داده‌های پلتفرم میلی  از روزهای پرتنش اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ نشان می‌دهد برخلاف تصور رایج از رفتار هیجانی بازار در شرایط بحران، اکثریت کاربران نه‌تنها از بازار خارج نشدند، بلکه با ترکیبی از حفظ دارایی، خرید و فروش همزمان و مدیریت نقدینگی، رفتاری محتاطانه و تحلیلی از خود نشان دادند. در اقتصاد ایران، بازار طلا همواره یکی از اثرگذارترین بازارها در زمان بحران بوده است؛ بازاری که معمولا روایت آن بیشتر بر پایه تحلیل‌های غیررسمی و برداشت‌های پراکنده شکل می‌گرفت. اکنون اما انتشار گزارش «رفتار کاربران در شرایط بحران» از سوی اپلیکیشن «میلی»، برای نخستین بار تصویری داده‌محور از رفتار واقعی سرمایه‌گذاران خرد در دوران جنگ و نااطمینانی اقتصادی ارائه می‌دهد. این گزارش که بر پایه میلیون‌ها تراکنش واقعی و رفتار بیش از ۲۴ میلیون کاربر تهیه شده، نشان می‌دهد بازار آنلاین طلا در روزهای بحران متوقف نشده و به بستری برای مدیریت آگاهانه دارایی و نقدینگی تبدیل شده است.

بازار در بحران خاموش نشد

همزمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای، اختلال در بخشی از فعالیت‌های اقتصادی و رکود یا تعطیلی بسیاری از بازارهای سنتی، کاربران همچنان امکان خرید، فروش، برداشت، دریافت اعتبار، مدیریت دارایی و حتی تحویل فیزیکی طلا را در اختیار داشته‌اند. داده‌های این گزارش نشان می‌دهد بازار، حتی در اوج بحران نیز متوقف نشده و کاربران به‌صورت فعال در حال تصمیم‌گیری بوده‌اند. در این دوره، مجموع خرید و فروش ثبت‌شده در پلتفرم میلی به ۱,۳۴۶,۶۳۲,۷۴۳ میلی‌گرم طلا رسید؛ معادل حدود ۱,۳۴۶ کیلوگرم طلا. از این میزان، ۶۹۵ کیلوگرم مربوط به خرید و ۶۵۱ کیلوگرم مربوط به فروش بوده است. موضوعی که نشان می‌دهد در مجموع، بازار به سمت حفظ دارایی و ادامه حضور کاربران حرکت کرده است. همزمان بیش از ۶۲ هزار میلیارد ریال جریان مالی در قالب واریز، برداشت و تسویه در این بستر ثبت شده و ۶۲۷ میلیارد ریال اعتبار نیز به کاربران اختصاص یافته است؛ اعدادی که از فعال بودن جریان اقتصاد دیجیتال و تداوم اعتماد کاربران به بازار آنلاین طلا در یکی از پرریسک‌ترین دوره‌های اخیر حکایت دارد. 

کاربران در بحران، محتاط‌تر شدند  نه هیجانی‌تر

شاید مهم‌ترین بخش این گزارش به رفتار واقعی کاربران در روزهای بحران مربوط باشد؛ جایی که داده‌ها تصویری متفاوت از روایت‌های مرسوم بازار ارائه می‌دهد. بر اساس داده‌های میلی، ۸۲ درصد کاربران در طول این دوره دارایی طلای خود را حفظ کرده‌اند و تنها ۱۸ درصد به‌طور کامل از بازار خارج شده‌اند. همچنین ۵۵ درصد کاربران همزمان تجربه خرید و فروش داشته‌اند؛ الگویی که نشان می‌دهد بخش بزرگی از کاربران، به‌جای تصمیم‌های هیجانی، به مدیریت فعال ریسک و نقدینگی روی آورده‌اند. در همین حال، ۴۲ درصد کاربران نیز به‌جای نقد کردن کامل دارایی، تنها برداشت جزیی انجام داده‌اند؛ رفتاری که از تلاش برای حفظ موقعیت سرمایه‌گذاری در کنار تامین نیازهای کوتاه‌مدت مالی حکایت دارد. رفتار بازار در روزهای مختلف بحران نیز قابل توجه بوده است. بیشترین غلبه خرید در ۱۹ اسفند ثبت شده؛ جایی که سهم خرید به ۲.۷ برابر فروش رسیده و اوج تمایل بازار به خرید طلا در میانه تنش‌ها را نشان می‌دهد. در مقابل، شدیدترین فشار فروش در ۲۴ اسفند رخ داده که نسبت خرید به فروش به حدود ۰.۵ کاهش یافته و احتیاط بازار در اوج نااطمینانی را منعکس می‌کند. با این حال، در مجموع کل دوره، بازار به سمت خروج گسترده سرمایه حرکت نکرده و بیشتر به سمت احتیاط، مدیریت ریسک و بازتنظیم تصمیم‌های مالی کاربران رفته است.

