افزایش ورود خودرو نسبت به سال گذشته | روی خوش واردات خودرو در بازار
از ابتدای سال جاری، ثبت سفارش برای واردات خودرو متوقف شده است. در عوض، ورود خودروهای خارجی از ابتدای سال ۱۴۰۳ به طرز قابل توجهی افزایش یافته و در پنج ماه گذشته بیش از ۱۵ هزار خودرو ترخیص شدهاند. ثبت سفارش خودروهایی که امسال به کشور وارد شدهاند، مربوط به سال گذشته است. به گفته منابع، دلیل اصلی توقف ثبت سفارشهای جدید، عدم تقاضا برای برخی محصولات وارداتی، به ویژه خودروهای چینی، است و تا زمانی که وضعیت این خودروها مشخص نشود، ثبت سفارشها همچنان ادامه نخواهد داشت.
![افزایش ورود خودرو نسبت به سال گذشته | روی خوش واردات خودرو در بازار](https://cdn.smtnews.ir/thumbnail/bqNO0PBNDGPu/DgHbxnlMXIY4HHxQ1surQAAo85Q3yFplKfjrrTQJMQISG8Fb-tvWQCEK6R5G2jMs3v1XAC0YjKs03C_RWrF534XSwsd7Hyoz/%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88.jpg)
سرعت ورود خودرو به کشور در سال جاری نسبت به سال گذشته به شدت افزایش یافته است، اما واردکنندگان اعلام میکنند که از ابتدای سال تا کنون هیچ ثبت سفارشی جدید صورت نگرفته است. بر اساس آخرین آمار گمرک، در پنج ماه ابتدایی امسال بیش از ۱۵ هزار دستگاه خودرو به کشور وارد شده است، در حالی که در کل سال گذشته کمتر از ۱۲ هزار دستگاه خودرو وارد شده بود. این آمار نشاندهنده افزایش قابل توجه سرعت ورود خودرو به کشور در سال جاری است و به نظر میرسد دلیل اصلی آن، تخصیص ارز بیشتر به واردات باشد. گفته میشود که سیاستگذاران در سال جاری بخشی از ارز مربوط به مونتاژ را به سمت واردات هدایت کردهاند و این موضوع عامل اصلی رشد سرعت ورود خودرو به کشور است. با توجه به این افزایش سرعت واردات، انتظار میرفت که پروسه ثبت سفارش خودرو نیز به طور طبیعی و طبق روال عادی پیش برود، اما به گفته برخی واردکنندگان به «دنیای اقتصاد»، وضعیت به این شکل نیست.
به گفته واردکنندگان، از ابتدای امسال تا به امروز، هیچ ثبت سفارش جدیدی برای خودرو انجام نشده و این در شرایطی است که محدودیت و ممنوعیت خاصی (جز موارد قیدشده در آییننامه) بر سر راه واردات وجود ندارد. واردکنندگان میگویند هر تعداد خودرو در سال جاری وارد کشور شده، مربوط به ثبت سفارشهای قبلی (پیش از سال ۱۴۰۳) است. با توجه به گفتههای واردکنندگان، هرچند ثبت سفارش خودرو در ظاهر و روی کاغذ باز است، اما رسما و در عمل، ثبت سفارشی انجام نمیشود. حتی آنطور که واردکنندگان میگویند، سازمان توسعه تجارت پاسخی به درخواست ثبتسفارش آنها نمیدهد و به آنها میگوید که باید صبر کنند. مساله بسته بودن ثبت سفارش واردات خودرو پیشتر و در همین دور جدید واردات (پس از لغو ممنوعیت پنجساله) رخ داده، اما معمولا موردی بوده نه کلی.
این واردکننده خودرو تاکید میکند: در ادامه با توجه به اینکه تنوع خودروهای وارداتی بیشتر شد و برندهای محبوب نیز آمدند، بازار از خودروهای وارداتی اولیه بهخصوص چینیها فاصله گرفت. بسیاری از کسانی که در اوایل واردات مشتری خودروهای چینی یا برندهای کمترمحبوبشده بودند، با گرفتن این سیگنال که خودروهای بهتر و برندهای معتبرتری در راه بازار کشور هستند، از خودروهای اولیه استقبال نکردند. وی میگوید: سیاستگذار نیز با درک اتفاق رخداده و با توجه به اینکه میداند ثبتسفارش جدید، فروش خودروهای وارداتی یا ثبتسفارششده قبلی را با خطر بزرگتری روبهرو خواهد کرد، سیاست توقف غیررسمی ثبتسفارش را در پیش گرفته است.
