یک‌شنبه 06 خرداد 1403 - 26 May 2024
کد خبر: 103862
نویسنده:
تاریخ انتشار: 1402/11/14 07:16

ایمن‌سازی واحدهای صنعتی ضرورتی اجتناب ناپذیر

برای هر صنعتی، رعایت استانداردهای ایمنی نوعی سرمایه‌گذاری به‌شمار می‌رود و در بلندمدت به سود آن صنعت خواهد بود. در شهرک‌های صنعتی که واحدهای زیادی در کنار هم فعالیت می‌کنند و اغلب کارگران در معرض خطرات گوناگون قرار دارند، بحث ایمنی اهمیت دوچندانی می‌یابد.
ایمن‌سازی واحدهای صنعتی ضرورتی اجتناب ناپذیر

برای هر صنعتی، رعایت استانداردهای ایمنی نوعی سرمایه‌گذاری به‌شمار می‌رود و در بلندمدت به سود آن صنعت خواهد بود. در شهرک‌های صنعتی که واحدهای زیادی در کنار هم فعالیت می‌کنند و اغلب کارگران در معرض خطرات گوناگون قرار دارند، بحث ایمنی اهمیت دوچندانی می‌یابد. درحال‌حاضر، رعایت الزامات و استانداردهای ایمنی در شهرک‌های صنعتی جای پای خود را باز کرده و به‌عنوان امری ضروری اجرا می‌شود. صمت در این گزارش به بررسی اقدامات مربوط به ایمنی در شهرک‌های صنعتی پرداخته است.

رعایت ضوابط ایمنی در اولویت

همایون توفیقی، کارشناس ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست در گفت‌وگویی درباره وضعیت ایمنی در شهرک‌های صنعتی به صمت گفت: در شرکت شهرک‌های صنعتی، رعایت ضوابط ایمنی و بهداشت در اولویت است که از نخستین مرحله برای احداث شهرک و تا مادامی‌که شهرک فعالیت دارد، پیگیری و بر آن نظارت می‌شود. سازمان در بحث ایمنی و بهداشت حرفه‌ای و بلایای طبیعی، دستورالعمل‌هایی دارد که در بخش‌هایی با عنوان پیشگیری، در زمان فعالیت و بعد از وقوع حادثه، الزاماتی را تعریف کرده و باید رعایت شوند؛ ضمن اینکه از لحاظ امکانات و زیرساخت‌های لازم از جمله در ساخت‌وساز ضوابط و سختگیری‌های خاص خود را به‌طور جدی دنبال خواهد کرد.

توفیقی ادامه داد: واحد ایمنی در شرکت شهرک‌های صنعتی از جمله بخش‌های فعال و روزآمدی است که براساس استانداردهای تعریف شده با جدیت فعالیت دارد. نصب شیرهای آتش‌نشانی، تهیه مواد اطفای حریق، خرید تجهیزات مربوط به ایمنی و بهداشت در شهرک‌های صنعتی و... برعهده شرکت شهرک‌های صنعتی است.

وی اظهار کرد: بخشی از دستورالعمل‌های ایمنی در تولید، مربوط به نیروی کار است که در این زمینه وزارت کار متولی کنترل و نظارت بر اجرای ضوابط خاصی است که شرکت شهرک‌ها نیز در این راستا برنامه‌ها و ضوابط خاصی را با سختگیری مدنظر قرار می‌دهد. البته شرکت شهرک‌ها بیشتر در سطح کلی شهرک‌های صنعتی به موارد ایمنی و بهداشت توجه دارد و مباحث مربوط به این بخش در واحدهای صنعتی فعال در شهرک‌ها علاوه بر توجه سازمانی شرکت شهرک‌ها، نهادهای متولی دیگری نیز دارد تا ایمنی با درصد بالایی در این بخش‌ها اجرا شود و آسیب‌های جانی و مالی در زمان بروز حادثه به حداقل برسد.

این کارشناس حوزه ایمنی درباره ایمنی در زیرساخت‌ها و ساخت‌وسازهای تولید گفت: در حوزه ساخت‌وساز در شهرک‌های صنعتی چون سوله‌ها، کارگاه‌ها و راهروهای تولید، ساختمان به‌شمار می‌روند، نظام مهندسی ساختمان بر احداث آنها نظارت دارد. علاوه بر این موارد که مهندس ناظر بر ساخت‌وساز واحد صنعتی نظارت دارد، شرکت شهرک‌های صنعتی نیز دستورالعمل‌های مصوبی با عنوان ضوابط ساخت‌وساز واحدهای صنعتی دارد که واحدها باید براساس این ضوابط ساخته شوند، وگرنه به آنها پایان کار داده نمی‌شود. موارد مربوط به شیرهای آتش‌نشانی و سیستم‌های اعلام و اطفای حریق از جمله مواردی است که در این بخش موردتوجه واحد ایمنی شرکت شهرک‌هاست.
وی خاطرنشان کرد: واحد ایمنی علاوه بر اینکه در ابتدای احداث یک واحد صنعتی به موارد ایمنی که باید رعایت شودد، توجه می‌کند، بعد از پایان کار هم اگر بی‌انضباطی در زمینه رعایت ایمنی مشاهده شود، مثلا حریم ایمنی را رعایت نکنند که در زمان حادثه دسترسی به آن واحد و واحد مجاور آن را سخت می‌کند، برخورد خواهد کرد.
توفیقی ادامه داد: در حوزه شهرک‌های صنعتی مهم‌ترین چالش‌ها در حوادث غیرمترقبه سیل و زلزله است که وقوع سیل بیشتر است. در این زمینه، مدیریت بحران برای مقابله با بحران در شهرک‌ها و نواحی صنعتی و ویژه اقتصادی تشکیل شده است.

