به گزارش روابط عمومی سازمان توسعه تجارت ایران، محمدعلی دهقان‌دهنوی، در دومین روز از سلسله نشست‌های هفت روز با صادرات، با عنوان تجارت ارزش‌آفرین با صادرات کالا و خدمات دانش‌بنیان، با اشاره به ضرورت تقویت پیوند میان ظرفیت‌های فناورانه کشور و توسعه صادرات غیرنفتی، گفت: شرکت‌های دانش‌بنیان، مجموعه‌های نوآور و زیست‌بوم فناوری کشور می‌توانند نقش کارسازی در افزایش ارزش صادرات و ارتقای کیفیت محصولات صادراتی ایران ایفا کنند.

معاون وزیر صمت هدف از برگزاری رویدادهای هفت روز با صادرات را قدردانی از تلاش دستگاه‌های مرتبط با توسعه صادرات غیرنفتی و آشنایی فعالان اقتصادی با برنامه‌ها و حمایت‌های نهادهای مسئول عنوان کرد و افزود: برگزاری این نشست‌ها در دستگاه‌های مختلف، فرصتی برای تبیین ظرفیت‌ها و حمایت‌های موجود و ایجاد هماهنگی بیشتر میان بخش‌های مختلف به‌منظور توسعه صادرات کشور است.

رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران با تشریح دو چالش اساسی صادرات غیرنفتی کشور، نخستین چالش را پایین بودن حجم صادرات در مقایسه با ظرفیت‌های اقتصادی ایران دانست و گفت: صادرات غیرنفتی کشور در سال گذشته حدود ۵۲ میلیارد دلار بوده است؛ این در حالی است که بررسی عملکرد کشورهای دارای ظرفیت‌های اقتصادی و تولیدی قابل مقایسه با ما، ضرورت تلاش بیشتر برای افزایش مقیاس صادرات را نشان می‌دهد.

دهقان‌دهنوی با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای توسعه صادرات، تصریح کرد: افزایش حجم صادرات نیازمند بهره‌گیری گسترده‌تر از توان تولیدی، فناوری و نوآوری کشور است و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند با توسعه بازارهای هدف، ارتقای توان رقابتی محصولات و ورود به بازارهای جدید، سهم مؤثری در تحقق این هدف داشته باشند.

او در ادامه از پایین بودن ارزش واحد کالاهای صادراتی به عنوان دومین چالش صادرات کشور یاد کرد وافزود: ارزش متوسط هر تن کالای صادراتی ایران در محدوده ۳۰۰ تا ۴۰۰ دلار است این در حالی است که متوسط ارزش هر تن کالای وارداتی به کشور به حدود ۲ هزار تا ۲ هزار و ۵۰۰ دلار می‌رسد. این فاصله نشان می‌دهد که برای افزایش ارزش‌آفرینی در تجارت خارجی، باید سهم کالاهای دارای فناوری و ارزش افزوده بالاتر در سبد صادراتی کشور افزایش یابد.

رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران با تأکید بر ظرفیت بالای محصولات دانش‌بنیان برای ارتقای ارزش واحد صادرات، گفت: برخی شرکت‌های توانمند داخلی محصولاتی تولید می‌کنند که ارزش هر تن آن‌ها می‌تواند به بیش از یک میلیون دلار برسد. بدون تردید توسعه فعالیت این مجموعه‌ها و افزایش سهم محصولات مشابه در صادرات کشور، می‌تواند زمینه ساز ارتقای میانگین ارزش واحد کالاهای صادراتی را فراهم کند.

دهقان‌دهنوی با بیان اینکه نقش دانش‌بنیان‌ها در توسعه صادرات نباید به صادرات مستقیم محصولات فناورانه محدود شود، تصریح کرد: دانش، فناوری و نوآوری باید در تمام بخش‌های صادراتی کشور جریان پیدا کند؛ به‌گونه‌ای که حتی محصولاتی که امروز با ارزش افزوده پایین صادر می‌شوند، با ارتقای فناوری تولید، بهبود فرایندها و تکمیل زنجیره ارزش، ظرفیت بیشتری برای ارزش‌آفرینی پیدا کنند.

او با تصریح بر اهمیت حرکت به سمت حلقه‌های بالاتر زنجیره تولید، افزود: برخی گزارش‌ها حکایت از این مهم دارند که مواد اولیه یا محصولات واسطه‌ای ایران پس از ورود به مراحل بعدی فرآوری در کشورهای دیگر، با ارزش چندبرابری به بازار عرضه می‌شوند. این موضوع نشان می‌دهد که توسعه صنایع پایین‌دستی و تکمیل زنجیره‌های تولید در داخل کشور می‌تواند فرصت مهمی برای افزایش ارزش افزوده، تقویت صادرات و بهره‌برداری موثرتر از ظرفیت‌های تولیدی ایران فراهم کند.

دهقان دهنوی در ادامه ضمن‌ طرح این پرسش که چرا خودمان این مراحل را انجام ندهیم؟ خواستار توسعه صنایع پایین‌دستی، تکمیل زنجیره‌های ارزش در داخل کشور و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناورانه برای خلق ارزش افزوده صادرات شد.

رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران در پایان توسعه صادرات کالاها و خدمات دانش‌بنیان، افزایش بهره‌گیری از فناوری در صنایع مختلف و تکمیل زنجیره‌های ارزش را از محورهای مهم ارتقای عملکرد صادراتی کشور دانست و بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، نهادهای متولی فناوری و فعالان اقتصادی برای تحقق این اهداف تأکید کرد.