جلوگیری از واردات بیرویه با حذف ارز چندنرخی
یکی از اقدامات مهم در راستای تقویت تولید و حمایت از رشد اقتصادی کشور در مقابل واردات، حذف ارز چندنرخی از اقتصاد بوده است؛ اقدامی که دولت در سال 1404 پس از یک سال و نیم از شروع دولت چهاردهم و در راستای حذف رانت و فساد از مسیر تولید و توزیع کالاهای مختلف تولیدی در کشور به انجام رساند. ارز چندنرخی مستقیما یارانه دادن به واردات بود و در مقابل تولید ملی کشور را تحت تاثیر منفی قرار میداد و یک رقابت منفی بین تولید داخل و کالاهای وارداتی را شکل داده بود که در انتها به نفع عدهای خاص میشد.
با حذف ارز چندنرخی و حذف تقاضای کاذب، در بلندمدت شاهد تقویت تولید ملی خواهیم بود. وقتی سایه رانت واردات از سر بازار برداشته میشود، تولیدکننده داخلی با فضایی عادلانهتر روبرو میشود. او میداند که رقیب او دیگر از یارانه دولتی برخوردار نیست و قیمت کالای رقیب بر اساس هزینههای واقعی محاسبه میشود. این امر انگیزه تولیدکننده را برای بهبود کیفیت، کاهش هزینهها و نوآوری افزایش میدهد.
سید باقر شریفزاده، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی در گفتوگو با صمت با اشاره به این موضوع که ارز ترجیحی همواره منشاء فساد بوده و روش درستی برای اعطای یارانه به مردم به شمار نمیرود، تصریح کرد: اگر دولت میخواهد به مردم یارانه بدهد، باید از یک نظام توزیع یارانه عادلانه و صحیح بهره ببرد. در دنیا الگوهای مناسبی برای اعطای یارانه وجود دارد و استفاده از آنها میتواند کارساز باشد.
وی ادامه داد: اعطای یارانه به ابتدای زنجیره و عرضه ارز ارزان به وارد کنندگان به جز اینکه بستر رانت و فساد را به وجود بیاورد، نتیجه دیگری ندارد. بر همین اساس، اقدام دولت مبنی بر حذف ارز ترجیحی مثبت است.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تبریز خاطرنشان کرد: حذف ارز ترجیحی طی سالهای گذشته یکی از مطالبات جدی و اساسی فعالان اقتصادی بود. زیرا عرضه ارز ارزان به عدهای خاص باعث بروز شرایط غیر رقابتی در فضای اقتصادی کشور میشد و زمینه فعالیت اقتصادی سالم را از بین میبرد.
شریفزاده گفت: در عمل مشاهده کردیم که اعطای یارانه در قالب ارز ترجیحی به واردکنندگان نتوانست هدف دولت را مبنی بر دسترسی اقشار مختلف مردم به کالاهای اساسی با قیمت مناسب برآورده کند. بر همین اساس، بهترین راهکار این است که یارانه به صورت مستقیم در اختیار مصرف کنندگان قرار بگیرد.
وی در پایان گفت: در شرایطی که ارز ترجیحی اختصاص داده میشد و کالاها با ارز ارزان وارد کشور میشدند، به نوعی سرکوب قیمتها را در داخل کشور شاهد بودیم که این امر به ضرر تولید کنندگان بود. بنابراین با تخصیص ارز چندنرخی نه تنها شاهد اعطای یارانه واردات و تقویت واردات در مقابل تولید داخلی بودیم؛ بلکه فضای رقابت برابر در اقتصاد نیز از بین رفته بود و به همین دلیل نیز حذف ارز چندنرخی کمک بزرگی به تقویت تولید ملی و تضعیف واردات بیرویه و تخلیه منابع ارزی خواهد کرد.