کارشناس حوزه صنعت افزود: نقشه زلزله‌خیزی و سیل‌خیزی کل شهرک‌ها ترسیم شده و شهرک‌هایی که بیشتر در معرض خطر هستند، شناسایی شده‌اند. همچنین نقاط خاصی شناسایی شده تا در مواقع اضطراری و وقوع زلزله و بلایای طبیعی برای کاستن از بار خسارت‌ها بتوان از آنها استفاده کرد. در این راستا، ماشین‌آلات، انبارها، مخازن سوخت، مواد پرتوزا و آتش‌زا و امکاناتی که در واحد وجود دارد، شناسایی می‌شود تا در زمان بحران امکان استفاده از آنها و مدیریت بیشتر شود. توفیقی در پایان گفت: بیشترین اقداماتی که در بخش ایمنی شرکت شهرک‌ها موردتوجه قرار دارد، پیشگیرانه است. شناسایی نقاط امن برای کاستن از تلفات جانی در شهرک‌ها نیز از این موارد پیشگیرانه است.

ایمنی، مغلوب نگاه سازمانی

مصطفی کرمانی، فعال حوزه صنعت نیز در گفت‌وگو با صمت اظهار کرد: نگاه اصلی در شهرک‌های صنعتی، رعایت تمام نکات ایمنی و استانداردهای مربوط به این بخش است و برای تحقق رعایت حداکثری ایمنی واحدهای ایمنی شرکت شهرک‌ها مواردی را تذکر می‌دهند، بیلبوردهایی در سطح شهرک‌ها نصب می‌کنند، دستورالعمل‌های مربوطه را به واحدها ارسال می‌کنند، کلاس‌های آموزشی برای مسئولان ایمنی واحدها برگزار می‌کنند و...بخشی از موضوع ایمنی در شهرک‌های صنعتی به نیروی کار برمی‌گردد که در همه استان‌ها کمیته سه‌جانبه‌ای متشکل از نمایندگان وزارت صمت، شبکه بهداشت و درمان و وزارت کار شکل گرفته تا با استفاده از اهرم‌ها و بازوهای قانونی، در موضوع بازرسی کار، عملکرد بهتری داشته باشند. کرمانی درباره نظارت بر اجرای ضوابط مربوط به بهداشت و ایمنی در واحدها خاطرنشان کرد: در واحدهای با بیش از ۵۰ نفر نیرو، کارشناس ایمنی و بهداشت حرفه‌ای در واحد مستقر می‌شود و در واحدهای کوچک هم نظارت‌ها ازسوی نهادهای متولی به‌صورت دوره‌ای انجام می‌شود. در هر صورت، طبق مصوبات شرکت شهرک‌های صنعتی، واحدهای صنعتی مستقر در این شهرک‌ها موظفند دستورالعمل‌های مربوط به بهداشت و ایمنی را رعایت کنند که شامل مواردی قبل از شروع فعالیت و ساختمان‌سازی تا هنگام فعالیت نیروی کار و گاهی در شرایط بعد از وقوع حادثه می‌شود.
وی افزود: برخی از ضوابطی که در راستای ایمنی در واحدهای صنعتی تعریف‌شده در تمام این واحدها مشترک است و در برخی واحدها نیز باتوجه به ماشین‌آلات و مواد اولیه‌ای که به‌کار می‌گیرند، استانداردهای خاصی باید رعایت شود. این فعال صنعتی ادامه داد: از جمله مشکلاتی که واحدهای صنعتی در بخش ایمنی با آنها مواجه می‌شوند، یکی مربوط به نگاه بالا به پایین سازمان‌های متولی در برخورد با واحدهای صنعتی است که متاسفانه این نگاه سازمانی در بیشتر نهادها مشاهده می‌شود. مشکل دیگر مربوط به پیگیری مواردی است که صنعتگر به‌دلیل عدم‌رعایت نکات بهداشتی و ایمنی متخلف شناخته شده است.
در مواردی واحد صنعتی به‌وضوح متخلف است، اما مواردی هم وجود دارد که عدم‌رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی و ایمنی مربوط به عدم‌آگاهی صنعتگر و شاید در مواردی سوءتفاهم است. به‌عنوان نمونه، رعایت برخی الزامات را محدود به سال قبل دانسته و... که در اغلب موارد صحبت‌های صنعتگر شنیده نمی‌شود. وی افزود: راهکار حل این مشکل برای اینکه هم کارفرما کمتر دچار مشکل شود و هم ایمنی رعایت و امنیت جانی و مالی در واحدهای تولیدی در سطح بالایی تضمین شود، این است که به‌عنوان نمونه انجمن رابط صنعتگر باشد و صنعتگر در زمینه دستورالعمل‌هایی که رعایت نکرده، به‌طور مستقیم مواخذه و محکوم نشود؛ به‌نوعی برخی از مواردی که باید از سوی یک واحد صنعتی رعایت شود، از سوی نهاد واسط برای او شفاف‌سازی شود و اگر تخلفی وجود داشته، دلایل صنعتگر شنیده شود. در این صورت، استانداردها توسعه پیدا می‌کند و راهکار بسیار خوبی برای برقراری ارتباط بین کارفرما، تشکل‌ها و مسئولان خواهد بود. کرمانی اظهار کرد: شاید سختگیری‌هایی که در بحث ایمنی می‌شود برای کارفرما هزینه مالی قابل‌توجهی هم داشته باشد، اما به‌عنوان کسی که در حوزه صنعت فعالیت دارم، از این سختگیری‌ها رضایت دارم و تا جای ممکن، خود را موظف به رعایت شاخص‌ها و دستورالعمل‌های این بخش می‌دانم. این فعال حوزه صنعت افزود: در شهرک‌های صنعتی، رعایت نکات ایمنی و بهداشتی جا افتاده است. البته در برخی موارد ضعف‌هایی وجود دارد، اما سختگیری‌ها و نظارت در این بخش در سطح بالایی است.

