به گزارش شاخص تجارت، امروزه فشارهای اقتصادی روزافزون، راه‌اندازی کسب‌وکار یا حتی پاسخگویی به نیازهای ضروری زندگی را برای بسیاری دشوار شده است، بانک‌های ایرانی به دنبال ارائه راهکارهایی هستند که ضمن رعایت موازین شرعی، بار مالی را از دوش مردم سبک کنند. در این میان، طرح قرض‌الحسنه «نسیم» بانک توسعه تعاون توجه بسیاری را به خود جلب کرده است؛ طرحی که نه‌تنها بر پایه اصول اخلاقی مالی اسلامی استوار شده، بلکه با درک عمیق از نیازهای متنوع مشتریان، فضایی انعطاف‌پذیر برای تأمین مالی ایجاد کرده است.

نسیم، به‌معنای واقعی کلمه، نفسی تازه در فضای سنتی وام‌دهی بانکی محسوب می‌شود. این طرح با حذف مفهوم «بهره» و جایگزینی آن با کارمزد انتخابی (صفر، دو یا چهار درصد)، امکان تصمیم‌گیری آگاهانه را به دست مشتری می‌سپارد. آیا نیاز فوری دارید و می‌پذیرید کارمزد بیشتری بپردازید تا سریع‌تر به منابع دسترسی پیدا کنید؟ یا ترجیح می‌دهید با پذیرش دوره بازپرداخت طولانی‌تر، از کارمزد صفر درصد بهره ببرید؟ این انتخاب، اکنون در اختیار شماست.

ویژگی منحصربه‌فرد دیگر این طرح، سقف وام بالای آن است: تا سه میلیارد ریال برای اشخاص حقیقی و ۷.۵ میلیارد ریال برای اشخاص حقوقی، به‌ویژه کسب‌وکارهای خرد و دانش‌بنیان. این مقدار، برای راه‌اندازی یک کارگاه تولیدی کوچک، تجهیز یک واحد خدماتی یا حتی توسعه یک استارتاپ فناوری، می‌تواند نقطه عطفی باشد. جالب توجه است که بانک در این طرح، هیچ شرط پیش‌فرضی برای پرداخت وام در نظر نگرفته و تنها بر اساس اعتبارسنجی شفاف و امتیازسازی مبتنی بر میانگین سپرده‌های مشتری، تصمیم‌گیری می‌کند.

نکته‌ای که طرح نسیم را از رقبا متمایز می‌سازد، توجه ویژه به مشاغل فصلی است. کشاورزانی که تنها پس از برداشت محصول درآمد دارند، دامدارانی که فروش گله در فصل خاصی صورت می‌گیرد، یا پیمانکاران پروژه‌ای که پس از تحویل کار مستحق دریافت هزینه می‌شوند؛ همگی می‌توانند از گزینه «بازپرداخت یکجا» استفاده کنند. این ویژگی، نشان‌دهنده درک بانک از چرخه‌های اقتصادی واقعی در جامعه است.

فرآیند دریافت وام نیز با تکیه بر فناوری، ساده‌سازی شده است. افتتاح حساب قرض‌الحسنه، ایجاد امتیاز از طریق سپرده‌گذاری منظم، و در نهایت درخواست و دریافت وام، همه این مراحل از طریق اپلیکیشن بانکواره قابل انجام است. دیگر نیازی به حضور فیزیکی مکرر در شعبه یا تکمیل کاغذبازی‌های پیچیده نیست. این رویکرد، به‌ویژه برای جوانان و کارآفرینان شهری، تجربه‌ای مدرن و کارآمد ایجاد کرده است.

ویژگی دیگری که طرح نسیم را به ابزاری اجتماعی تبدیل کرده، امکان انتقال امتیاز میانگین سپرده به دیگران است. تعاونی‌ها یا سازمان‌هایی که می‌خواهند کارکنان خود را در تأمین مالی مسکن یا درمان یاری کنند، می‌توانند با انتقال سپرده‌های جمعی، امتیاز لازم برای دریافت وام تا سقف ۱۰ میلیارد ریال را فراهم آورند. این مکانیسم، روح تعاون و همکاری را در نظام بانکی زنده نگه می‌دارد.

البته، موفقیت هر طرح مالی، در شفافیت ضوابط آن نهفته است. بانک توسعه تعاون با ارائه جداول مشخص ضریب برابری ماهانه، بر اساس ترکیب دوره بازپرداخت و نرخ کارمزد از سوءتفاهم‌های احتمالی جلوگیری کرده است. برای نمونه، یک شخص حقیقی که وامی با کارمزد ۲ درصد و بازپرداخت ۲۴ ماهه دریافت کند، ضریب برابری ماهانه‌اش ۸ درصد خواهد بود؛ یعنی هر میلیون تومان وام، ماهانه ۸۰ هزار تومان قسط دارد. این شفافیت، اعتماد عمومی را جلب می‌کند.

در پایان، طرح نسیم تنها یک محصول بانکی نیست؛ تلاشی است برای بازتعریف رابطه بانک با مردم، رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد، اخلاق و درک از نیازهای واقعی جامعه. در دنیایی که مالیه اسلامی گاه به تئوری محدود می‌ماند، نسیم نشان می‌دهد که ترکیب ایمان و نوآوری می‌تواند راه‌حل‌های عملی برای چالش‌های روزمره میلیون‌ها ایرانی باشد. نفسی تازه که شاید، آغاز تحولی آرام در اقتصاد کوچک ایران باشد.