از سوئز و پاناما تا ایران؛ تجربه جهانی اجرای ابرپروژههای آبی
در حالی که اجرای ابرپروژههای آبی در جهان، از کانال سوئز و پاناما تا طرح عظیم انتقال آب جنوب به شمال چین، توانسته مسیرهای اقتصادی و جغرافیایی کشورها را دگرگون کند، کارشناسان معتقدند آبراه ایران نیز در صورت برخورداری از اراده ملی، برنامهریزی بلندمدت و تأمین مالی پایدار، میتواند به پروژهای اثرگذار در حوزه ترانزیت، مدیریت منابع آب و توسعه ملی تبدیل شود.
دکتر مهدیزاده با اشاره به تجربه ابرپروژههای آبی در جهان، میگوید اجرای طرحهای عظیم با ابعاد اقتصادی، فنی و ژئوپلیتیکی گسترده مسبوق به سابقه است. به گفته وی، کانال سوئز و کانال پاناما نمونههایی تاریخی هستند که با اتصال دو پهنه آبی، مسیرهای تجارت جهانی را دگرگون کردند؛ پروژههایی که در زمان خود بسیار دشوار و حتی غیرممکن تصور میشدند.
وی همچنین به پروژه انتقال آب جنوب به شمال چین اشاره میکند که با هدف انتقال منابع آبی مناطق پرآب به مناطق خشک این کشور اجرا شد و علاوه بر تأمین آب، در توسعه کشاورزی، صنعت و بهبود شرایط زیستمحیطی مناطق شمالی چین نقش داشته است.
به اعتقاد مهدیزاده، چنین نمونههایی نشان میدهد اجرای ابرپروژههای ملی با سرمایهگذاری چند ده تا چند صد میلیارد دلاری، موضوعی تحققیافته در جهان است و آبراه ایران نیز در همین چارچوب قرار میگیرد؛ پروژهای که میتواند در صورت اجرا بر ساختار اقتصادی، جغرافیای توسعه و جایگاه ژئوپلیتیکی کشور اثرگذار باشد.
او معتقد است مسئله اصلی در اجرای آبراه ایران تنها توان فنی نیست، بلکه نیازمند اراده ملی، برنامهریزی بلندمدت، انسجام مدیریتی و تأمین مالی پایدار است. مهدیزاده با اشاره به افزایش تنشهای آبی و خطر تبدیل خشکسالیهای دورهای به کمآبی مزمن، فقر آبی و چالشهای اجتماعی و منطقهای، تأکید میکند که پروژههایی از این دست میتوانند در کنار نقش حملونقلی و ترانزیتی، بخشی از راهکارهای کلان در مدیریت منابع آب و بازتعریف مسیر توسعه کشور باشند.
