به‌روز بودن در پارکینگ خودروسازان خاک می‌خورد

تا پیش از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ ایران یکی از بازارهای بزرگ خودروها و کامیون‌های ساخت امریکا محسوب می‌شد، اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی به‌دلیل قطع روابط سیاسی و تحریم‌های اقتصادی عملا خودروهای امریکایی از بازار ایران رخت بربستند و جای خود را به خودروهای اروپایی و شرقی دادند.
با خروج خودروهای امریکایی، پیکان خودروی تولیدی ایران‌خودرو، ژیان و رنو ساخت گروه خودروسازی سایپا و وارداتی‌های اروپایی و ژاپنی، حکمرانان بی‌چون و چرای خیابان‌ها بودند. با آغاز دهه ۷۰ و بهبود آثار جنگ تحمیلی زمینه برای ورود اولین خودروی خارجی تولیدی ایران پس از انقلاب به‌وجود آمد تا چهره خیابان‌ها را تغییر دهد. پژو۴۰۵ فرانسه ساخت گروه صنعتی ایران‌خودرو در سال ۱۳۶۹ پا به خیابان‌های ایران گذاشت و در پی آن پراید که نام اصلی آن مزدا ۱۲۱ و ساخت شرکت کیاموتورز بود در سال ۱۳۷۲ از سوی گروه خودروسازی سایپا روی خط مونتاژ و تولید قرار گرفت. ناگفته نماند زمان زیادی طول کشید تا پراید و پژو داخلی‌سازی شود و قطعه‌سازان در پشتیبانی قطعات خودرو به خودروسازان دل بدهند. اما مهم‌تر از آن، ساختار یک‌شکل و تغییرناپذیر تولید این دو برند از سوی خودروسازان داخلی بود که با وجود امکانات ارتقای مدل‌های تولیدی همچنان اصرار به تولید اجداد پراید و پژو داشتند.
با پایان یافتن دهه ۷۰ مسیر برای ساخت خودروهای دیگری چون پژو ۲۰۶، زانتیا، ماکسیما، ریو و... در خطوط تولیدی خودروسازان هموار شد که ساخت برخی از این خودروها همچون پژو ۲۰۶ با کلاس‌های مختلف همچنان ادامه دارد. در این میان زانتیا به‌دلیل ظاهر منحصربه‌فرد خود و سرعت بالا دل از مصرف‌کننده ایرانی برد و در کنار ماکسیما و ریو خودروهایی بودند که تا همین اواخر تولید آنها در جاده مخصوص ادامه داشت. بااین‌حال ماکسیما در سال ۱۳۸۰ با پایان قرارداد پارس‌خودرو و نیسان موتورز ژاپن از خطوط تولید دل کند و زانتیا هم اواسط سال ۱۳۸۹ از سایپا رفت و ریو نیز ابتدای سال۹۲ از چرخه تولید خارج شد. در این میان گروه خودروسازی سایپا با یک وقفه ۳ ساله سنت‌شکنی کرد و از میان خودروهایی که در فرهنگ خودروسازی ما ریشه دوانیده بودند، از جایگزین زانتیا رونمایی کرد. کیا موتورز خودروسازی که از گذشته همکاری خود را با سایپا و با فروش دانش تولید پراید آغاز کرد و در اواسط دهه ۸۰ ریو را به بازار ایران معرفی کرده بود، درنهایت با سراتو این همکاری را تداوم داد. اما نکته قابل تامل در این فرآیند آن است که چرا خودروسازان ما با توجه به ظرفیت بالای تولید و همچنین دارا بودن متخصصان داخلی برای ساخت خودروهای به‌روز یا همان برند مطابق با سال تولید، اقدام نکرده و نظر مصرف‌کننده را جلب نمی‌کنند. از طرفی، چرا خطوط تولید را به‌گونه‌ای طراحی نمی‌کنند تا تولید یک محصول از یک برند به‌روز باشد؟

