نتیجه‌گیری

جمع‌بندی شواهد نشان می‌دهد که بازار طلا در حال حاضر بین دو نیروی متضاد در نوسان است. از یک سو، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و عملیات نظامی در تنگه هرمز، تقاضای امن‌پناهی برای طلا را افزایش می‌دهد. اما از سوی دیگر، تداوم همین بحران به دلیل اثر افزایشی بر قیمت انرژی و تورم، بانک‌های مرکزی را به سمت حفظ یا افزایش نرخ بهره سوق داده است.

در شرایط کنونی، به نظر می‌رسد عامل نرخ بهره و نگرانی از سیاست‌های انقباضی پولی، بر تقاضای امن‌پناهی طلا غلبه کرده و همین امر منجر به تثبیت قیمت‌ها در سطح پایین‌تر نسبت به دو ماه گذشته شده است. بانک‌های مرکزی جهان همچنان به خرید طلا ادامه می‌دهند و سهم طلا از ذخایر جهانی به ۲۰ درصد رسیده است.

سرمایه‌گذاران باید تحولات تنگه هرمز، اظهارات اعضای فدرال رزرو و وضعیت بودجه آمریکا را کماکان مهم‌ترین محرک‌های بازار طلا در نظر داشته باشند. تا زمانی که مسیر روشنی برای پایان جنگ ایران یا تغییر رویه فدرال رزرو به دست نیاید، بازار طلا احتمالاً در همین محدوده محتاطانه با نوساناتی متأثر از اخبار و اظهارات مقامات باقی خواهد ماند.