ایران جیب؛ جدال با تورم در بنبست بازار خودرو
نگاهی به لیست قیمت خرداد ۱۴۰۵ خودروهای داخلی؛ از سورن ۱.۲ میلیاردی تا تارا ۲ میلیاردیقیمت خودروهای داخلی باز هم اوج گرفت؛ تارا ۲ میلیاردی شد و پژو ۲۰۷ از مرز ۱.۵ میلیارد گذشت.
قیمت بهشت و جهنم بایم اعلام شد / X35 گران شد یا X55 ارزان؟
بازار خودرو ایران این روزها قصه تکراری اما تلخی را روایت میکند. ایران خودرو، غول صنعت خودروسازی کشور، تازهترین لیست قیمت محصولاتش را برای خرداد ۱۴۰۵ منتشر کرده. اعدادی که دیدنشان خالی از لطف نیست، اما خرید با این قیمتها برای خیلی از خانوادهها دیگر یک رویاست. در ادامه با هم نگاهی میاندازیم به این ارقام نجومی و تحلیل فنی هرکدام.
پژو ۲۰۷ دستی TU3؛ ضعیفترین گزینه
ارزانترین گزینه در این لیست، پژو ۲۰۷ دستی با موتور TU3 است. این خودرو که موتور ۱.۴ لیتری اش یادگار روزهای پژو ۲۰۶ است، الان قیمت مصرفکنندهاش شده ۱۱ میلیارد و ۲۳۶ میلیون و ۷۹۶ هزار ریال؛ یعنی حدود یک میلیارد و ۱۲۳ میلیون تومان. موتور ضعیفی که روی بدنه سنگین ۲۰۷ سوار شده، عملاً ماشین را برای سبقت در جادههای دو طرفه خطرناک کرده است. کارشناسان معتقدند نصب این پیشرانه روی ۲۰۷ یک اشتباه مهندسی محض است.
پژو ۲۰۷ دستی TU5 سقف شیشهای
مدل محبوبتر با موتور ۱.۶ لیتری TU5 و سقف شیشهای (پانوراما) و رینگ آلومینیومی، الان قیمتش شده ۱۲ میلیارد و ۹۰۰ میلیون و ۷۰۴ هزار ریال؛ یعنی حدود یک میلیارد و ۲۹۰ میلیون تومان. این مدل از نظر فنی قابل قبولتر است، اما حباب قیمتی آن به دلیل سقف شیشهای و رینگ آلومینیومی، بیش از ارزش واقعیاش است.
پژو ۲۰۷ دستی TU5P فرمان برقی
نسخه جدیدتر با موتور بهبود یافته TU5P و سیستم فرمان برقی (EPS) هم قیمت ۱۲ میلیارد و ۸۵۸ میلیون و ۵۹۸ هزار ریال (حدود ۱.۲۸ میلیارد تومان) دارد. فرمان برقی که مصرف سوخت را کاهش میدهد و استهلاک کمتری دارد، یک مزیت مثبت است، اما قیمتاش هنوز هم برای یک هاچبک کلاس B خیلی بالاست.
پژو ۲۰۷ اتوماتیک سقف شیشهای؛ گرانترین عضو خانواده
از آن طرف، پژو ۲۰۷ اتوماتیک سقف شیشهای که همیشه خواهان زیادی داشته، حالا رسیده به ۱۵ میلیارد و ۱۵۴ میلیون و ۶۳۷ هزار ریال؛ یعنی حدود یک میلیارد و ۵۱۵ میلیون تومان. بله درست خواندید. یک هاچبک کلاس B که روزگاری خودروی قشر متوسط بود، حالا از مرز ۱.۵ میلیارد گذشته. این یعنی با این پول میشود یک آپارتمان نسبتاً خوب در حومه تهران خرید، نه یک ماشین ۵ متری.