به‌روز بودن هزینه‌بر است
مدیر پروژه تولید خودروی کیا سراتو در سایپا در مصاحبه‌ای اختصاصی به خبرنگار صمت در این خصوص، گفت: این امکان وجود دارد که شرایطی فراهم شود تا از خطوط تولید یک محصول برای ساخت مدل بالاتر همان خودرو استفاده کرد اما این فرآیند هزینه‌بر بوده و ریسک سرمایه‌گذاری بالایی دارد. شهریار رضایی‌فر با بیان اینکه خطوط تولید برای ساخت کیا سراتو در حال حاضر برای تولید سال ۲۰۱۳ است، تصریح کرد: مدل بعدی کیا سراتو تولید سال ۲۰۱۴ بوده و به‌کلی تغییر یافته که بیشترین تغییر آن در داخل و خارج بدنه صورت گرفته است، بر این اساس خط تولید بدنه جدید نیاز به سرمایه‌گذاری بالایی دارد. افزون بر اینکه قانون مصوبی وجود دارد که براساس آن خودروهای وارداتی بیشتر از سال اجازه ساخت نخواهند داشت.
رضایی‌فر در پاسخ به این سوال که آیا در آینده خودروساز کره‌ای با شرایط حال حاضر و تحریم‌ها، متعهد به همکاری با سایپا خواهد بود، گفت: قراردادی که با کیا موتورز بسته شد شرایطی به وجود آورد که این خودروساز با وجود تحریم و پس از دو سال وقفه همچنان به تداوم همکاری خود با سایپا راغب باشد و از سوی دیگر این شرکت برای تعلیق همکاری خود با سایپا غرامت بالایی پرداخت کرد. مدیر پروژه تولید خودروی کیا سراتو با اعلام اینکه قیمت کیا سراتو تولیدی گروه خودروسازی سایپا با سراتو موجود در بازار تفاوت معناداری خواهد داشت، افزود: راه‌اندازی خط تولید کیا سراتو ۹۶درصد تکمیل‌شده و در زمان مقرر تولید و به بازار عرضه خواهد شد. همچنین تولید انبوه این خودرو از ابتدای مردادماه آغاز و براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته روزانه ۸۰الی ۱۰۰ خودروی سراتو تولید خواهد شد.
اگرچه بازار خودروی ایران به‌دلیل اینکه همه خودروسازان خارجی در آن حضوری فعال و مستمر ندارند و خودروسازان داخلی نیز به علت شرایط موجود توان متنوع‌سازی سالانه محصولات خود را ندارند اما برخی شرکای خارجی خودروسازان ایرانی در تلاش هستند برای کسب بازار جذاب ایران محصولات خود را با مدل‌های روز تولید و عرضه کنند.

تنوع محصول برای کسب بازار
دبیر انجمن قطعه‌سازان ایران در این خصوص به صمت گفت: برخی خودروسازان ازجمله شرکت خودروسازی رنو پارس متعهد شده براساس برنامه به‌صورت مستمر یا به‌صورت سالانه با توجه به توافق دو طرف، خودروهای متنوع با مدل سال براساس پلتفرم‌های موجود ارائه دهد. ساسان قربانی افزود: به‌طور مثال روی پلتفرم ال۹۰ خودروی بی۹۰ ساخته می‌شود و در کنار آن محصولاتی جدید برای ایجاد جذابیت و جلب‌نظر مشتری در سایه تنوع و کیفیت بالا تولید خواهد شد تاجایی‌که بتوان ساخت محصولات رنو در ایران را با محصولات سایت این خودروساز در رومانی مطابقت داد. انتظارها از صنعت خودرو بالاست و ظرفیت برای به‌روز شدن بالاتر. اما اگر بخواهیم با شرایط حال حاضر صنعت خودروی ایران را با دیگر خودروسازان بزرگ قیاس کنیم، تنها نکته قابل‌توجه افزایش یا کاهش تیراژ تولید بوده که برای متولیان این بخش در اولویت بوده است و کیفیت و به‌روز بودن کمرنگ و کمرنگ‌تر. بااین‌حال در عصری قرار گرفته‌ایم که پیشرفت فناوری و نوآوری در صنایع با گام‌هایی سریع روبه‌جلو درحرکت است، اگرچه ما یک خط در میان در این به‌روز بودن سهیم هستیم اما همگام شدن هم دور از انتظار نیست.


چاپ