این فعال واردکننده تاکید میکند: در مواردی به فلان واردکننده که متقاضی واردات مثلا فلان خودرو بوده، گفته شده که اگر این خودرو در مقطع فعلی وارد شود، سبب میشود فلان خودروی واردشده قبلی فروش نرود. با توجه به گفتههای وی، عملا اتفاقی که رخ داده این است که سیاستگذار میخواهد ابتدا خودروهای واردشده فعلی یا حتی ثبتسفارششده پیش از سال ۱۴۰۳ را بهاصطلاح آب کند و پس از آن، مجوز ثبت سفارش جدید بدهد. سیاستی هم که برای اجرایی کردن این هدف پیش گرفته شده، بهنوعی هوشمندانه است، به نحوی که سیاستگذار سایت ثبت سفارش را رسما نبسته اما در عمل این رویه را متوقف کرده، زیرا پاسخی به درخواست واردکنندگان نمیدهد. به نظر میرسد اینکه سیاستگذار سایت ثبت سفارش را تا وقتی خودروهای ثبتسفارش قبلی تعیینتکلیف نشوند، نبسته است، به دلیل ترس از تبعات منفی اعلام این خبر بر بازار است. در واقع اگر سیاستگذاری اعلام میکرد سایت ثبتسفارش حتی به صورت موقت تا اطلاع ثانوی بسته میشود، این اقدام تاثیر منفی زیادی روی بازار خودرو میگذاشت و قیمت را بالا میبرد، زیرا بازار سیگنال ممنوعیت دوباره واردات را از این اقدام دریافت میکرد.
از همین رو سیاستگذار شیوهای هوشمندانه را لحاظ کرده و به جای بستن رسمی سایت ثبتسفارش، به درخواستهای واردکنندگان پاسخ نمیدهد و بهاصطلاح آنها را در کارتابل خود گذاشته تا با فراهم شدن شرایط، ثبت سفارشهای درخواستی را در دستورکار قرار دهد.
توقف ثبت سفارش تا زمستان ۱۴۰۴؟
طبق آخرین آمار رسمی اعلامشده از سوی وزارت صمت، تا اواخر سال ۱۴۰۱ حدود ۸۰هزار مورد ثبت سفارش خودرو انجام و قرار بود این میزان به ۱۰۰هزار دستگاه برسد. اگر همان ۸۰هزار دستگاه را ملاک قرار دهیم، توقف ثبتسفارش واردات خودرو به این زودیها رفع نخواهد شد، زیرا از ابتدای آزادسازی واردات تا به امروز، کمتر از ۳۰هزار دستگاه خودرو به صورت قطعی وارد کشور شده است. بنابراین با توجه به سیاست درپیشگرفتهشده - تعلیق ثبتسفارش واردات خودرو - ابتدا باید تکلیف ۵۰هزار ثبتسفارش قبلی مشخص و پس از آن، به درخواستهای جدید ثبتسفارش پاسخ داده شود.
در پنج ماه امسال بالغ بر ۱۵هزار دستگاه خودرو واردات کشور شده و اگر واردات با همین سرعت ادامه پیدا کند، تعیینتکلیف ۵۰هزار ثبتسفارش باقیمانده حدود ۱۷ ماه دیگر طول میکشد. با این حساب، ثبتسفارش خودرو عملا تا زمستان سال آینده تعلیق خواهد بود. این البته تنها یک فرضیه با توجه به سیاست فعلی - سیاستی که ریشه در دولت قبل دارد - است و ممکن است دولت فعلی تعلیق ثبتسفارش خودرو را خیلی زودتر و بهاصطلاح همین فردا بردارد. هم مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و هم محمد اتابک، وزیر صمت، در اظهارات خود بر واردات خودرو به عنوان ابزار ایجاد رقابت در بازار تاکید کردهاند؛ از همین رو ممکن است در آینده نزدیک سیاست تعلیق ثبت سفارش خودرو برداشته شود.
لغو ممنوعیت خودروهای کرهای
اما ثبت سفارش واردات خودرو در حالی عملا متوقف است که خبر میرسد ممنوعیت ورود خودروهای کرهای که از چندی قبل اعمال شد، برداشته شده است. به دلایل مختلف، بهخصوص همکاری نکردن کرهایها در آزادسازی پول نفت ایران، ثبتسفارش خودروهای کرهای مدتی پس از آزادسازی واردات و درحالیکه بخشی از خودروهای واردشده متعلق به این کشور بودند، متوقف شد.