نگاهی به نمایش جزیره آزاد
مجید ستایش، بازیگر و کارگردان تئاتر
![]()
نمایش «جزیره آزاد» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا عطاییفر که در بوتیک هنر ایران به روی صحنه رفته است، روایتی نمادین و تأملبرانگیز از مواجهه انسان با گذشته، مسئولیت فردی و پیامدهای کنشهای اجتماعی ارائه میدهد.
داستان نمایش درباره افرادی است که به مکانی نمادین بهنام «جزیره آزاد» فراخوانده میشوند. هر یک از این شخصیتها گذشتهای مستقل و رازآلود دارند که بهتدریج در طول نمایش برای مخاطب آشکار میشود. این افراد توسط مردی انتقامجو به جزیره دعوت شدهاند؛ شخصیتی که در گذشته خود یا نزدیکانش، قربانی ظلم و بیعدالتی همین افراد بوده است. مرد انتقامجو آنها را وادار به مواجهه با گذشته میکند و در نهایت، هر یک به شکلی قربانی این انتقام میشوند.
نکته قابلتوجه در ساختار نمایش، جایگاه مخاطب است. تماشاگران نه صرفا بهعنوان ناظر، بلکه بهگونهای نمادین، خود دعوتشدگان به «جزیره آزاد» هستند و با حضور در سالن، همراه با شخصیتها این مسیر را طی میکنند. همین رویکرد باعث ایجاد حس همذاتپنداری و مشارکت ذهنی مخاطب با سرنوشت کاراکترها میشود.
از منظر متن، عطاییفر با دیالوگپردازی هوشمندانه و شخصیتپردازی دقیق، به سراغ تیپهایی از انسانهای جامعه میرود که میتوانند در سرنوشت دیگران نقش تعیینکننده داشته باشند؛ افرادی که آگاهانه یا ناآگاهانه مانع پیشرفت دیگران میشوند. در مقابل، نمایش به نقد شخصیتی میپردازد که بهجای ایفای نقش سازنده در جامعه، مسیر انتقامجویی را انتخاب میکند. این تقابل، نمایش را از یک روایت صرفا داستانی فراتر برده و آن را به اثری اجتماعی و اخلاقی تبدیل میکند.
در بخش کارگردانی، انتخاب بازیگران متناسب با نقشها بهخوبی انجام شده و بازیها یکدست و باورپذیر هستند. هر یک از بازیگران موفق میشوند کاراکتر خود را روان و بدون اغراق روی صحنه شکل دهند. در این میان، بازی علی حیدری از تأثیرگذاری بیشتری برخوردار است و توانسته با کنترل بیان و بدن، لایههای درونی شخصیت خود را بهخوبی منتقل کند.
طراحی صحنه و چیدمان اکسسوار با توجه به فضای محدود سالن، هوشمندانه و کاربردی است و به خلق فضای نمادین جزیره کمک میکند. همچنین ریتم مناسب نمایش باعث حفظ تمرکز مخاطب و برقراری ارتباط مؤثر او با روند داستان میشود و از افت یا کشدار شدن صحنهها جلوگیری میکند. محمدرضا عطاییفر سالهاست بهعنوان نویسنده، کارگردان و بازیگر در عرصه تئاتر فعالیت دارد و «جزیره آزاد» را میتوان یکی از آثار قابلتوجه او در مسیر پرداختن به دغدغههای اجتماعی دانست.
برای ایشان و گروه اجرایی این نمایش آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم در آینده شاهد اجرای آثار بعدی این گروه در سالنهای مختلف باشیم.