پرواز غول‌های آهنی بر فراز آسمان ایران

جابه جایی مسافر و بار که توسط حمل‌ونقل هوایی انجام می‌شود، زمینه‌های گسترش، وسعت عمل، افزایش بهره‌وری و سودمندی و ارتقای بنیاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و نظامی را فراهم می‌آورد و همچنین درآمدهای حاصل از تولیدات صنعتی، کشاورزی، خدمات، فرهنگی و علمی را در جامعه افزایش می‌دهد و بسترساز شکوفایی قابل ملاحظه‌ای درحوزه‌های مختلف اداره کشور می‌شود. گردش پول، ارزآوری، توزیع ثروت، افزایش تولید، کاهش بهای کالاها، توسعه و ارتقای دامنه‌های اقتصادی در جامعه، گسترش خدمات، بهره‌گیری از نیروی انسانی متخصص و ماهر، ارتقای سطح رفاه اجتماعی، ارتقای سطح آموزشی و فرهنگ و امور گردشگری، راحتی و آسانی ارتباطات درون‌کشوری و برون‌مرزی از مزایای حمل‌ونقل هوایی یک کشور است.
هواپیماها در کنار مزایای فراوانی که دارند، همیشه در معرض خطراتی مانند سقوط نیز هستند. خسارات جانی و مالی ناشی از این حوادث بی‌شک اقتصاد یک کشور را در بخش حمل‌ونقل تحت تاثیر قرار می‌دهد. این اتفاق اگرچه برای شرکت‌های حادثه دیده یک کشور یک بحران است، اما می‌تواند زمینه سودآوری و رشد اقتصادی را برای کشورهای دیگر فراهم کند؛ درست شبیه اتفاقی که اگرچه برای یک کشور و مردمانش تاسف برانگیز بود، اما فرصتی را برای ایران فراهم کرد تا پروازهای عبوری از اروپا به سمت آسیای شرقی و بالعکس ارزآوری قابل توجهی را برای اقتصاد ایران به همراه داشته باشند.

 

یک جهش اقتصادی
دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی کشور با توجه به موقعیت پیش‌آمده برای ایران در گفت‌وگو با صمت بر این نکته تاکید می‌کند که ایران به دلیل برخورداری از موقعیت خوب جغرافیایی، در صورتی که از این فرصت به درستی استفاده کند، می‌تواند شاهد یک جهش در صنعت حمل‌ونقل هوایی باشد.
به گفته حمید غوابش، پس از سانحه سقوط هواپیمای مالزی در مسیر آمستردام- کوالالامپور در شرق اوکراین و وضعیت ناامن کشورهای عراق و سوریه آسمان ایران مسیر عبور ایرلاین‌های اروپایی به سمت آسیای جنوب شرقی شد. بر اساس قوانین ایکائو شرکت‌هایی که از خدمات ناوبری یک کشور استفاده می‌کنند ملزم به پرداخت هزینه بر اساس تعرفه‌های تعیین شده در کشور میزبان هستند. این تعرفه‌ها به بر مبنای مسافت طی شده و وزن هواپیما محاسبه و از ایرلاین‌های عبوری دریافت و به حساب شرکت فرودگاه‌های کشور واریز می‌شود. وی درآمد حاصل از پروازهای عبوری بر فراز ایران را سالانه چیزی در حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون دلار برآورد می‌کند و می‌افزاید: تعرفه پروازهای عبوری در کشورهای همسایه در مقایسه با ایران کمتر است و در صورتی که این تعرفه همچنان زیاد باشد، امکان تغییر مسیر ایرلاین‌های خارجی وجود دارد. غوابش رقابتی شدن تعرفه پروازهای عبوری ایران با کشورهای همسایه را لازمه حفظ و توسعه این بازار می‌داند و می‌گوید: پروازهای عبوری از ایران نه تنها ارزآوری چشمگیری برای کشور به همراه دارد، بلکه موجب کسب اعتبار جهانی در عرصه بین‌المللی می‌شود.

 

لزوم رفع محدودیت
 وی محدودیت و ممنوعیت برخی فضاهای کشور برای ایرلاین‌های خارجی را مانعی برای رشد صنعت حمل‌ونقل هوایی می‌داند. این درحالی است که چندی پیش معاون عملیات هوانوردی شرکت فرودگاه‌های کشور از رایزنی‌های مستمر با ستاد کل نیروهای مسلح برای رفع برخی ممنوعیت‌های پروازی بر فراز نقاط نظامی ایران خبر داده و گفته است: بخشی از این رایزنی‌ها شامل «ساماندهی راه‌های هوایی» و «ایجاد مسیرهای مستقیم موازی» است. به گفته ابراهیم شوشتری تا پیش از حادثه هواپیمایی مالزی، روزانه در ۲۴ ساعت ۴۹۵ پرواز از آسمان کشور و فضای کشور استفاده می‌کرد که این رقم در مدت اخیر به ۶۳۱ پرواز رسیده است که در طول تاریخ بی‌سابقه بوده است. این رکورد نشان می‌دهد که آسمان ایران محلی امن برای عبور ایرلاین‌های خارجی است. وی با بیان اینکه معدل پروازها در ماه گذشته ۴۹۵ پرواز در حوزه over fly (بالاسر) بود تاکید کرد که در صورت توزیع مناسب پروازها در طول شبانه‌روز، آسمان ایران ظرفیت پذیرش ۷۵۰ پرواز عبوری در روز را دارد.

