عملکرد گمرکات زمینی و دریایی در ترخیص فوری کالاها زمینهساز جلوگیری از کمبود کالایی در کشور شد
مهمترین مسئله مدیریت اقتصاد در شرایط جنگ یعنی تامین کالاهای موردنیاز کشور با اقدامات ویژه در متنوعسازی ورود کالاها به کشور با محوریت گمرکات زمینی، فعالسازی حمل یکسره کالاها در گمرکات دریایی و همچنین ترخیص فوری و آنی کالاها با فعالیت ۲۴ ساعته و شبانهروزی گمرکات کل کشور، با موفقیت انجام شد و این روند در راستای مگاپروژه وزارت اقتصاد نیز در زمان غیر از جنگ نیز تداوم خواهد داشت.
مسئله اصلی در زمینه مدیریت اقتصاد در شرایط جنگ، مسئله تامین کالاهای موردنیاز کشور است؛ در این زمینه رویکرد گمرکات کشور مبتنی بر تجربه جنگ ۱۲ روزه و احتمال وقوع محاصره دریایی از هفته ابتدایی جنگ، به این سمت رفت که اولا از ظرفیت واردات از مسیر گمرکات در مرزهای زمینی انجام شود و تا قبل از وقوع محاصره دریایی نیز مسیر واردات کالاهای اساسی از دریا به سرعت انجام شود و در این زمینه شاهد فعالسازی حمل یکسره (ترخیص مستقیم کالا از کشتی بدون تخلیه در انبارهای بندری) با مجوز ویژه گمرکات دریایی در جنوب کشور بودیم. همچنین در زمینه ترخیص کالاها نیز مجوز ویژه این ایام برای واردات کالاهای اساسی و موردنیاز کشور نظیر دارو و تجهیزات پزشکی و دیگر اقلام موردنیاز به صورت آنی از سوی گمرکات صادر شد و به این ترتیب، گمرکات کشور بدون وقفه و با فعالیت ۲۴ ساعته خود در کنار ترخیص فوری کالاها زیر یک روز، عملا موجب شدند که هیچ کمبود کالایی در کشور ایجاد نشود و همین موضوع نشان از ظرفیت کلیدی مقرراتزدایی در ایام جنگ و ضرورت تداوم آن در دوره پساجنگ دارد. گمرکات با نشان دادن چابکی و کارآمدی در شرایط سخت، ثابت کردند که میتوان با تغییر رویکردها و استفاده از فناوری و مجوزهای ویژه، چالشهای لجستیک جنگ را مدیریت کرد. این تجربه نشان داد که آمادگی پیشدستانه و انعطافپذیری در فرآیندهای گمرکی، کلید اصلی حفظ امنیت اقتصادی کشور در دوران جنگ است. بنابراین مهمترین مسئله مدیریت اقتصاد در شرایط جنگ یعنی تامین کالاهای موردنیاز کشور با اقدامات ویژه در متنوعسازی ورود کالاها به کشور با محوریت گمرکات زمینی، فعالسازی حمل یکسره کالاها در گمرکات دریایی و همچنین ترخیص فوری و آنی کالاها با فعالیت ۲۴ ساعته و شبانهروزی گمرکات کل کشور، با موفقیت انجام شد و این روند در راستای مگاپروژه وزارت اقتصاد نیز در زمان غیر از جنگ نیز تداوم خواهد داشت.
مسعود پل مه، دبیرکل انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران، سازوکار افزایش ۲۰ درصدی ترخیص کالا از بنادر کشور را تشریح کرد و آن را حاصل اعطای اختیارات ویژه به دستگاههای متولی و حذف گلوگاههای اداری دانست. پلمه در ادامه با تأکید بر عملیات سهشیفته و شبانهروزی در بنادر و گمرکات دریایی کشور اظهار کرد: گمرک جمهوری اسلامی ایران با استفاده از اختیارات تخصیصیافته از مراجع نظارتی، بسیاری از رویههای معمول زمان عادی را حذف کرد. این تجربه ارزشمند میتواند در دوران صلح و سازندگی نیز به توسعه و پیشرفت کشور کمک کند. با توجه به اینکه عمده کالاهای وارداتی کشور از طریق دریا صورت میگیرد، فعالسازی حمل یکسره (ترخیص مستقیم کالا از کشتی بدون تخلیه در انبارهای بندری) تحولی بزرگ ایجاد کرد. بدین معنا که همزمان با پهلوگیری کشتی، عملیات تخلیه و ترخیص همزمان انجام و کالا بلافاصله از بندر خارج میشد.
همچنین صدرالدین نیاورانی، نایب رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانی ایران با اشاره به این موضوع که عملکرد گمرکات در شرایط جنگی بسیار مثبت بود و همراهی کامل با بخش خصوصی در زمینه ترخیص کالاهای موردنیاز کشور در هنگام جنگ وجود داشت، تصریح کرد: در حالی که بعضی از بنادر کشور مانند بندر لنگه و بندرعباس زیر بمباران دشمن قرار داشت، گمرکات کاملاً فعال بودند و کارمندان در محل کار حضور داشتند. تخلیه کالاهای اساسی با تمام قدرت در گمرکات انجام میشد. در همین راستا، شاهد ۲۴ ساعته شدن گمرکات و سرعت دادن به ترخیص کالاها بودیم. بهطورکلی، عملکرد گمرکات بسیار مناسب بود و متناسب با شرایط جنگی در کشور، اقدامات ویژه و سازندهای به اجرا گذاشته شد.