تعالی سازمانی بر محور تابآوری و استمرار تولید
بیستوسومین همایش جایزه ملی تعالی سازمانی روز گذشته در حالی بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای صنعتی کشور برگزار شد که بار دیگر توجهها را به نقش ارزیابی عملکرد، ارتقای بهرهوری و ترویج الگوهای مدیریتی پیشرو در بنگاههای اقتصادی جلب کرد.
گزارش ص ۴ سه شنبه ۲۶ خرداد نشست
سوتیتر تابآوری تنها به شرایط جنگ یا تحریم محدود نمیشود
سوتیتر سازمانها علاوه بر رضایت و وفاداری مشتریان، باید توان واکنش سریع و هوشمندانه به بحرانها، تصمیمگیری مبتنی بر داده، سازگاری پویا و اقدام مؤثر در شرایط بحرانی را نیز در دستور کار خود قرار دهند
سوتیتر در سازمانهای موفق، تعالی سازمانی به بخشی از مدیریت روزمره تبدیل شده و تنها یک پروژه یا برنامه مقطعی نیست
این همایش که به همت سازمان مدیریت صنعتی و در مرکز همایشهای این سازمان برگزار شد، با حضور معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی و جمعی از مدیران ارشد، فعالان اقتصادی و چهرههای شاخص صنعتی کشور، صحنهای برای تقدیر از شرکتهایی بود که در مسیر بهبود مستمر، رقابتپذیری و نهادینهسازی استانداردهای تعالی گامهای مؤثری برداشتهاند. برگزاری این همایش، در شرایطی که صنعت کشور با مجموعهای از چالشهای ساختاری، فناورانه و محیطی روبهروست، بیش از هر زمان دیگری بر ضرورت حرکت به سمت حکمرانی صنعتی مبتنی بر شفافیت، ارزیابی دقیق، یادگیری سازمانی و رقابت سالم تأکید دارد؛ مسیری که میتواند به تقویت بنگاههای صنعتی، افزایش تابآوری تولید و ارتقای جایگاه صنعت ایران در اقتصاد ملی بینجامد.
تابآوری، شرط بقای کسبوکارها
فرشاد مقیمی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردهای تعالی سازمانی متناسب با شرایط متحول محیط کسبوکار، گفت: در شرایط کنونی، تابآوری به یکی از مهمترین مؤلفههای بقا و پایداری سازمانها تبدیل شده است. بهگزارش صمت رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در بیستوسومین همایش تعالی سازمانی که در مرکز همایشهای سازمان مدیریتهای صنعتی با اشاره به تغییرات گسترده در محیط کسبوکار جهانی، اظهار کرد: مدلهای تعالی سازمانی طی دهههای گذشته همواره متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و فناورانه جهان تکامل یافتهاند و امروز نیز لازم است معیارهای ارزیابی سازمانها با واقعیتهای جدید محیط کسبوکار همسو شوند.
مقیمی با اشاره به چالشهای متعددی که سازمانها و بنگاههای اقتصادی با آن روبهرو هستند، افزود: شوکهای بینالمللی، بحرانهای اقتصادی، نوسانات نرخ ارز و تورم، تنشهای ژئوپلیتیکی، بحرانهای زیرساختی، محدودیت منابع، تغییرات اقلیمی و تحولات فناورانه از جمله عواملی هستند که در سالهای اخیر با شدت و فراوانی بیشتری بر فعالیت کسبوکارها اثر گذاشتهاند.
رئیس هیات عامل ایدرو مدیریت خطر را یکی از مهمترین ابزارهای اداره سازمانها در شرایط کنونی دانست و تصریح کرد: سازمانهای موفق خطرهای درونی و بیرونی خود را بهصورت مستمر شناسایی کرده است و برای هر یک از آنها راهکارهای اجرایی و سناریوهای جایگزین تعریف میکنند؛ مدیریت ریسک دیگر یک موضوع تنها نظری و آکادمیک نیست، بلکه باید به بخشی از فرآیندهای عملیاتی و تصمیمگیری سازمانها تبدیل شود.
