آرامسازی با وارونهنمایی؛ وقتی لنز صداوسیما کمبود ورق را انکار میکند
پس از توقف تولید در فولاد مبارکه، زنجیرهٔ صنایع پاییندستی با کمبود بیسابقهٔ ورق فولادی دستوپنجه نرم میکند؛ همزمان در یک برنامهٔ تلویزیونی ، این بحران را منفعتی پنهان برای کشور قاببندی کرد. فارغ از نیت آرامسازی افکار عمومی، چطور می توان با نظر کارشناسی،روایتی صحیح و صادقانه در این مورد داشت؟
به گزارش صمت در بحبوحه التهاب بازار فولاد و کمبود ورق مورد نیاز صنایع پاییندستی، برنامهای با حضور عضو محترم کمیسیون صنایع و معادن مجلس، از شبکه سه سیما پخش شد که با هدف مدیریت فضای روانی بازار، تصویری کم ریسک از وضعیت صنعت فولاد ارائه کرد. با وجود نیت قابل درک کنترل التهابات، دادههای ارائهشده در این برنامه با واقعیتهای آماری و میدانی بازار فاصله چشمگیری داشت.
کارشناس برنامه مصرف داخلی فولاد در کشور را ۱۲ تا ۱۳ میلیون تن عنوان کردند؛ حال آنکه آمارهای رسمی، مصرف ظاهری سالهای اخیر را بیش از ۲۳ میلیون تن نشان میدهد همچنین رقم واردات فولاد در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۷ هزار تن اعلام شد، درحالیکه تنها در ۱۰ ماه نخست سال، بر اساس آمار گمرک، ۷۳۹ هزار تن فولاد وارد کشور شده است. این اختلاف ۱۳ برابری، تصویری بهغایت تعدیلشده از نیاز واقعی بازار ترسیم میکند.
در ادامه با استناد به همین ارقام، اینگونه نتیجهگیری شد که بخش عمدهای از تولید کنسانتره و گندله کشور مازاد بر نیاز داخلی است و باید صادر شود. این تحلیلی است که توقف تولید در حلقههای میانی زنجیره را نادیده میگیرد و انباشت مواد اولیه را نه نشانه انسداد زنجیره، که بهاشتباه نشانه مازاد تولید معرفی میکند.
نکته دیگر، تحلیل هزینههای انرژی و برآورد خسارات وارده به صنعت فولاد بود. معرفی انرژی مصرفی این صنعت بهعنوان یارانهای و برآورد مجموع خسارات ناشی از حملات به رقمی حدود ۲۸۹ میلیون دلار، با واقعیت هزینههای تولید و نیز حجم تولید ازدسترفته فاصله دارد. توقف تولید ۷.۵ میلیون تن اسلب، ۵.۲ میلیون تن ورق گرم و ۱.۵ میلیون تن ورق سرد تنها در یک واحد صنعتی و تبعات آن بر صدها واحد پاییندستی، خسارتی بهمراتب فراتر از این ارقام به بار آورده است.
در واکنش به این برنامه، دکتر مهدی محمدی، رئیس هیأت مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی، طی یادداشتی مستند به آدرس https://smtnews.ir/fa/tiny/news-82879 ، ضمن تقدیر از دغدغهمندی مسئولان، اظهارات مطرحشده را نیازمند بازنگری کارشناسی دانست و شکاف میان روایت برنامه و واقعیت بازار را تشریح کرد.