جعبه سیاه بازار طلا باز شد

یکی از مهم‌ترین پیام‌های این گزارش، شفاف شدن بخشی از رفتار اقتصادی جامعه در روزهای بحران است؛ بازاری که تا پیش از این برای تحلیلگران اقتصادی، بیشتر شبیه یک «جعبه سیاه» عمل می‌کرد. اکنون داده‌های واقعی میلیون‌ها تراکنش آنلاین، امکان مشاهده مستقیم رفتار کاربران ایرانی در مواجهه با ریسک‌های سیستماتیک، اخبار جنگ و نااطمینانی اقتصادی را فراهم کرده است. بررسی روند بازار نشان می‌دهد هرچند همزمان با رخدادهای سیاسی و امنیتی، رفتار معامله‌گران نیز تغییر کرده، اما بازار به سمت قفل‌شدگی کامل یا رفتارهای هیجانی فراگیر حرکت نکرده است. تحلیل زمانی این گزارش بازه ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ را پوشش می‌دهد؛ دوره‌ای که در آن مجموعه‌ای از تنش‌های منطقه‌ای، اختلال‌های زیرساختی و شوک‌های سیاسی و اقتصادی بر رفتار بازار اثر گذاشته است. به‌عنوان نمونه، همزمان با اوج‌گیری تنش‌های منطقه‌ای و زیرساختی در نیمه دوم اسفند، تمایل به خرید در بازار افزایش یافته و در مقاطع انتشار سیگنال‌های کاهش تنش، رفتار کاربران نیز به سمت تعادل بیشتری حرکت کرده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد کاربران صرفا واکنش احساسی نشان نداده‌اند، بلکه در حال تحلیل و مدیریت موقعیت مالی خود بوده‌اند.

طلا؛ از دارایی ذخیره‌ای تا ابزار مدیریت نقدینگی

گزارش میلی همزمان از یک تغییر مهم در رفتار اقتصادی کاربران نیز پرده برمی‌دارد؛ تغییری که می‌تواند نشانه تحول تدریجی نقش طلا در اقتصاد دیجیتال ایران باشد. در این دوره، حجم کل اعتبار اعطاشده به ۶۲۷ میلیارد ریال رسیده و ۲۱۲۰ کاربر از اعتبار خرید کالا استفاده کرده‌اند. این روند نشان می‌دهد طلا از یک دارایی صرف، به ابزاری فعال در تصمیم‌گیری‌های مالی و مدیریت نقدینگی تبدیل شده است. کاربران به‌جای نقد کردن کامل دارایی، ترجیح داده‌اند بخشی از نیاز مالی خود را از طریق اعتبار مبتنی بر طلا تامین کنند؛ مدلی که به‌تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از کاربردهای مهم دارایی‌های دیجیتال در اقتصاد ایران است.

اعتماد؛ مهم‌ترین دارایی روزهای بحران

داده‌های این گزارش نشان می‌دهد در شرایط بحران، مساله صرفا امکان معامله نیست؛ دسترسی به پاسخ، شفافیت و امکان تصمیم‌گیری لحظه‌ای نیز به بخشی از نیاز کاربران تبدیل می‌شود. در سه روز ابتدایی بحران، بیش از ۳۹ هزار تماس با پشتیبانی میلی ثبت شده و مجموع زمان مکالمات به ۱۳۷۷ ساعت رسیده است. همچنین تماس‌های پشتیبانی رشد ۳۰۰ درصدی و گفت‌وگوهای آنلاین رشد ۴۴ درصدی را تجربه کرده‌اند. با این حال، نرخ رضایت کاربران از تماس‌ها ۹۷ درصد اعلام شده؛ آماری که نشان می‌دهد کاربران در روزهای پرالتهاب، بیش از هر چیز به دنبال اطمینان و دسترسی پایدار به اطلاعات بوده‌اند. حتی فرآیند تحویل فیزیکی طلا نیز در این دوره متوقف نشده است. طبق این گزارش، با وجود محدودیت‌ها و تعطیلی بخشی از بازارهای سنتی، ۱۲۱۹ درخواست تحویل ثبت و در مجموع بیش از ۹ کیلوگرم طلای فیزیکی به کاربران تحویل داده شده است. اپلیکیشن میلی همچنین اعلام کرده طی سال‌های اخیر با ارائه خدمات به بیش از ۲۴ میلیون کاربر، بیش از ۴۸۴ کیلوگرم طلای فیزیکی به کاربران تحویل داده و مجموع حجم معاملات تاریخی آن از ۲۷.۱ هزار کیلوگرم عبور کرده است.

بازاری که تصمیم گرفت، نه اینکه واکنش نشان دهد

تصویری که این گزارش از بازار آنلاین طلا در بحران ارائه می‌دهد، بیش از هر چیز نشان‌دهنده تغییر تدریجی الگوی تصمیم‌گیری اقتصادی در میان کاربران ایرانی است. داده‌ها نشان می‌دهد در صورت وجود یک بستر شفاف، در دسترس و قابل اتکا، رفتار اقتصادی جامعه الزاما به سمت آشفتگی و هیجان حرکت نمی‌کند. بازار در این دوره متوقف نشد و محتاط‌تر، تحلیلی‌تر و مدیریت‌شده‌تر عمل کرد. شاید مهم‌ترین نتیجه این گزارش را بتوان در همین جمله خلاصه کرد: کاربران در بحران، بیش از آنکه واکنش نشان دهند، تصمیم گرفتند.