تلاطم و گرانی در بازار خودروی ایران دیگر خبر جدیدی نیست، اما ابعاد این بحران زمانی به شکل تلخی خودنمایی می‌کند که نگاهی به آگهی‌های فروش خودروهای کارکرده و فرسوده بیندازیم. در بازاری که دسترسی به خودروهای صفر کیلومتر و باکیفیت برای بخش بزرگی از جامعه به یک رویای دست‌نیافتنی تبدیل شده است، ماشین‌های خسته و متعلق به سه دهه پیش، با قیمت‌های نجومی و باورنکردنی معامله می‌شوند. 

بررسی بازار نشان می‌دهد که برای خرید خودروهایی که قاعدتاً باید سال‌ها پیش راهی مراکز اسقاط می‌شدند، اکنون باید بودجه‌ای بسیار بالاتر از ۱۰۰ میلیون تومان در نظر گرفت. به عنوان مثال، یک پیکان سدان بنزینی مدل ۷۵ با کارکرد حیرت‌انگیز یک میلیون کیلومتر، ۱۲۵ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است؛ خودرویی که تمام مرزهای استهلاک را رد کرده اما همچنان در بازار خرید و فروش می‌شود. اوج این شگفتی را می‌توان در برچسب قیمت ۱۸۹ میلیون تومانی برای یک پیکان مدل ۷۹ مشاهده کرد.

وضعیت برای خانواده پراید نیز به همین منوال است. یک پراید هاچ‌بک دنده‌ای مدل ۷۶ با ۳۰۰ هزار کیلومتر کارکرد، ۱۶۰ میلیون تومان فی خورده است و مدل‌های صندوق‌دار سال‌های ۷۷ و ۷۸ به ترتیب با ارقام عجیب ۱۸۰ و ۱۸۴ میلیون تومان به فروش می‌رسند. 

این ارقام روزنامه‌ای و مستند، تنها اعداد یک آگهی ساده نیستند، بلکه آینه‌ای تمام‌نما از وضعیت بغرنج بازار و کاهش شدید قدرت خرید مردم به شمار می‌روند. وقتی ماشین‌های نزدیک به ۳۰ سال کارکرد با تکنولوژی‌های کاملاً منسوخ و ایمنی صفر، این‌چنین ارزش‌گذاری می‌شوند، نشان‌دهنده آن است که خودرو در ایران از یک کالای مصرفی به یک دارایی سرمایه‌ای تبدیل شده است. تورم افسارگسیخته باعث شده تا «پدربزرگ‌های» جاده‌های ایران، به جای بازنشستگی و خروج از چرخه، با قیمت‌هایی نزدیک به ۲۰۰ میلیون تومان همچنان در خیابان‌ها نفس‌نفس بزنند و نمادی از اقتصاد ملتهب این روزها باشند.