این موفقیت درحالی رقم خورده که گروه فولادمبارکه طی ۱۴سال گذشته به‌طور مستمر درصدر رتبه‌بندی‌های تعالی سازمانی کشور قرار داشته و اکنون نیز به‌دلیل برتری‌ها در بخش مالی، فروش و روابط عمومی توانسته در ششمین‌تندیس زرین تعالی سازمانی رکوردی کم‌نظیر را در تاریخ صنعت ایران به‌ثبت برساند.

کسب امتیاز۷۳۰ در جایزه ملی تعالی سازمانی، بار دیگر جایگاه فولادمبارکه را به‌عنوان سرآمد سازمان‌های کشور تثبیت کرد. حالا این شرکت با عبور از مرز ۷۰۰امتیاز و پس از ۲۳سال حرکت مستمر در مسیر تعالی موفق به‌دریافت ششمین تندیس زرین تعالی سازمانی شده و چهاردهمین‌سال حضور موفق و مستمر خود در بالاترین سطح این جایزه را رقم زده است.

بررسی نتایج ارزیابی دوره جدید تعالی سازمانی نشان می‌دهد بلوغ سازمانی و تثبیت جایگاه سرآمدی گروه فولادمبارکه نقش مهمی در ارتقای امتیاز و بهبود رتبه فولادمبارکه ایفا کرده است. این دستاورد بیانگر آن است که نظام‌های مدیریتی مستقر در این شرکت توانستند به‌نتایج ملموس و پایدار منجر شوند و میان توانمندسازهای سازمانی و نتایج حاصل ارتباطی موثر برقرار کنند.

نظام مدیریتی پایدار و حضور در جمع ۲۰فولادساز برتر جهان

امتیاز ۷۳۰فولادمبارکه حاصل عملکرد متوازن و موفق این شرکت در حوزه‌های مختلفی ازجمله رهبری، استراتژی، نوآوری، تحول دیجیتال و سرمایه انسانی است. در این رویکرد تعالی سازمانی نه به‌عنوان یک پروژه مقطعی بلکه به‌عنوان یک نظام مدیریتی پایدار تعریف شده که بر یادگیری سازمانی، بهبود مستمر و خلق ارزش برای ذی‌نفعان استوار است.

نتیجه این نگاه بلوغ نظام‌های مدیریتی و رشد متوازن تمامی ارکان سازمان بوده است.

نتایج ارزیابی‌ها نشان می‌دهد فولادمبارکه در بخش نتایج نیز رشد معناداری را تجربه کرده است. ارتقای عملکرد در حوزه‌های مرتبط با جامعه، مشتریان و سایر ذی‌نفعان بیانگر آن است که توانمندسازهای سازمانی با نتایج حاصل از آنها هم‌راستا شدند و شرکت توانسته از مرحله صرف استقرار سیستم‌ها عبور کرده و نظام‌های مدیریتی خود را به‌نتایج واقعی، پایدار و اثربخش تبدیل کند.

حفظ تولید، رشد صادرات، توسعه پروژه‌های راهبردی و دستیابی به‌امتیاز۷۳۰ درشرایطی حاصل شده که صنعت فولاد با چالش‌های متعددی روبه‌رو بوده است. موفقیت فولادمبارکه درچنین‌شرایطی بیش از هر چیز نشان‌دهنده نقش تعیین‌کننده سرمایه انسانی، فرهنگ سازمانی مبتنی بر همدلی و سطح بالای تاب‌آوری سازمانی است؛ عواملی که توانستند مسیر موفقیت شرکت را حتی در شرایط دشوار هموار کنند.

مروری بر مسیر تاریخی تعالی در فولادمبارکه نشان می‌دهد این شرکت از سال۱۳۸۲ حرکت خود را در مسیر تعالی آغاز کرده و از سال۱۳۹۱ با کسب تندیس زرین جایگاه خود را در میان برترین سازمان‌های کشور تثبیت کرده است.

استمرار ۲۳ساله این مسیر و حفظ جایگاه زرین طی ۱۴سال متوالی گواه نهادینه‌شدن فرهنگ تعالی در نظام مدیریتی شرکت است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فولادمبارکه ارتقای همزمان توانمندسازها و نتایج است. توجه به‌حوزه‌هایی نظیر رهبری، استراتژی، عملیات، نوآوری، داده‌محوری و مدیریت دانش موجب شده این شرکت به‌الگوی سازمان‌های سرآمد جهانی نزدیک‌تر شود و روند بلوغ سازمانی خود را با شتاب بیشتری ادامه دهد.

