در هفته‌های اخیر، بسیاری از خریداران ورق سیاه با مشاهده قیمت‌های اعلامی از سوی کارخانه‌ها و فروشندگان دچار سردرگمی شده‌اند. در عمل، خریداران پس از مشاهده قیمت اعلامی و تماس برای خرید با تفاوت قابل توجهی میان نرخ اعلام شده و قیمت واقعی فاکتوری مواجه می‌شوند. این مسئله نشان می‌دهد که قیمت‌های درج‌شده در کانال‌های رسمی، سایت کارخانه‌ها یا سامانه‌های اطلاع‌ سانی، منعکس‌کننده قیمت قابل خرید در لحظه معامله نیست و خریداران نمی‌توانند درک دقیقی از شرایط واقعی بازار داشته باشند. داده‌های بازار حاکی از آن است که قیمت ورق سیاه اعلامی با نرخ قابل خرید این محصول یکی نیست. از این رو در ادامه، تفاوت میان این دو قیمت به طور کامل توضیح داده می‌شود.

وقتی می‌گوییم «قیمت اعلامی ورق سیاه» دقیقاً از چه حرف می‌زنیم؟

با توجه به گزارشات کارشناسان فولاد، قیمت اعلامی ورق سیاه به معنای نرخ رسمی و عمومی اعلام شده برای این مقطع در بازار فولاد است که عموما از طریق منابع رسمی از جمله سایت کارخانه‌ها، کانال‌های اطلاع رسانی فروشندگان و اطلاعیه‌های رسمی اعلام می‌شود. این نرخ معمولا پایه هزینه تولید، حاشیه سود کارخانه و نرخ روز بازار آهن تعیین می‌شود که به عنوان شاخصی برای مقایسه و ارزیابی وضعیت کلی بازار ارائه می‌شود و نباید به عنوان تعهد فروش تلقی شود. زیرا قیمت اعلامی تنها یک ابزار اطلاع رسانی است و نمی‌تواند جایگزین قیمت قابل خرید یا عدد نهایی فاکتور در لحظه معامله شود.

«قیمت قابل خرید» یعنی چه؟ قیمتی که واقعاً با آن فاکتور می‌خورد

قیمت قابل خرید ورق سیاه، نرخی است که در لحظه معامله و بر اساس شرایط مشخص در فاکتور نهایی ثبت می‌شود. این نرخ نشان‌دهنده ارزش واقعی محصول در بازار است و تحت تاثیر عواملی مانند موجودی واقعی انبار و تناژ قابل فروش، شرایط تسویه (نقدی، مدت‌دار یا با چک معتبر)، زمان تحویل کالا و هزینه‌های حمل و بارگیری و ارزش افزوده قرار می‌گیرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که این قیمت، بر خلاف نرخ‌های اعلامی، نمایانگر سطح واقعی قیمت‌ها در بازار است و تغییرات آن مستقیما با شرایط لحظه‌ای عرضه و تقاضا و پارامترهای فروش مرتبط است. به این ترتیب، قیمت قابل خرید در لحظه معامله، دقیق‌ترین شاخص ارزش این محصول در بازار محسوب می‌شود.

چرا این دو قیمت اغلب با هم یکی نیستند؟

بازار فولاد، به ویژه در بخش نورد گرم، به شدت تحت تاثیر نوسانات لحظه‌ای و عوامل متعدد قرار دارد که این موضوع منجر به اختلاف میان قیمت اعلامی و قیمت قابل خرید ورق سیاه می‌شود. بازار آهن به صورت ذاتی با نوسانات لحظه‌ای همراه است و تغییرات قیمت مواد اولیه، نرخ ارز و حجم معاملات می‌تواند باعث شود نرخ قیمت اعلامی در زمان اجرا دیگر قابل اتکا نباشد. افزون بر این، محدودیت موجودی انبارها در ضخامت‌ها و ابعاد پرمصرف و میزان تناژ قابل فروش، موجب می‌شود تا فروشندگان برای مدیریت تقاضا و جلوگیری از اتمام موجودی نرخ را تعدیل کنند. همچنین، هزینه‌های جانبی نظیر حمل‌ونقل، بارگیری و مالیات بر ارزش افزوده نیز در قیمت نهایی لحاظ می‌شوند که این می‌تواند اختلاف قیمت اعلامی و قابل خرید باشد. از این رو، اختلاف میان این دو قیمت به معنای گران فروشی یا عدم شفافیت نیست و بازتابی از اقتصاد بازار ورق سیاه است.

