به گزارش صمت؛ گروه سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) در سالی همراه با محدودیت‌های اقتصادی، تنش‌های سیاسی و شرایط دشوار تولید، توانسته است با اتکا به ظرفیت شرکت‌های تابعه، مسیر رشد سودآوری و توسعه فعالیت‌های اقتصادی خود را ادامه دهد. افزایش سود تلفیقی به ۱۳۴ همت، رشد سود شرکت‌های زیرمجموعه و ثبت بیش از ۲ میلیارد دلار درآمد ارزی از محل صادرات، از مهم‌ترین شاخص‌های عملکرد این مجموعه در دوره اخیر به شمار می‌رود؛ عملکردی که در کنار بازگشت برخی واحدهای صنعتی به چرخه تولید و اجرای طرح‌های توسعه‌ای، از تلاش شستا برای تقویت جایگاه خود در بخش‌های مختلف اقتصاد حکایت دارد.
محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا)، در نشست خبری با اصحاب رسانه، با تشریح عملکرد این مجموعه اظهار کرد: سال گذشته برای اقتصاد ایران و بنگاه‌های اقتصادی، سالی عادی نبود و دو جنگ، یک دوره ناآرامی و مجموعه‌ای از محدودیت‌های اقتصادی، آزمونی جدی برای مدیریت شرکت‌ها ایجاد کرد. با وجود این شرایط، فعالیت مجموعه استمرار یافت و شاخص‌های مالی گروه نیز با رشد همراه شد.
وی با اشاره به ساختار اقتصادی شستا افزود: این مجموعه از ۱۰ هلدینگ و ۱۷۶ شرکت تشکیل شده و حدود ۶۰ هزار نیروی انسانی دارد. همچنین ۱۶۴۱ محصول در سبد کسب‌وکار شرکت‌های تابعه قرار گرفته است. بنابراین، شستا صرفا یک بنگاه سرمایه‌گذاری و سودآور نیست، بلکه فعالیت شرکت‌های آن با بخش‌های مختلف زندگی مردم و زنجیره تامین کالاها و خدمات کشور ارتباط دارد.
رشد سودآوری و تقویت جایگاه در بازار سرمایه
مدیرعامل شستا با تشریح شاخص‌های مالی این مجموعه گفت: فروش تجمیعی شرکت‌های گروه در سال گذشته ۱۱۳ همت و سود تجمیعی نیز ۱۱۳ همت بوده است. همچنین سود تلفیقی گروه که در دوره قبل حدود ۶۷ تا ۶۸ همت بود، به ۱۳۴ همت افزایش یافته است.
سعیدی با اشاره به عملکرد شرکت‌های زیرمجموعه در بازار سرمایه اظهار کرد: شاخص بازده کل سهامداران (TSR) نشان می‌دهد عملکرد شستا نسبت به متوسط بازار سرمایه وضعیت مطلوب‌تری داشته است.
وی با بیان اینکه شستا در ۲۱ صنعت فعالیت می‌کند، افزود: هلدینگ‌های تاپیکو، سیتا، تیپیکو، تاصیکو و صبا نیز در مقایسه با شرکت‌های مشابه بورسی عملکرد مناسبی ثبت کرده‌اند.
به گفته مدیرعامل شستا، سهم این مجموعه از بازار سرمایه در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۱.۵ درصد بوده و هلدینگ‌های زیرمجموعه آن طی دو تا سه هفته اخیر توانسته‌اند رتبه‌های یک تا ۹ بازار سرمایه را به خود اختصاص دهند.
ستاره خلیج فارس؛ پیشران رشد سود شستا
یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر افزایش سودآوری شستا، تقویت نقش این مجموعه در مدیریت پالایشگاه ستاره خلیج فارس بوده است؛ مجموعه‌ای که به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین واحدهای پالایشی کشور، نقش مهمی در تامین سوخت و امنیت انرژی دارد.
سعیدی با اشاره به عملکرد مالی این پالایشگاه اظهار کرد: سود ستاره خلیج فارس در شش‌ماهه سال گذشته ۱۸ همت بود که این رقم در شش‌ماهه امسال به ۱۷۱ همت رسیده است.
وی افزود: سود شش‌ماهه شرکت‌های تحت مدیریت شستا بر اساس صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده، از ۶۴ همت در دوره مشابه سال گذشته به ۲۶۸ همت افزایش یافته است.
