همزمان با تشدید تنش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز، امارات متحده عربی روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. این حملات که نخستین مورد از زمان برقراری آتش‌بس در ۱۹ فروردین ماه محسوب می‌شود، منطقه نفتی فجیره را درگیر آتش‌سوزی کرد و زنگ خطر را برای متحدان منطقه‌ای آمریکا به صدا درآورد. وزارت دفاع امارات اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور ۱۲ فروند موشک بالستیک، ۳ فروند موشک کروز و ۴ فروند پهپاد را که از سمت ایران شلیک شده‌اند، رهگیری کرده است .

آتش در بندر استراتژیک فجیره

دفتر اطلاع‌رسانی دولت فجیره اعلام کرد که در پی حمله پهپادی ایران، منطقه نفتی فجیره دچار آتش‌سوزی شد. بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، سه تبعه هندی در این حادثه به‌طور متوسط زخمی شده‌اند . بندر فجیره که در کرانه شرقی امارات و در مجاورت دریای عمان قرار دارد، به دلیل دسترسی مستقیم به آب‌های بین‌المللی و خروج از محدوده تنگه هرمز، به یک شاهراه حیاتی برای صادرات نفت امارات تبدیل شده است. منابع خبری اعلام کرده‌اند که یک فروند نفتکش متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) نیز در حین عبور از تنگه هرمز هدف حمله دو فروند پهپاد ایرانی قرار گرفته است .

همزمانی با «عملیات آزادی» آمریکا

این حملات در شرایطی انجام می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از آغاز عملیات «آزادی» (Project Freedom) برای بازگشایی تنگه هرمز و خروج کشتی‌های تجاری و نفتکش‌های به دام افتاده در خلیج فارس خبر داده است. بر اساس گزارش‌ها، دو فروند کشتی تجاری با اسکورت ناوهای آمریکایی موفق به عبور از تنگه شده‌اند . مقامات نظامی ایران اما هرگونه عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را تکذیب کرده و این اقدامات را نقض آشکار حاکمیت ملی ایران و نقض آتش‌بس دانسته‌اند.

وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، در واکنش به این تحولات در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حوادث تنگه هرمز روشن می‌کند که هیچ راه‌حل نظامی برای یک بحران سیاسی وجود ندارد». وی همچنین با اشاره به نقش پاکستان در میانجی‌گری، هشدار داد که آمریکا باید مراقب باشد تا توسط «بدخواهان» به باتلاق جدیدی کشیده نشود. عراقچی طرح «آزادی» واشنگتن را «طرح بن‌بست» (Project Deadlock) خواند .

⚡ هشدار تند ایران به امارات

در حالی که مقامات نظامی ایران هرگونه برنامه از پیش طراحی شده برای حمله به امارات را رد کرده‌اند، منابع آگاه به امارات هشدار داده‌اند که اگر این کشور دست به اقدامات نسنجیده بزند، «تمام منافع آن به هدفی قانونی برای ایران تبدیل خواهد شد». خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع نظامی آگاه نوشت: «امارات می‌داند که در یک خانه شیشه‌ای بسیار شکننده نشسته است و ناامنی، زهر مطلق برای آن است. اگر امارات بخواهد اشتباه جنگ ۴۰ روزه را تکرار کند، ما به طور کامل خویشتن‌داری را کنار خواهیم گذاشت» .

محکومیت بین‌المللی و واکنش صدراعظم آلمان

همزمان با این تحولات، کشورهای غربی به سرعت وارد عمل شدند. فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، در واکنشی فوری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما این حملات را به شدت محکوم می‌کنیم. همبستگی ما با مردم امارات و شرکای مان در منطقه است». مرتس بدون اشاره به نقش مداخله‌جویانه آمریکا در تشدید بحران، از رهبری ایران خواست «به میز مذاکره بازگردد» و افزود که «تهران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و نباید هیچ تهدید یا حمله دیگری علیه شرکای ما وجود داشته باشد» .

کییر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز با انتشار بیانیه‌ای خواهان کاهش تنش شد و تأکید کرد که «ایران باید به طور جدی در مذاکرات شرکت کند تا آتش‌بس در خاورمیانه پایدار بماند». امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، نیز هدف قرار گرفتن تأسیسات غیرنظامی را «غیرقابل توجیه و غیرقابل قبول» توصیف کرد .

روایت ایران: دست‌اندرکار اصلی حادثه آمریکاست

در سوی مقابل، رسانه‌های ایران روایتی متفاوت ارائه می‌دهند. خبرگزاری ایرنا به نقل از منابع نظامی آگاه گزارش داد که انفجارها و آتش‌سوزی در بندر فجیره نتیجه «ماجراجویی نظامی ارتش آمریکا برای ایجاد راهروی عبور غیرقانونی کشتی‌ها» بوده است و ایران هیچ نقشی در این حادثه نداشته است -5. این منابع تأکید کرده‌اند که ایران هیچ طرح از پیش تعیین شده‌ای برای حمله به امارات نداشته و آنچه رخ داده، واکنشی به نقض آتش‌بس از سوی نیروهای آمریکایی بوده است.

همچنین منابع خبری ایران گزارش داده‌اند که همزمان با این تحولات، نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با شلیک تیر اخطار عملاً مانع از ورود ناوشکن‌های آمریکایی به تنگه هرمز شده است. آمریکا اما این ادعاها را رد کرده و سنتکام اعلام داشته که هیچ اصابتی به ناوهای آمریکایی صورت نگرفته است.

جمع‌بندی و چشم‌انداز

با گذشت حدود ۴۰ روز از آغاز جنگ و اعلام آتش‌بس در ۱۹ فروردین، وضعیت کنونی نشان‌دهنده شکننده بودن آرامش در منطقه است. امارات که در جنگ ۴۰ روزه بیش از سایر کشورهای منطقه هدف حملات ایران قرار گرفت ، اکنون با توجه به بسته بودن تنگه هرمز و وابستگی صادرات نفت خود به بندر فجیره، در موقعیت بسیار حساسی قرار دارد. ایران نیز با اعلام آمادگی برای «تسلیم نشدن در برابر زورگویی» و هشدار به امارات در خصوص «خانه شیشه‌ای»، خطوط قرمز خود را مشخص کرده است.

وزارت خارجه امارات با صدور بیانیه‌ای این حملات را «تشدید خطرناک» و «تجاوز غیرقابل قبول» خوانده و حق پاسخگویی را برای کشورش محفوظ دانسته است . در چنین شرایطی، هرگونه محاسبه اشتباه از سوی هر یک از طرفین می‌تواند منجر به فروپاشی کامل آتش‌بس و ورود منطقه به مرحله جدید و خطرناک‌تری از درگیری شود.