فولادمبارکه در افق پیش‌روی خود هدف حضور در جمع ۲۰فولادساز برتر جهان را دنبال می‌کند. حرکت به‌سمت تبدیل‌شدن به‌یک فولادساز سبز، هوشمند و جهانی نشان می‌دهد که تعالی سازمانی در این شرکت تنها ابزاری برای بهبود عملکرد جاری نیست بلکه بستری برای آینده‌سازی، توسعه پایدار و ارتقای جایگاه بین‌المللی شرکت به‌شمار می‌رود. از این منظر تعالی سازمانی به‌عنوان پیونددهنده مسیر رشد، نوآوری، رقابت‌پذیری و توسعه پایدار نقش محوری در راهبردهای آینده فولادمبارکه ایفا می‌کند.

تاب‌آوری؛ رمز ماندگاری فولادمبارکه

در ارزیابی‌های تعالی سازمانی چهارمفهوم کلیدی تاب‌آوری، تداوم کسب‌وکار، چابکی و پایداری به‌عنوان مهم‌ترین شاخص‌های موفقیت سازمان‌ها مورد توجه قرار گرفتند. در این میان تاب‌آوری به‌معنای توانایی بازگشت سریع به‌شرایط پایدار، حفظ تولید و خدمات و تداوم خلق ارزش در شرایط بحرانی جایگاه ویژه‌ای یافته است. بر همین اساس تعالی سازمانی دیگر صرفا بر دستیابی به‌نتایج عملکردی متمرکز نبوده بلکه توانایی سازمان‌ها در بقا، انطباق و رشد در شرایط عدم‌قطعیت را نیز مورد ارزیابی قرار می‌دهد.

براساس رویکردهای جدید مدل EFQM 2025 سازمان‌های سرآمد باید توانایی پیش‌بینی و مدیریت بحران‌ها را داشته باشند. آینده‌نگری، سناریونویسی، ارزیابی مستمر ریسک‌ها، حفظ فعالیت‌های حیاتی، تقویت تاب‌آوری زنجیره تامین، استقرار برنامه‌های تداوم کسب‌وکار و آمادگی برای بازیابی پس از بحران ازجمله الزاماتی است که در مدل‌های نوین تعالی سازمانی مورد تاکید قرار گرفته است. در چنین نگاهی موفقیت سازمان تنها به‌نتایج امروز محدود نمی‌شود بلکه توانایی ادامه فعالیت در شرایط پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی نیز اهمیت پیدا می‌کند.

ضرورت توجه به‌تاب‌آوری بیش از هر زمان دیگری از شرایط کنونی جهان ناشی می‌شود؛ جهانی که با بحران‌های متعددی ازجمله جنگ‌ها، اختلال در زنجیره‌های تامین، ناترازی انرژی، حملات سایبری، تغییرات اقلیمی و تحولات ناشی از هوش مصنوعی مواجه است. در چنین فضایی مفهوم تعالی سازمانی نیز از تمرکز صرف بر کیفیت و بهره‌وری عبور کرده و به‌سمت چابکی، پایداری و تاب‌آوری حرکت کرده است.

عبور از چالش‌ها

این شرایط در ایران با پیچیدگی بیشتری همراه است. محدودیت‌های برق و گاز، مشکلات حمل‌ونقل و ترانزیت، تحریم‌ها، نوسانات ارزی، کمبود منابع آبی، محدودیت‌های تامین مالی و تهدیدات سایبری و ژئوپلیتیکی، محیط کسب‌وکار کشور را به‌محیطی مبتنی بر عدم‌قطعیت تبدیل کرده است. صنعت فولاد نیز به‌دلیل وابستگی گسترده زنجیره ارزش خود از معدن تا بازار بیش از بسیاری از صنایع دیگر در معرض این ریسک‌ها قرار دارد. ریسک‌های مرتبط با انرژی، تامین مواد اولیه، حمل‌ونقل، تجارت خارجی، الزامات زیست‌محیطی، دیجیتالی‌سازی و امنیت سایبری ازجمله مهم‌ترین چالش‌های این صنعت به‌شمار می‌روند.

درچنین‌شرایطی سازمان‌های تاب‌آور دارای ویژگی‌های مشترکی هستند؛ ازجمله شناسایی و مدیریت ریسک‌ها، سناریونویسی، انعطاف‌پذیری در تصمیم‌گیری، تنوع‌بخشی به‌تامین‌کنندگان، دسترسی پایدار به‌منابع انرژی و آب، بهره‌گیری از داده‌ها و هوش‌مصنوعی در تصمیم‌سازی و توسعه همکاری‌های اکوسیستمی. این ویژگی‌ها به‌سازمان‌ها کمک می‌کند تا ضمن کاهش آسیب‌پذیری، توانایی واکنش سریع و موثر به‌بحران‌ها را نیز داشته باشند.