فاصله طبقاتی در خانواده سورن و رانا؛ از ۱.۲ میلیارد تا ۱.۳۷ میلیارد
خانواده سورن پلاس یکی از متنوعترین گزینههای بازار است. این سدان میانرده که حالا دیگر به عنوان خودروی خانوادههای ایرانی شناخته میشود، در مدلهای مختلف قیمتهای متفاوتی دارد.
سورن پلاس XU7P؛ قدیمی اما ارزان
ارزانترین مدل، سورنی که موتور قدیمی ۸ سوپاپ XU7P را زیر کاپوت دارد، قیمتش شده ۱۲ میلیارد و ۲۸ میلیون و ۶۴۷ هزار ریال (حدود ۱.۲ میلیارد تومان). موتور XU7P با وجود اصلاحاتی که روی سرسیلندر داشته، هنوز یک پیشرانه هشت سوپاپ قدیمی است که مصرف سوخت بالایی دارد و نسبت به موتورهای شانزده سوپاپ روز دنیا، بازدهی پایینتری ارائه میدهد.
سورن پلاس TU5 فرمان برقی؛ انتخاب منطقی
نسخه فرمان برقی سورن با موتور TU5، قیمت ۱۳ میلیارد و ۷۰۲ میلیون و ۹۴۵ هزار ریال (حدود ۱.۳۷ میلیارد تومان) دارد. نکته عجیب اینجاست که اختلاف قیمت نسخه هیدرولیک و برقی این ماشین فقط حدود ۴۰ میلیون تومان است. یعنی شما با پرداخت این مبلغ اضافه، فرمان نرمتر، مصرف سوخت کمتر و استهلاک پایینتر میخرید. انتخاب منطقی به نظر میرسد، اگر آدم بتواند این همه پول خرج یک خودروی ملی بکند.
سورن پلاس دوگانهسوز EF7
نسخه دوگانهسوز با موتور EF7 و مخزن ۱۰۰ لیتری، قیمت ۱۳ میلیارد و ۱۱۷ میلیون و ۳۴۷ هزار ریال (حدود ۱.۳۱ میلیارد تومان) دارد. این مدل برای رانندگان تاکسی و مسافربرهای شخصی که مصرف سوخت بالایی دارند، یک گزینه مقرون به صرفه محسوب میشود. اما قیمت آن نسبت به سال گذشته رشد ۴۰ درصدی داشته که خودش یک فاجعه است.
رانا پلاس؛ خودروی اقتصادی دیگر اقتصادی نیست
رانا پلاس که همیشه به عنوان خودروی اقتصادی شناخته میشد، حالا قیمتش از ۱۲ میلیارد و ۱۴۶ میلیون و ۴۲۶ هزار ریال (۱.۲۱ میلیارد تومان) شروع میشود. نسخه ترمز دیسکی عقب هم با قیمت ۱۲ میلیارد و ۴۲۲ میلیون و ۴۷۲ هزار ریال (حدود ۱.۲۴ میلیارد تومان) عرضه میشود. یعنی شما برای ترمزهای بهتر، مجبورید حدود ۳۰ میلیون تومان بیشتر بپردازید. ترمز دیسکی عقب یک مزیت ایمنی حیاتی است، اما اینکه برای این مزیت باید ۳۰ میلیون اضافه پرداخت کنید، جای سوال دارد.
دنا و تارا؛ عبور از مرز ۱.۸ میلیارد تا ۲ میلیارد تومان
قضیه وقتی به دنا پلاس و تارا میرسد، ابعاد تازهای پیدا میکند. این خودروها که روزگاری پرچمدار سدانهای ملی بودند، حالا تبدیل به کالاهایی لوکس و دستنیافتنی شدهاند.
