بی‌آبی، بیخ گوش صنعت کرمان

از یک‌سو حمید چیت‌چیان، با اعلام اینکه کرمان در زمره استان‌هایی است که در شرایط سخت تامین آب قرار دارد، آژیر قرمز کمبود آب را در کرمان به صدا درآورده و از سوی دیگر پای «پلیس آب» به این ماجرا کشیده شده است، دور از ذهن نیست که صنعتگران این استان علاوه بر نگرانی‌های عمومی در این شهر در باب آب، نگران واحدهای صنعتی خود باشند. عمده فعالیت استان در شهرهای کرمان، سیرجان، رفسنجان، بم و تا حدودی در زرند متمرکز شده است. شهرستان کرمان با دارا بودن ۲شهرک صنعتی و استقرار واحدهای بزرگ مانند صنایع جنبی مس شهید با هنر، لاستیک بارز، نساجی بافته‌های کرمان، روغن نباتی گلناز و واحدهای صنعتی محور جاده کرمان ماهان و کرمان زرند به عنوان قطب‌های صنعتی استان شناخته شده است. شهرستان‌های بم، سیرجان و رفسنجان به دلیل برخورداری از قابلیت‌های فراوان و از جمله مناطق ویژه اقتصادی بم و سیرجان در رده‌های بعدی توسعه صنعتی قرار گرفته‌اند. چندی پیش محمدرضا بختیاری، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان کرمان اعلام کرد که خشکسالی‌های پی در پی و برداشت بی‌رویه آب وضعیت منابع زیرزمینی آب در استان کرمان را بحرانی کرده و خشکسالی‌ها ضربه شدیدی به استان کرمان وارد آورده است. او با اشاره به اینکه متوسط بارندگی دنیا ۷۵۰ میلی‌متر است در حالی که این رقم در ایران و استان کرمان به ترتیب ۲۵۰ و ۱۲۹ میلی‌متر است ادامه داد: سالانه ۲/۶میلیارد متر مکعب از منابع آب زیرزمینی استان کرمان برداشت می‌شود که ۹۴درصد برای کشاورزی است درحالی که در کشورهای صنعتی ۴۷ درصد از آب برداشتی برای صنعت مصرف می‌شود اما در کشور ما سهم صنعت از این آب ۲درصد و در کرمان یک درصد است. 


کشاورزی متهم ردیف اول
این درحالی است که آمارها نشان می‌دهد؛ ۹۵ درصد از آب کرمان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود که براساس اظهارنظر کارشناسان امر ناشی از استفاده از روش‌های غیرعلمی است. به گفته بختیاری؛ ما درحالی در بخش کشاورزی به سمت استفاده از روش‌های نوین آبیاری رفته‌ایم که سطح زیر کشت را افزایش داده‌ایم و آبیاری مدرن زمانی جواب می‌دهد که میزان کشت را به‌جای سطح زیرکشت افزایش دهیم. بختیاری تصریح کرد: برای مقابله با مشکل کم‌آبی در استان باید برداشت آب کشاورزی را ساماندهی کنیم و به سمت آبیاری تحت فشار با شرط کاهش برداشت برویم؛ زیرا اگر چنین نشود، مشکل کاهش پیدا نمی‌کند. متاسفانه آبیاری در استان کرمان بیشتر به صورت سنتی است. او با اشاره به آب حاصل از تصفیه فاضلاب کرمان، تاکید کرد که تصفیه‌خانه فاضلاب، ۱۸۰ لیتر بر ثانیه خروجی دارد و استفاده از آب حاصل از آن به صنعت واگذار شده است. درحالی که بخش کشاورزی در کرمان از روش‌هایی چون غرقابی استفاده می‌کند، کم آبی در بخش صنعت بیداد می‌کند. نمایندگان کرمان نیز بر همین باور هستند و به فکر چاره کار افتاده‌اند. محمدرضا پورابراهیمی، نماینده مردم کرمان و راور در مجلس نهم چاره کار را در شرایط فعلی انتقال آب می‌داند. او در این باره به صمت می‌گوید: طرح انتقال آب از جنوب به استان کرمان چاره کار صنعت است. البته مصارف دیگری نیز می‌توان برای آن در نظر گرفت اما اصل بر مصرف صنعتی است. چون برآورد هزینه‌ها نشان می‌دهد که برای هر متر مکعب آن، حدود ۴ هزار تومان هزینه می‌شود. با این رقم، تامین آب شرب به هیچ عنوان به صرفه نیست و فقط می‌توان این آب را مصارف صنعتی اختصاص داد. به گفته او؛ ۹۵ درصد آب‌های زیرزمینی کرمان در بخش کشاورزی استفاده می‌شود و به دلیل آبیاری به روش غرقابی، دو سوم آب در بخش کشاورزی هدر می‌رود. او ادامه می‌دهد: با برداشت غیرمتعارف آب در این بخش، صنعت از در اختیار داشتن آب محروم مانده است. سالانه حدود ۶ میلیارد متر مکعب در این حوزه آب مصرف می‌شود و این باعث شده هر ساله یک میلیارد بیلان منفی داشته باشیم. تنها ۱۰ درصد صرفه‌جویی آب در بخش کشاورزی، بسیاری از مشکلات مردم را حل می‌کند، تاکید کرد: حق نداریم آبی را که از بیت‌المال حساب می‌شود، هدر دهیم یا اسراف کنیم. حسین امیری خامکانی، دیگر نماینده مردم کرمان و راور در مجلس نهم در گفت‌وگو با صمت می‌گوید: متاسفانه استفاده بی‌رویه در بخش کشاورزی سبب شده تا حیات صنعت در کرمان به خطر افتد. سرمایه‌گذاری‌های صنایع جدید در استان هم در معرض خطر قرار گرفته‌اند. او ادامه می‌دهد: وقتی با سرمایه‌گذاران جدید برای سرمایه‌گذاری در استان وارد مذاکره می‌شویم نخستین موضوعی را که مطرح می‌کنند آب است. پس به هیچ عنوان نمی‌توانیم اهمیت آن را نادیده بگیریم. به گفته او؛ به همین دلیل است که انتقال حوزه به حوزه آب در استان کرمان باید در اولویت قرار گیرد. او با اشاره به میزان بیکاری در کرمان می‌گوید: باید زمینه اشتغال در صنعت را افزایش دهیم و این میسر نمی‌شود مگر با حل مشکلات صنعت. علاوه‌بر مباحثی چون کمبود نقدینگی درحال‌حاضر کمبود آب نیز به مشکلات صنایع کرمان افزوده شده است. او ادامه می‌دهد: به‌طور همزمان باید مدیریت مصرف آب کشاورزی را نیز سامان دهیم و سطح موجود باغات را حفظ کرده و به سمت آبیاری نوین برویم.


چاپ