فولادمبارکه نیز معماری تاب‌آوری خود را بر دو رویکرد مکمل استوار کرده است: نخست کاهش آسیب‌پذیری‌های راهبردی ازطریق سرمایه‌گذاری‌های گسترده و توسعه زیرساخت‌ها و دوم افزایش آمادگی سازمانی ازطریق استقرار نظام مدیریت تداوم کسب‌وکار و برنامه‌های پاسخ به‌بحران. در همین راستا سرمایه‌گذاری در معادن، احداث نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴مگاواتی، اجرای نیروگاه خورشیدی ۶۰۰مگاواتی، انتقال آب از دریا به‌اصفهان استفاده از پساب، سرمایه‌گذاری در میادین گازی، توسعه ناوگان ریلی، مدیریت کربن و تقویت امنیت سایبری ازجمله اقداماتی بوده که باهدف کاهش آسیب‌پذیری‌های راهبردی انجام شده است.

همزمان فولادمبارکه با استقرار نظام مدیریت تداوم کسب‌وکار، تحلیل اثرات کسب‌وکار، ارزیابی ریسک‌ها، شناسایی فعالیت‌های حیاتی، تدوین سناریوهای بحران، اجرای مانورها و آزمون‌های دوره‌ای و انجام ممیزی‌های مستمر سطح آمادگی سازمانی خود را ارتقا داده است. برای بخش‌های مختلف ازجمله انرژی، فولادسازی، ریخته‌گری، نورد گرم و سرد، حمل‌ونقل، سامانه‌های اطلاعاتی، مخابرات و حتی شرایط جنگی برنامه‌های اختصاصی تداوم کسب‌وکار تدوین شده تا جریان تولید در هر شرایطی حفظ شود.

چاره‌اندیشی و مدیریت بحران

در حوزه مدیریت بحران نیز فولادمبارکه سه‌مرحله اصلی شامل ایمن‌سازی و کنترل بحران بازگشت حداقلی تولید و بازسازی و نوسازی کامل را در دستور کار قرار داده است. این رویکرد علاوه بر بازگرداندن ظرفیت تولید بر ارتقای فناوری و افزایش تاب‌آوری نیز تاکید دارد.

 در همین راستا این شرکت از الگوی بین‌المللی PDNA و رویکرد بازسازی بهتر از گذشته بهره گرفته؛ رویکردی که بازسازی را صرفا بازگشت به‌وضعیت پیشین نمی‌داند بلکه آن را فرصتی برای ارتقای فناوری، بهبود فرآیندها، احیای زیرساخت‌ها و افزایش آمادگی دربرابر بحران‌های آینده تلقی می‌کند.

نمونه عملی رویکرد تاب آوری در فولادمبارکه در احیای کوره شماره۸ فولادمبارکه قابل مشاهده است. در این پروژه تغییر طراحی اتاقک دود کوره، اصلاح مسیر سیالات، ارتقای سطح اتوماسیون، ساماندهی تونل‌های برق، اجرای سیستم غبارگیر، به‌روزرسانی نقشه‌ها و استفاده از روش‌های نوین تعمیراتی در دستور کار قرار گرفت. نتیجه این اقدامات راه‌اندازی مجدد کوره شماره۸ در مدت تنها ۴۵روز بود؛ دستاوردی که با اتکا به‌توان داخلی، دانش متخصصان ایرانی، همدلی سازمانی و مسوولیت‌پذیری جمعی محقق شد و امروز به‌عنوان نمادی از تاب‌آوری صنعتی در کشور شناخته می‌شود.

در آخر باید گفت که فولادمبارکه امروز تعالی سازمانی را یک نظام مدیریتی پایدار می‌داند؛ رویکردی که بر یادگیری مستمر، نوآوری، خلق ارزش برای ذی‌نفعان و توسعه پایدار استوار است.

همین نگاه سبب شده تا این شرکت در مسیر دستیابی به‌هدف بزرگ خود یعنی قرارگرفتن در جمع ۲۰فولادساز برتر جهان با اتکا بر الگوی «فولاد سبز، هوشمند و جهانی» گام بردارد و همچنان پرچمدار تعالی سازمانی در صنعت ایران باقی بماند.