بنگاه سازی؛ از تأمین مالی تا ساختن ظرفیت‌های ماندگار برای اقتصاد
دکتر محمود شایان مدیرعامل بانک صنعت و معدن به مناسبت هفتاد سالگی این بانک یادداشتی منتشر کرد.
به گزارش صمت به نقل از روابط عمومی بانک صنعت و معدن، در متن این یادداشت آمده است:
در اقتصادی که دستیابی به رشد پایدار به افزایش سرمایه‌گذاری، تقویت تولید و توسعه بخش واقعی اقتصاد وابسته است، نقش نظام بانکی را نمی‌توان صرفاً به تجهیز منابع و پرداخت تسهیلات محدود کرد. به‌ویژه در اقتصادی بانک‌محور، بانک‌ها می‌توانند در کنار تأمین مالی، زمینه شکل‌گیری ظرفیت‌های جدید تولیدی، تکمیل زنجیره‌های ارزش و توسعه بنگاه‌های مولد را فراهم کنند. از این منظر، «بنگاه سازی» یکی از کارکردهای مهم بانکداری توسعه‌ای است.
البته میان «بنگاه سازی» و «بنگاه داری» تفاوتی اساسی وجود دارد. بنگاه داری و ماندگاری بانک در مالکیت و مدیریت مستقیم فعالیت‌های اقتصادی، می‌تواند به انحراف منابع، تعارض منافع و فاصله گرفتن بانک از وظایف حرفه‌ای خود منجر شود. در مقابل، بنگاه سازی به معنای هدایت هدفمند منابع به سوی ایجاد، تکمیل، توسعه و توانمندسازی واحدهای اقتصادی است؛ به‌گونه‌ای که در نهایت بنگاهی مستقل، رقابت‌پذیر و پایدار در اقتصاد شکل گیرد.
این تمایز در بانک‌های توسعه‌ای اهمیت بیشتری دارد. طرح‌های بزرگ صنعتی و معدنی عموماً سرمایه‌بر، بلندمدت و دارای دوره بازگشت طولانی هستند و بدون حضور نهادهای مالی تخصصی، بسیاری از آنها امکان شکل‌گیری یا توسعه پیدا نمی‌کنند. در اینجا تأمین مالی از یک عملیات صرفاً بانکی فراتر می‌رود و به بخشی از فرآیند توسعه تبدیل می‌شود.
بانک صنعت و معدن در آستانه هفتادمین سال فعالیت خود، تجربه‌ای هفت‌دهه‌ای از ایفای همین نقش در اقتصاد ایران دارد. همراهی با ایجاد و توسعه بنگاه‌های صنعتی و معدنی، تأمین مالی طرح‌های بزرگ، کمک به تأمین ماشین‌آلات و تجهیزات و پشتیبانی از توسعه ظرفیت‌های تولیدی، بخش مهمی از مأموریت این بانک در طول این سال‌ها بوده است.
آنچه در این هفت دهه اهمیت دارد، صرفاً حجم منابع پرداخت‌شده نیست؛ مهم‌تر از آن، تبدیل منابع مالی به دارایی‌های مولد و ماندگار برای اقتصاد کشور است. هرگاه طرحی از مرحله ایده و مطالعه عبور کرده و به کارخانه، معدن، خط تولید یا ظرفیت صنعتی جدید تبدیل شده، تأمین مالی توانسته است نقش واقعی خود را در توسعه ایفا کند.
از همین منظر، مأموریت بانک صنعت و معدن را باید بیش از آنکه در «بنگاه داری» جست‌وجو کرد، در «بنگاه سازی» دید. فلسفه حضور یک بانک توسعه‌ای آن نیست که برای همیشه مالک یا مدیر بنگاه باقی بماند؛ بلکه باید سرمایه را به حرکت درآورد، زمینه تولد و رشد بنگاه را فراهم کند و منابع را دوباره در خدمت ایجاد ظرفیت‌های تازه قرار دهد. به بیان دیگر، بانک مقصد سرمایه نیست؛ پل عبور سرمایه به سوی تولید و توسعه است.
امروز نیز اقتصاد کشور به سرمایه‌گذاری جدید، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام، توسعه صنایع پیشران، ارتقای فناوری و حمایت از بنگاه‌های دانش‌بنیان نیاز دارد. تجربه هفتادساله بانک صنعت و معدن نشان می‌دهد بانکداری توسعه‌ای زمانی معنا پیدا می‌کند که نتیجه تأمین مالی را نه فقط در ترازنامه بانک، بلکه در کارخانه فعال، معدن توسعه‌یافته، فناوری جدید، اشتغال پایدار و ارزش افزوده بیشتر مشاهده کنیم.
هفت دهه فعالیت بانک صنعت و معدن، هفت دهه همراهی با ساختن ظرفیت‌های تولیدی کشور بوده است؛ مسیری که باید با ابزارهای نوین تأمین مالی و نگاهی آینده‌محور ادامه یابد. آینده بانکداری توسعه‌ای نیز در همین پیوند نهفته است: تبدیل سرمایه به تولید، تولید به رشد و رشد به توسعه پایدار ایران.