مدیرعامل شستا با اشاره به ظرفیت تولید این پالایشگاه گفت: ستاره خلیج فارس روزانه حدود ۴۷.۵ میلیون لیتر بنزین تولید می‌کند و در تامین نیاز داخلی کشور نقش مهمی دارد.
صادرات ۲ میلیارد دلاری در شرایط محدودیت اقتصادی
توسعه صادرات و حضور در بازارهای بین‌المللی از دیگر محورهای مورد تاکید مدیرعامل شستا بود.
سعیدی در این‌باره گفت: شرکت‌های تابعه شستا با وجود شرایط دشوار اقتصادی و دو جنگ اخیر توانستند بیش از ۲ میلیارد دلار صادرات و درآمد ارزی داشته باشند.
وی نوآوری و بین‌المللی‌سازی را دو اولویت مهم این مجموعه دانست و افزود: شرکت‌های تابعه برای نخستین‌بار در شرایط جنگی وارد برخی بازارهای بین‌المللی شدند و این تجربه نشان داد که توسعه بازارهای صادراتی حتی در شرایط دشوار نیز امکان‌پذیر است.
به گفته وی، راهبرد شستا توسعه حضور در بازارهای خارجی از مسیر کشورهای همسایه است؛ هرچند محدودیت‌های ناشی از محاصره دریایی و تحولات اخیر، فعالیت در برخی بازارها را با دشواری مواجه کرده است.
بازگشت واحدهای صنعتی به مدار تولید
در کنار رشد سودآوری شرکت‌های بزرگ، اصلاح عملکرد بنگاه‌های زیان‌ده و بازگرداندن ظرفیت‌های غیرفعال به چرخه تولید نیز از برنامه‌های شستا بوده است.
مدیرعامل این مجموعه با اشاره به تشکیل کلینیک بررسی شرکت‌های بحرانی اظهار کرد: در سال گذشته هفت شرکت از زیان خارج شدند و زیان برخی دیگر از شرکت‌ها نیز کاهش یافت.
سعیدی با اشاره به وضعیت پتروشیمی آبادان گفت: این مجموعه به مدت دو سال به‌طور کامل تعطیل بود، اما اکنون به چرخه تولید بازگشته و طی دو تا سه ماه گذشته نیز به سودآوری رسیده است.
این اقدام از منظر صنعتی اهمیت دارد؛ چراکه بازفعال‌سازی واحدهای تعطیل و استفاده از ظرفیت‌های موجود، علاوه بر کاهش هزینه‌های سرمایه‌گذاری جدید، می‌تواند به حفظ اشتغال و افزایش تولید در صنایع کشور کمک کند.
تداوم تامین دارو و تولید در شرایط جنگی
بخش دیگری از عملکرد شستا به نقش شرکت‌های تابعه در تامین کالاهای اساسی و استمرار خدمات در شرایط بحرانی اختصاص داشت.
سعیدی با اشاره به فعالیت شرکت‌های دارویی مجموعه اظهار کرد: با وجود ۲۰ هزار میلیارد تومان مطالبات از بیمارستان‌ها، شرکت‌های دارویی شستا حدود ۵۰ درصد داروی مورد نیاز بیمارستان‌های کشور را تامین کردند.
وی افزود: در جریان جنگ، شبکه توزیع مجموعه متناسب با شرایط تغییر کرد و با انتقال بخشی از فعالیت‌ها به شمال کشور، روند تامین نیازهای دارویی ادامه یافت.
مدیرعامل شستا همچنین از جابه‌جایی حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ مسافر توسط شرکت‌های دریایی این مجموعه در جریان جنگ ۱۲ روزه خبر داد و گفت: این اقدام در چارچوب مسئولیت اجتماعی و اخلاقی شرکت‌ها انجام شد.
وی با اشاره به خسارت‌های واردشده به شرکت‌های تابعه بیان کرد: ۲۸ شرکت از مجموعه بین ۵ تا ۱۰۰ درصد مورد اصابت قرار گرفتند و در این حوادث چهار نفر از همکاران به شهادت رسیدند و تعدادی نیز جانباز شدند. با وجود این شرایط، تولید در شرکت‌های تابعه حتی برای یک روز متوقف نشد.
بازسازی زیرساخت‌ها با رویکرد تاب‌آوری
مدیرعامل شستا با تاکید بر ضرورت افزایش تاب‌آوری بنگاه‌های اقتصادی اظهار کرد: رویکرد اصلی مجموعه در بازسازی واحدهای آسیب‌دیده، بازسازی تاب‌آور بوده است؛ به این معنا که زیرساخت‌ها به شکلی بازسازی شوند که در برابر بحران‌های احتمالی آینده توان بیشتری داشته باشند.