مقیمی با اشاره به سیاستهای اقتصاد مقاومتی و نقش آن در ارتقای تابآوری اقتصادی کشور گفت: طی بیش از یک دهه گذشته، موضوع اقتصاد مقاومتی به یکی از رویکردهای راهبردی کشور تبدیل شده و هدف اصلی آن نیز افزایش توان مقاومت و سازگاری اقتصاد و بنگاهها در برابر شوکها و بحرانهای داخلی و خارجی است.
وی با بیان اینکه شاخصهای فعلی تعالی سازمانی نیازمند توجه بیشتر به مفهوم تابآوری هستند، اظهار کرد: سازمانها علاوه بر رضایت و وفاداری مشتریان، باید توان واکنش سریع و هوشمندانه به بحرانها، تصمیمگیری مبتنی بر داده، سازگاری پویا و اقدام مؤثر در شرایط بحرانی را نیز در دستور کار خود قرار دهند.
معاون وزیر تأکید کرد: بحرانها دیگر استثنا نیستند، بلکه به بخشی از واقعیت محیط کسبوکار تبدیل شدهاند و تعالی سازمانی نباید تنها بر عملکرد در شرایط عادی متمرکز باشد، بلکه توان حفظ عملکرد و تداوم فعالیت در شرایط بحرانی نیز باید بهعنوان یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی سازمانها مورد توجه قرار گیرد.
مقیمی بر لزوم عبور از نگاه جزیرهای به تابآوری تأکید کرد و گفت: تابآوری باید در سطح زنجیرههای تأمین و زنجیره ارزش مورد توجه قرار گیرد؛ اختلال در یک حلقه از زنجیره میتواند عملکرد صدها یا حتی هزاران واحد اقتصادی را تحتتأثیر قرار دهد، ازاینرو ضروری است سیاستگذاریها و برنامهریزیها با رویکرد زنجیرهمحور انجام شود.
وی افزود: در شرایط بحران، بازسازی و بازیابی ظرفیتهای تولیدی باید با نگاه راهبردی و براساس میزان اثرگذاری هر واحد در زنجیره ارزش انجام شود و تنها بازگرداندن واحدهای آسیبدیده به شرایط پیشین نمیتواند پاسخگوی نیازهای اقتصاد کشور باشد.
معاون وزیر با اشاره به اهمیت نقش مدیران در رویارویی با شرایط پیچیده و پرریسک اظهار کرد: کشور بیش از هر زمان دیگری به مدیران توانمند، جسور و آشنا با مفاهیم مدیریت بحران و تابآوری نیاز دارد. در همین راستا طرح «تربیت هزار مدیر» با حمایت وزارت صنعت، معدن و تجارت و از طریق سازمان مدیریت صنعتی در حال اجراست تا مدیرانی متناسب با نیازهای جدید محیط کسبوکار تربیت شوند. رئیس هیات عامل ایدرو خاطرنشان کرد: تابآوری شرط بقای کسبوکارها در شرایط امروز کشور است، تداوم کسبوکار مهمترین ابزار عملیاتی تحقق تابآوری محسوب میشود و بازیابی زنجیرههای ارزش نیز راهبردیترین مسیر برای جبران آسیبهای ناشی از بحرانهاست. تعالی واقعی سازمانها نه در روزهای آرام، بلکه در نحوه مدیریت و عبور از شرایط بحرانی معنا پیدا میکند.
تولید بر محور تابآوری
قاسم خرمی، مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی، در این همایش با تاکید بر اینکه جایزه تعالی سازمانی فنیترین و پیچیدهترین رویداد در این حوزه است، گفت این جایزه با حساسیت و دقت بالا برگزار میشود و رتبهای که شرکتها در آن کسب میکنند، حاصل تلاش واقعی بنگاهها و ظرفیتهای مدیریتی آنهاست. به گفته او، عنوان امسال همایش تابآوری و تداوم کسبوکارها بود؛ مفهومی که در شرایط ویژه اخیر کشور، بیش از همیشه اهمیت یافته است.