دنا پلاس پایه؛ ساده اما گران
نسخه پایه دنا پلاس با موتور EF7، گیربکس ۵ سرعته دستی و ترمز کاسهای عقب، قیمت ۱۳ میلیارد و ۵۷۱ میلیون و ۴ هزار ریال (حدود ۱.۳۵ میلیارد تومان) دارد. این خودرو که هیچ امکانات لوکسی ندارد، حداقل قیمت یک سدان نسبتاً جادار است. اما در مقایسه با رقبا، هنوز هم ترمز عقبش کاسهای است؛ یک نقطه ضعف ایمنی که در این رنج قیمتی قابل قبول نیست.
دنا پلاس ۶ دنده؛ پیشرفت فنی اما گران
مدلهای جدیدتر با گیربکس ۶ سرعته دستی (MT6) و موتور EF7P، قیمت ۱۴ میلیارد و ۵۳۵ میلیون و ۹۲۴ هزار ریال (حدود ۱.۴۵ میلیارد تومان) دارند. اضافه شدن دنده ششم به گیربکس دستی، یک مزیت فنی غیرقابل انکار است. دور موتور در سرعتهای آزادراهی پایینتر میآید، مصرف سوخت کاهش مییابد و صدای موتور هم کمتر به کابین نفوذ میکند. اما با این قیمت، انتظار میرود دیگر خبری از ترمز کاسهای عقب نباشد. متأسفانه هست.
دنا پلاس توربوشارژ اتوماتیک؛ پرچمدار ۱.۸ میلیاردی
دنا پلاس توربوشارژ اتوماتیک آپشنال که بالاترین رده تجهیزاتی خانواده دنا است، الان قیمتش شده ۱۸ میلیارد و ۱۵۳ میلیون و ۶۴۵ هزار ریال (۱.۸ میلیارد تومان). این خودرو با موتور توربوشارژ EF7 TC و گیربکس ۶ سرعته اتوماتیک، شتاب خوبی دارد، اما حساسیت بالای توربو به کیفیت بنزین داخلی و استهلاک بالای قطعات در طولانیمدت، همواره دغدغه مالکان بوده است.
تارا اتوماتیک V4 LX؛ رقیب سرسخت دنا
تارا اتوماتیک V4 LX که امکانات رفاهی مثل گرمکن صندلی، سنسور نور و باران و درب صندوق برقی با حسگر پا دارد، قیمتش ۱۷ میلیارد و ۷۰۵ میلیون و ۱۱۴ هزار ریال (حدود ۱.۷۷ میلیارد تومان) است. طراحی ایمنتر شاسی تارا نسبت به پلتفرمهای قدیمی پژو، یک برگ برنده مهم است.
تارا اتوماتیک EF7PTC؛ نزدیک به ۲ میلیارد تومان
اما ستاره بیچونوچرای این فهرست، تارا اتوماتیک با موتور EF7PTC (کد ۳۲۴۰۱) است. این خودرو که تازهترین و قویترین موتور توربوشارژ داخلی را دارد، برچسب قیمت ۱۹ میلیارد و ۴۷۹ میلیون و ۳۵۸ هزار ریال خورده؛ یعنی نزدیک ۲ میلیارد تومان. به زبان ساده: شما با ۲ میلیارد تومان میتوانید یک تارا بخرید. تارا یک سدان شهری است، نه یک خودروی لوکس. این یعنی ساختار قیمتگذاری و هزینههای تولید چنان افسارگسیخته شده که خودروی عمومی را تبدیل به کالایی لوکس کرده است.