آیا قیمت اعلامی می‌تواند گمراه‌کننده باشد؟ چه زمانی بله، چه زمانی نه

قیمت‌های اعلامی تنها در صورتی معتبر و قابل اتکا هستند که از برخی شاخص‌های مشخص برخوردار باشند. به‌روزرسانی مستمر نرخ‌ها، به‌گونه‌ای که قیمت در همان روز یا حداکثر طی 24 ساعت گذشته اعلام شده باشد، اعلام شفاف بازه قیمتی و ارائه دقیق مشخصات فنی محصول از جمله ضخامت، عرض و محل بارگیری، از مهم‌ترین مولفه‌های اعتبار قیمت‌های اعلامی به شمار می‌روند. در چنین شرایطی، نرخ اعلام‌شده می‌تواند مبنای قابل اعتمادی برای تصمیم‌گیری خریداران باشد. در مقابل، چنانچه قیمت‌های اعلامی مربوط به چندین روز قبل بوده، فاقد شفافیت در شرایط خرید باشند یا بدون پشتوانه موجودی واقعی منتشر شوند، این نرخ‌ها نه‌تنها بیانگر وضعیت واقعی بازار نیستند، بلکه می‌توانند موجب برداشت نادرست و گمراهی خریداران شوند.

خریدار حرفه‌ای چطور از روی قیمت اعلامی، قیمت واقعی خرید را حدس می‌زند؟

بررسی رفتار خریداران حرفه‌ای در بازار ورق سیاه نشان می‌دهد که این گروه، قیمت‌های اعلامی را نه به عنوان مبنای قطعی خرید، بلکه یک شاخص تحلیلی از وضعیت کلی بازار در نظر می‌گیرند و از طریق تحلیل آنها به قیمت واقعی خرید دست می‌یابند. توجه به زمان و تاریخ اعلام قیمت به منظور اطمینان از به‌روز بودن اطلاعات، مقایسه هم‌زمان نرخ‌های منتشرشده توسط چند منبع معتبر یا فروشندگان فعال بازار و طرح پرسش‌های مشخص و هدفمند در زمان تماس با فروشنده درباره قیمت نهایی بر اساس موجودی روز و شرایط تسویه نقدی، از مهم‌ترین ابزارهای تصمیم‌گیری این دسته از خریداران محسوب می‌شود. این روند باعث می‌شود تا خریداران حرفه‌ای بدون ورود به فرآیندهای فرسایشی ناشی از تماس‌های متعدد و خریدهای غیر هدفمند، اطلاع کافی از سطح واقعی قیمت‌ها در بازار به دست آورند و فاصله میان نرخ‌های اعلامی و قیمت واقعی معامله را تا حد زیادی مشخص کنند.

هنگام تماس برای خرید ورق سیاه، دقیقاً چه چیزهایی را باید بپرسیم؟

در حقیقت، تماس موثر با فروشنده تماسی است که تمرکز آن بر تبدیل قیمت اعلامی به قیمت قابل خرید باشد. در این چارچوب، خریداران باید متناسب با نیاز خود، دریافت اطلاعاتی نظیر وضعیت موجودی واقعی کالا، مشخصات دقیق ورق مورد نظر، شرایط تسویه مالی، زمان تحویل و هزینه‌های جانبی از جمله حمل و بارگیری را در اولویت قرار دهند. طرح هدفمند این موارد در زمان مذاکره، امکان ارزیابی دقیق‌تر شرایط معامله را فراهم کرده و از بروز اختلاف میان نرخ اعلامی و قیمت نهایی خرید جلوگیری می‌کند. افزون بر این، در این شرایط فروشنده می‌تواند به‌صورت شفاف توضیح دهد که قیمت اعلامی تحت چه شرایطی قابل اجرا است و چه هزینه‌های جانبی یا اضافی به آن افزوده می‌شود.

اما در صورتی که تماس فاقد ساختار مشخص بوده و به یک پرسش کوتاه مانند قیمت ورق چند است؟ محدود شود، منجر به اختلاف برداشت میان خریدار و فروشنده، اتلاف زمان و افزایش احتمال خطا در فرآیند خرید می‌شود. در نتیجه، نحوه طرح سوال و ساختار تماس، تاثیر مستقیمی بر دقت اطلاعات دریافتی و تصمیم‌گیری نهایی خریدار دارد.

جمع‌بندی

با توجه به بررسی‌های انجام شده، قیمت اعلامی ورق سیاه به منظور آگاهی خریداران از سطح عمومی بازار و امکان مقایسه روندها ارائه می‌شود، در حالی که قیمت قابل خرید بر اساس شرایط واقعی معامله، از جمله میزان موجودی انبار، شرایط تسویه، زمان تحویل و هزینه‌های جانبی تعیین می‌گردد. از این رو، آگاهی از تفاوت میان قیمت اعلامی و قیمت قابل خرید، نقش کلیدی در تصمیم‌گیری صحیح و انجام خریدی آگاهانه دارد. با شناخت این دو شاخص و بهره‌گیری از روش‌های تحلیلی در تماس با فروشنده و بررسی بازار، خریداران قادر خواهند بود تصمیمات دقیق‌تر اتخاذ کرده و خریدی امن انجام دهند.