خرمی با اشاره به اینکه نظریههای کلاسیک مدیریت، پاسخ کاملی برای شرایط جنگی و فشارهای اخیر بر بنگاههای اقتصادی ندارند، تصریح کرد: آنچه در یکسال گذشته در فضای کسبوکار کشور دیده شد، نمونهای کمنظیر از تابآوری بود؛ تابآوری که نهفقط در سطح بنگاهها، بلکه در سطح سیاستگذاری و مدیریت کلان نیز خود را نشان داد. او همزمانی برگزاری این رویداد با امضای تفاهم اخیر کشور را نیز دارای پیام اقتصادی مهمی دانست و تاکید کرد که اثر ملموس چنین تحولات، در نهایت به کسبوکارها بازمیگردد.
مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی با بیان اینکه جنگ با کسبوکارها میانهای ندارد، افزود: در این دوران، رگههای ارزشمندی از مقاومت و پایداری در میان بنگاهها شکل گرفت که باید در دوره بازسازی و بازآفرینی صنایع نیز حفظ و تقویت شود. او همچنین با اشاره به تلاشهای مجموعه وزارت صمت، از نقش وزیر، معاونان و مدیران این وزارتخانه در عبور از شرایط دشوار اخیر قدردانی کرد و گفت چرخه توزیع کالا در سراسر کشور، حتی در فضای جنگی منطقه، بدون توقف ادامه یافت؛ موضوعی که بهگفته او، نشانهای از مدیریت مؤثر و ایستادگی فعالان اقتصادی کشور است.
خرمی در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت برنامهریزی برای بازگشت و احیای خطوط تولید تاکید کرد و از تدوین برنامههای جدید سازمان مدیریت صنعتی برای حمایت از بازسازی صنایع خبر داد؛ برنامههایی که قرار است در آینده نزدیک اطلاعرسانی شوند.
تعالی سازمانی تنها به درون سازمانها محدود نمیشود
مسعود همایونفر، رئیس کمیته داوری جایزه ملی تعالی سازمانی نیز در بیستوسومین همایش تعالی سازمانی که در مرکز همایشهای این سازمان برگزار شد، با اشاره به اقدامات انجامشده برای ارتقای کیفیت ارزیابیها و گزارشهای بازخورد در بیستوسومین همایش تعالی سازمانی گفت: این دوره ازنظر کیفیت فرآیندهای ارزیابی، آموزش ارزیابان و دقت گزارشهای بازخورد در سطحی بالاتر از دورههای گذشته برگزار شد.
همایونفر اظهار کرد: در دوره اخیر، برنامههای گستردهای برای توانمندسازی ارزیابان از طریق برگزاری دورههای آموزشی، سمینارها، همایشها و پنلهای تخصصی اجرا شد و همچنین ارزیابان دارای صلاحیتهای ویژه به سطح ارزیاب ارشد ارتقا یافتند. برای هر تیم ارزیابی، پشتیبانان فرآیند با تجربه و تخصص کافی در حوزه تعالی سازمانی تعیین شدند تا بر تمامی مراحل ارزیابی نظارت داشته باشند. علاوه بر این، گزارشهای بازخورد پس از بررسی توسط پشتیبانان فرآیند، در کمیته هماهنگی ارزیابی نیز مورد بازبینی قرار گرفت و در نهایت توسط سه نفر از متخصصان این حوزه دوباره بررسی و اصلاح شد.