وی افزود: تلاش کردیم شستا صرفا یک مجموعه تولیدکننده نباشد، بلکه در تاب‌آوری ملی نیز نقش‌آفرینی کند. برنامه‌ریزی برای شرایط مختلف، از وضعیت عادی تا جنگ تمام‌عیار و شرایط بینابینی، از جمله اقداماتی بود که دنبال شد.
شفافیت مدیریتی و اصلاح نظام حکمرانی شرکتی
اصلاح ساختار مدیریتی و ارتقای شفافیت در شرکت‌های تابعه نیز از دیگر برنامه‌های شستا عنوان شد.
سعیدی با اشاره به راه‌اندازی سامانه سروش برای رصد عملکرد شرکت‌ها گفت: سازمان بورس ۴۴ بند در حوزه حکمرانی شرکتی اعلام کرده که این موارد در شستا به چک‌لیست‌های نظارتی تبدیل شده و اجرای آنها در هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه پیگیری می‌شود.
وی همچنین درباره شفاف‌سازی فرآیند استخدام در شرکت‌های گروه اظهار کرد: در حال حاضر ۵۴۲ فرصت شغلی در ۷۰ شرکت از مجموع ۱۷۶ شرکت شستا اعلام شده و برای این فرصت‌ها ۲۷۸۱ رزومه دریافت کرده‌ایم. هدف از این اقدام، ایجاد شفافیت و فراهم کردن فرصت برابر برای متقاضیان است.
سرمایه‌گذاری در انرژی و پروژه‌های توسعه‌ای
ناترازی انرژی و تاثیر آن بر فعالیت صنایع، یکی دیگر از موضوعات مورد توجه شستا است.
مدیرعامل این مجموعه با اشاره به تدوین ۱۴ سیاست در حوزه حکمرانی انرژی گفت: شرکت‌های تابعه برای مشارکت در تولید انرژی اقداماتی را در دستور کار قرار داده‌اند. همچنین ۵۱ درصد مصرف انرژی شستا مربوط به بخش سیمانی مجموعه است و به همین دلیل پروژه‌های مرتبط با این حوزه اهمیت ویژه‌ای دارند.
سعیدی در ادامه از شناسایی حدود ۸۰ پروژه در شرکت‌های تابعه خبر داد و گفت: از میان این طرح‌ها، ۲۰ پروژه به‌عنوان اولویت‌های اصلی شستا انتخاب شده‌اند و روند پیشرفت آنها به‌صورت مستمر رصد می‌شود.
وی پروژه‌های تفتان و کردستان را از جمله طرح‌های مهم مجموعه دانست و افزود: پروژه کردستان تاکنون ۷۰ درصد پیشرفت داشته و تلاش می‌شود در آینده نزدیک وارد مدار تولید شود. همچنین توسعه پروژه‌های راهبردی در مجموعه تاصیکو نیز دنبال می‌شود.
ضرورت عبور از بنگاه‌داری سنتی
مجموع اظهارات مدیرعامل شستا نشان می‌دهد این مجموعه در کنار تمرکز بر افزایش سودآوری و بهبود عملکرد مالی، به دنبال اصلاح ساختار بنگاه‌داری، توسعه بازارهای صادراتی، بازفعال‌سازی واحدهای صنعتی و تقویت تاب‌آوری زیرساخت‌های تولیدی است.
با این حال، پایداری رشد سودآوری در چنین مجموعه بزرگی، نیازمند تداوم سرمایه‌گذاری مولد، افزایش بهره‌وری، نوسازی فناوری و کاهش وابستگی شرکت‌ها به شرایط متغیر بازار است. از این منظر، عملکرد آینده شستا نه‌تنها با میزان سود ثبت‌شده، بلکه با توان این مجموعه در تبدیل منابع مالی به ظرفیت‌های جدید تولید، اشتغال و صادرات ارزیابی خواهد شد.
سعیدی نیز با تاکید بر سه محور تاب‌آوری، حکمرانی حرفه‌ای و تحول و نوآوری، آینده شستا را وابسته به این رویکردها دانست و تاکید کرد: شستا را صرفا میراثی از دارایی‌های گذشته نمی‌دانیم، بلکه آن را امانتی بین‌نسلی می‌دانیم که باید ارزش آن را برای آینده افزایش دهیم.