جدول کامل قیمت خودروهای ایران خودرو (خرداد ۱۴۰۵)
| گروه خودرو | شرح محصول | قیمت مصرفکننده (تومان) |
|---|---|---|
| ۲۰۷ | پژو 207 دستی TU3 | ۱,۱۲۳,۶۷۹,۰۰۰ |
| ۲۰۷ | پژو 207 دستی TU5 سقف فلزی | ۱,۲۰۹,۵۸۷,۰۰۰ |
| ۲۰۷ | پژو 207 دستی TU5 سقف شیشهای رینگ آلومینیومی | ۱,۲۹۰,۰۷۰,۰۰۰ |
| ۲۰۷ | پژو 207 دستی TU5P فرمان برقی | ۱,۲۸۵,۸۵۹,۰۰۰ |
| ۲۰۷ | پژو 207 اتوماتیک سقف فلزی | ۱,۴۷۰,۸۰۵,۰۰۰ |
| ۲۰۷ | پژو 207 اتوماتیک سقف شیشهای | ۱,۵۱۵,۴۶۳,۰۰۰ |
| سورن | سورن پلاس XU7P | ۱,۲۰۲,۸۶۴,۰۰۰ |
| سورن | سورن پلاس TU5 فرمان هیدرولیک | ۱,۳۶۶,۱۹۲,۰۰۰ |
| سورن | سورن پلاس TU5 فرمان برقی | ۱,۳۷۰,۲۹۴,۰۰۰ |
| سورن | سورن پلاس دوگانهسوز EF7 | ۱,۳۱۱,۷۳۴,۰۰۰ |
| رانا | رانا پلاس TU5P | ۱,۲۱۴,۶۴۲,۰۰۰ |
| رانا | رانا پلاس TU5 ترمز دیسکی عقب | ۱,۲۴۲,۲۴۷,۰۰۰ |
| دنا | دنا پلاس EF7 پایه | ۱,۳۵۷,۱۰۰,۰۰۰ |
| دنا | دنا پلاس EF7P ۶ دنده | ۱,۴۵۳,۵۹۲,۰۰۰ |
| دنا | دنا پلاس توربوشارژ اتوماتیک | ۱,۸۱۵,۳۶۴,۰۰۰ |
| تارا | تارا دستی V1P | ۱,۴۴۷,۸۸۳,۰۰۰ |
| تارا | تارا اتوماتیک V4 LX | ۱,۷۷۰,۵۱۱,۰۰۰ |
| تارا | تارا اتوماتیک EF7PTC | ۱,۹۴۷,۹۳۵,۰۰۰ |
جمعبندی؛ سقف شیشهای یا دیوار سیمانی؟
خلاصه داستان کوتاه است. خودرو دیگر برای طبقه متوسط یک نیاز، که یک رویا شده است. تولید کننده میگوید هزینهها بالا رفته، مصرفکننده میگوید حقوق من در برابر این قیمتها هیچ است. وزارت صمت میگوید عرضه مستمر میکنیم، اما مردم در صفهای خرید هنوز چیزی جز سرگردانی ندیدهاند.
دلایل اصلی گرانی خودرو در ایران:
۱. نوسانات ارزی: قیمت دلار در بازار آزاد طی دو سال اخیر بیش از ۳۰۰ درصد رشد داشته و قطعات خودرو که اغلب وارداتی هستند، چند برابر گران شدهاند.
۲. تحریمهای بینالمللی: محدودیت در انتقال ارز و واردات قطعات، زنجیره تأمین را مختل کرده و هزینهها را افزایش داده است.
۳. تورم عمومی: قیمت مواد اولیه مثل فولاد، آلومینیوم، پلاستیک و لاستیک در بازار جهانی چند برابر شده و همین موضوع هزینه تولید را بالا برده.
۴. انحصار بازار: ایران خودرو و سایپا ۹۴ درصد بازار را در دست دارند و عملاً رقیب خارجی جدی ندارند. وقتی رقیب نباشد، مشتری چارهای جز پرداخت قیمت تعیین شده ندارد.
۵. جنگ و تنشهای سیاسی: جنگ روسیه و اوکراین زنجیره تأمین قطعات را در کل جهان به هم ریخته و قیمت سوخت و حمل و نقل را افزایش داده است.
اگر ورق برنگردد، شاید به زودی شعار «ایران بدون خودروی شخصی» نه از سر آگاهی محیط زیستی، که از سر فقر محض محقق شود. تا آن زمان، تنها چیزی که در این بازار بالا میرود، ستون قیمتها در جدول فروش است و پایین میآید، امید مردم برای سوار شدن به یک ماشین نو.