رئیس کمیته داوری جایزه ملی تعالی سازمانی با تأکید بر اهمیت گزارشهای بازخورد، خاطرنشان کرد: سازمانها باید بیش از هر چیز به محتوای گزارشهای بازخورد توجه کنند؛ زیرا این گزارشها میتواند مبنای طراحی برنامههای بهبود و حرکت مؤثرتر در مسیر تعالی سازمانی باشد.
همایونفر در تشریح آمار شرکتکنندگان در این دوره گفت: امسال ۱۵ سازمان متقاضی دریافت تندیس تعالی، ۵۳ سازمان متقاضی تقدیرنامه و ۱۵ سازمان متقاضی گواهینامه تعهد به تعالی بودند که در نهایت از میان متقاضیان تندیس، ۱۲ سازمان موفق به کسب سطوح بلورین، سیمین و زرین شدند. وی با اشاره به نقش این جایزه در توسعه سرمایه انسانی کشور افزود: یکی از دستاوردهای مهم این فرآیند، تربیت ارزیابان حرفهای است. سالانه حدود ۱۰۰ نفر به جمع ارزیابان دارای صلاحیت افزوده میشوند و این افراد در سایر جوایز و نظامهای ارزیابی کشور نیز نقشآفرینی میکنند.
رئیس کمیته داوری جایزه ملی تعالی سازمانی با بیان اینکه تعالی سازمانی تنها به درون سازمانها محدود نمیشود، اظهار کرد: اگرچه بخش عمده ارزیابیها بر سیستمها، فرآیندها و نتایج داخلی سازمانها متمرکز است، اما محیط کسبوکار نیز تأثیر بسزایی بر عملکرد سازمانها دارد. شرایط اقتصادی، تغییرات بازار، تأمین مالی، محدودیتهای زیرساختی و سایر عوامل محیطی میتوانند بر میزان موفقیت سازمانها در مسیر تعالی اثرگذار باشند.
همایونفر با اشاره به ویژگیهای سازمانهای موفق در کسب تندیسهای تعالی گفت: تعهد و باور مدیران به تعالی سازمانی، نهادینهسازی این فرهنگ در تمامی سطوح سازمان، شناخت درست قابلیتها و ظرفیتهای سازمان، استقرار تفکر سیستمی، یکپارچگی نظامهای مدیریتی، یادگیری مستمر و به اشتراکگذاری تجربیات از مهمترین ویژگیهای سازمانهای برتر در این حوزه است.
وی افزود: در سازمانهای موفق، تعالی سازمانی به بخشی از مدیریت روزمره تبدیل شده و تنها یک پروژه یا برنامه مقطعی نیست، بلکه تمام واحدها و مدیران سازمان در چارچوب مدل تعالی فعالیت میکنند. رئیس کمیته داوری جایزه ملی تعالی سازمانی از اجرای دستورالعمل جدید ارزیابی هلدینگها خبر داد و تصریح کرد: این دستورالعمل پس از چند سال کار کارشناسی تدوین و تصویب شده و از امسال مبنای ارزیابی شرکتهای هلدینگ قرار خواهد گرفت. براساس این دستورالعمل، میزان تأثیرگذاری هلدینگها بر عملکرد شرکتهای تابعه بهصورت دقیق مورد بررسی قرار میگیرد.
همایونفر با اشاره به شرایط خاص اقتصادی و محیطی کشور تأکید کرد: در ارزیابیهای امسال تأثیر عوامل خارج از کنترل سازمانها بر شاخصهای عملکردی مورد توجه قرار خواهد گرفت و در مواردی که افت شاخصها ناشی از شرایط عمومی کشور باشد، این موضوع در امتیازدهی لحاظ خواهد شد تا سازمانها متحمل کاهش غیرمنصفانه امتیازات نشوند. وی ادامه داد: امید است که با همکاری تمام دستاندرکاران، مسیر تعالی سازمانی در کشور با قدرت بیشتری ادامه یافته و زمینه ارتقای بهرهوری، رقابتپذیری و توسعه پایدار سازمانهای ایرانی فراهم شود.