تقویت زیرساخت‌ها برای ایمنی بیشتر

کرمانی در ادامه اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که واحدهای فعال در شهرک‌های صنعتی درگیر آن هستند، مربوط به زیرساخت‌هایی است که باید از لحاظ ایمنی فراهم باشند. تامین زیرساخت‌ها وظیفه دولت است که متاسفانه در این زمینه سرمایه‌گذاری نمی‌شود. به‌عنوان نمونه در شهرک صنعتی با هزار و۲۰۰ واحد زیرساخت‌های لازم وجود ندارد و در محدوده تعریف شده برای آن شهرک، فقط یک واحد آتش‌نشانی فعالیت می‌کند. وی افزود: بروز حادثه اجتناب‌ناپذیر است و کمبود منابع و امکانات، پیامدهای یک حادثه را بیشتر می‌کند، در حالی که با تقویت و ایجاد زیرساخت می‌توان ابعاد حادثه و بار مالی و جانی آن را کم کرد؛ به‌عبارتی شاید نتوان به‌طور صد درصدی جلوی حادثه را گرفت، اما می‌توان وسعت آن را کم کرد. وقتی ظرفیت زیرساخت‌ها پایین است در زمان حادثه دامنه خسارت‌ها بسیار زیاد خواهد شد و اتفاق در یک واحد، به‌راحتی واحدهای مجاور را هم درگیر می‌کند. اداره کل شرکت شهرک‌ها باید زیرساخت را ایجاد کند. این موضوع باید مدیریت و از قبل پیش‌بینی شود که متاسفانه بسیاری از این موارد پیش‌بینی نشده و تبدیل به معضل شده است. واقعیت این است که مشکل عمده شهرک‌های صنعتی در بخش زیرساختی است که ازسوی نهادهای متولی و دولت تامین اعتبار نمی‌شود. وی افزود: شهرک‌های صنعتی عوارض پرداخت می‌کنند، اما خدماتی دریافت نمی‌کنند و انتظار این است که بخشی از این عوارض صرف تامین و توسعه زیرساخت‌های مربوط به شهرک‌ها شود که قطعا در مواردی تجهیزات مربوط به ایمنی را نیز در برمی‌گیرد و در افزایش سطح ایمنی و بهداشت این نواحی تاثیرگذار خواهد بود. کرمانی در ادامه گفت: یکی از بخش‌هایی که نکات ایمنی در آن سختگیرانه تعریف و اجرا می‌شود، بخش ساخت‌وسازهای صنعتی است. نظارت بر ساخت‌وسازهایی که در شهرک‌های صنعتی انجام می‌شود، براساس استانداردهای مربوط به ایمنی، زلزله و... است. ایمنی در این بخش، به‌ویژه از سال ۹۵ به بعد و زیر نظر نظام مهندسی ساختمان، براساس مصوبات سختگیرانه‌ای که برای این بخش وجود دارد، در سطح بالایی بوده و تخلفات در آن اندک است. به‌جرأت می‌توان گفت در ساخت‌وسازها در بیشتر موارد، ضوابط مربوط به ایمنی به‌دقت بررسی و به‌عنوان نمونه، سیستم آتش‌نشانی و اطفای حریق واحدهای تولیدی به‌طور کامل و طبق دستورالعملی که داده‌شده اجرا می‌شود.

سخن پایانی

در شهرک‌های صنعتی به‌واسطه اینکه واحدهای زیادی فعالیت دارند، رعایت استانداردها و ضوابط ایمنی هم بسیار مهم است و هر قدر در این زمینه ضوابط بیشتر رعایت شود، در بلندمدت به سود کشور خواهد بود.


کپی لینک کوتاه خبر: https://smtnews.ir/d/3nl8lg