بستری برای درآمدهای ارزی
یک کارشناس حمل‌ونقل هوایی با بیان این که شرکت فرودگاه‌های کشور جزو معدود شرکت‌هایی است که از محل پروازهای عبوری ارز به خزانه کشور واریز می‌کند، می‌گوید: پروازهای عبوری از فضای کشور بستری برای کسب درآمدهای ارزی است. این مورد قبل از هر چیز به نفع کشور در حوزه درآمد ارزی است. علاوه بر این شرکت فرودگاه‌های کشور می‌تواند از این منابع در راستای بهسازی فرودگاه‌ها که هزینه کلانی را می‌طلبد، استفاده کند.
 به گفته صادق قاسمی، پروازهای عبوری از فضای ایران باید به بهترین وجه سرویس‌دهی شود تا به افزایش پروازهای عبوری از آسمان کشور و ارزآوری بیشتر بینجامد. ورود پروازها به فضای کشور، نیازمند آماده‌سازی زیرساخت‌های فرودگاهی از نظر تجهیزات راداری، تجهیزات ارتباطی و تجهیزات ناوبری است و باید این تجهیزات همواره به روز و مدرن باشد که به روز کردن آنها هزینه‌های سنگینی دارد بنابراین چنین منابعی نظیر پروازهای عبوری از آسمان کشور، باعث افزایش درآمد شرکت فرودگاه‌های کشور خواهد شد. وی در گفت‌وگو با صمت ورود پروازهای شرکت‌های بزرگ هواپیمایی دنیا به آسمان ایران و عبور از طریق ایران را نشان‌دهنده امنیت در فضای کشور می‌داند و عنوان می‌کند: با توجه به امکانات مرکز کنترل و ظرفیت فضای کشور، وجود نیروهای متخصص کنترل پرواز، امنیت فضای ایران و عضویت جمهوری اسلامی ایران در ایکائو، آمادگی در ایران برای پذیرش پروازهای عبوری افزون بر ترافیک موجود در راه‌های هوایی کشور وجود دارد.
بررسی سال ۹۲ شمسی و درآمد سالانه ایران از محل پروازهای عبوری نشان می‌دهد در این سال در مجموع ۱۱۰ میلیون دلار درآمد پروازهای عبوری بوده است و رشد زیر ۵ درصدی برای این حوزه محقق شد. این رقم یک سوم هزینه ۷۰۰ میلیارد تومانی شرکت فرودگاه‌های کشور در سال یادشده بوده و در این زمان، روزانه ۱۲۰۰ پرواز انجام می‌شد که حدود ۴۵۰ پرواز آن عبوری و ۱۵۰ تا ۲۰۰ پرواز بین المللی، ۵۰۰ پرواز داخلی و تعدادی هم آموزشی و غیر بازرگانی بود. مرور آمارها در این بخش گویاست که از سال ۸۸ پروازهای عبوری افزایش قابل توجه نداشته و البته کاهشی هم نداشته و این گونه است که آمار پروازهای عبوری بین ۴۳۰ تا ۴۶۰ پرواز ثابت بوده است.

 

- بهای استفاده از وسایل ناوبری و مخابراتی و سرویس‌های مراقبت پرواز از هر هواپیما در پروازهای عبوری و بدون توقف و یا با توقف درایران که از قلمروی هوایی ایران استفاده می‌کنند برای هر تن وزن هواپیما در یک کیلومتر ۴۰۰۰ دلار برای پروازهای بین‌المللی و برای پروازهای داخلی معادل ۴۰ درصد ریالی با نرخ ارز اعلام شده است
- حداقل بهای خدمات برای هر پرواز بین‌المللی ۱۰۰ دلار و پروازهای داخلی معادل ۵۰ درصد ریالی آن تعیین می‌شود
- هواپیماهای زیر ۲ هزار کیلوگرم مشمول ۷۰ درصد تخفیف خواهند شد
- هواپیماهای عبوری خارجی که برای اخذ سرویس‌های خاص در ایران توقف کنند، مشمول ۵۰ درصد تخفیف خواهند شد
- حدود ۱۰ شرکت فعال عملیات پرواز و جابه‌جایی مسافر و بار به داخل و خارج از کشور را به عهده دارند
- کشور دارای بیش از ۱۴ هزار ناتیکال مایل مسیر هوایی داخلی و بین‌المللی است. حدود ۲۰۰ هزار پرواز به‌طور سالیانه در کشور کنترل و هدایت می‌شود.
- در سال گذشته بیش از ۱۳ میلیون نفر مسافر توسط ناوگان هوایی کشور جابه‌جا شده‌اند.


چاپ