نفع تولید از افزایش سرمایه بانک‌ها

فعالان اقتصادی از دسترسی نداشتن مناسب به منابع بانکی گله‌دارند و بانکی‌ها، دلیل این امر را کم بودن منابع در سیستم بانکی می‌دانند. این شرایط متناقض هم باعث شد که چندی پیش وزیر صنعت، معدن و تجارت از دولت درخواست کند تا تصمیم مناسبی را برای افزایش سرمایه بانک‌ها و تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی بگیرد، البته مدیران عامل بانک‌ها هم نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و از وزیر امور اقتصادی و دارایی و رییس‌کل بانک مرکزی خواستار همکاری برای افزایش سرمایه بانک‌ها شده‌اند. نتیجه هم این شد که وزیر امور اقتصادی و دارایی در کمیسیون اقتصادی مجلس حضور پیدا کرد و از ارائه لایحه افزایش سرمایه بانک‌ها به‌زودی به مجلس خبر داد.
به‌هرحال فعالان اقتصادی امیدوارند با افزایش سرمایه بانک‌ها، قدرت اعتباردهی بانک‌ها افزایش یابد و بتوانند از نقدینگی لازم که در شرایط فعلی نیازشان افزایش‌یافته است، برخوردار شوند، چراکه مدیران عامل بانک‌ها یکی از دلایل اصلی نبود تامین مالی کافی پروژه‌های بزرگ ملی را در کوچک بودن سرمایه بانک‌ها عنوان می‌کنند و امیدوارند که با افزایش سرمایه بتوانند بخشی از عدم سرمایه‌گذاری و تامین مالی خود را جبران کرده و قدرت بانک‌های خود را افزایش دهند.
 در این رابطه محمد طالبی، مدیرعامل بانک کشاورزی با تاکید بر اهمیت افزایش سرمایه بانک‌ها، به‌خصوص بانک‌های دولتی اظهار کرد: افزایش سرمایه بانک‌ها می‌تواند باعث افزایش قدرت تسهیلات‌دهی‌شان شود، به‌طوری‌که بخش‌های اقتصادی بتوانند با شرایط بهتری از منابع بانک‌ها استفاده کنند. وی با بیان اینکه این امر قدرت سپرده‌گذاری را در بانک‌ها نیز بالا خواهد برد، تصریح کرد: به‌هرحال با توجه به اینکه طی سنوات گذشته بسیار درخصوص ضرورت افزایش سرمایه بانک‌ها صحبت شده است، به نظر می‌رسد که این مهم هرچه زودتر اجرایی شود.
البته دراین‌بین نگرانی‌هایی هم از سوی کارشناسان اقتصادی وجود دارد که بانک‌ها در صورت افزایش سرمایه‌شان، به سمت واسطه‌گری و دلالی روی نیاورند، چراکه معتقدند سیستم بانکی این روزها بیش از گذشته از نقش اصلی خودش دور شده و این نگرانی وجود دارد که با افزایش سرمایه بانک‌ها، فعالیت سوداگری در بانک‌ها افزایش یابد.
 علی دینی‌ترکمانی استادیار موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی دراین‌باره با بیان اینکه قدرت اعتباردهی بانک‌ها تابعی از میزان سرمایه آنهاست، گفت: بانک‌ها باید نسبت مشخصی از سرمایه‌شان را در بخش تسهیلات‌دهی به بخش‌های مختلف صرف کنند، بنابراین هرچه میزان سرمایه بانک‌ها کمتر باشد، میزان تسهیلات پرداختی آنها به همان میزان کم خواهد شد.
وی با بیان اینکه با توجه به این شرایط افزایش سرمایه بانک‌ها می‌تواند قدرت تسهیلات‌دهی آن‌ها را به شکل قابل‌توجهی ارتقا دهد، گفت: البته باید توجه داشت که با افزایش سرمایه بانک‌ها، این منابع به شکل واقعی در بخش‌های مولد اقتصاد صرف شود. ازآنجاکه بانک‌ها طی مدت اخیر از نقش اصلی خود دور شده‌اند و به فعالیت‌های واسطه‌گری می‌پردازند، ازاین‌رو باید توجه داشت که این منابع در بخش‌های اقتصادی هزینه‌کرد، شود. وی با بیان اینکه برای جلوگیری از این مشکل بانک مرکزی باید نظارت بیشتری بر شبکه بانکی داشته باشد، گفت: به هر صورت اگر طرح موضوع افزایش سرمایه بانک‌ها به شکل جدی تصویب و اجرایی شود، امید می‌رود که در کنار نظارت و کنترل بیشتر بانک مرکزی، بخشی از مشکلات بخش صنعت و بنگاه‌های تولیدی مرتفع شود. به گفته دینی‌ترکمانی، در کنار این سیاست‌ها اگر اصلاح فضای کسب‌وکار نیز در دستورکار متولیان امر قرار بگیرد این امر می‌تواند راهگشای بخش تولید باشد.
حسین راغفر هم دراین‌باره افزایش سرمایه بانک‌ها را به نفع تولید و صنعت کشور دانست، اما اجرای چنین طرحی را مشروط به این دانست که این منابع جدید صرف نیاز بخش تولید و صنعت کشور شود و در این خصوص گفت: بانک‌ها در حال حاضر بیشتر به سمت دلالی روی آورده‌اند که اگر قرار است سرمایه بانک‌ها افزایش یابد باید این امر با کنترل و نظارت بانک مرکزی همراه باشد.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه در حال حاضر بخش‌های مولد در کشور شدیدا نیاز به نقدینگی دارند و اگر به این نیاز هرچه سریع‌تر پاسخ داده نشود، فعالان این بخش از ادامه فعالیت بازخواهند ماند، یادآور شد: بانک‌ها نقش مهمی در تامین مالی بنگاه‌های اقتصادی ایفا می‌کنند و بنگاه‌ها و بخش‌های تولیدی و صنعت مستقیما بر شغل‌آفرینی تاثیر می‌گذارند که با توجه به اهمیت این دو موضوع باید شرایط برای حمایت از این بخش‌ها فراهم گردد تا بخش تولید هم باعث اشتغالزایی در کشور شود.
او با تاکید بر اینکه در حال حاضر سیستم بانکی از کمبود منابع رنج می‌برد که بخشی از آن به مطالبات معوق بانک و بخش دیگر نیاز بیش‌ازحد به دریافت تسهیلات از بانک‌ها بازمی‌گردد، گفت: به‌این‌ترتیب با افزایش سرمایه بانک‌ها این امید می‌رود که منابع بانک‌ها بیشتر شود و نیاز بخش تولید و صنعت هم با افزایش توان اعتباردهی بانک‌ها برطرف شود که البته تمامی اینها مشروط به این است که این منابع به سمت بخش واقعی اقتصاد سوق یابد، نه بخش غیرمولد کشور.

راه‌های افزایش توان تسهیلات‌دهی بانک‌ها
یکی از مواردی که بانک مرکزی درخصوص افزایش توان اعتباردهی بانک‌ها برآن تاکید دارد این است که این امر مبتنی بر استفاده منابع پرقدرت بانک مرکزی نباشد. به گفته رییس‌کل بانک مرکزی؛ در این رابطه چند راهکار وجود دارد که یکی از این راه‌ها افزایش سرمایه بانک‌هاست. وی معتقد است: درخصوص افزایش سرمایه بانک‌های دولتی، خود دولت باید اقدامات لازم را انجام دهد و بانک‌های خصوصی نیز توسط بانک مرکزی باید راهبری و جهت‌دهی شوند. وی راهکار دیگر حداکثرسازی توان تسهیلات‌دهی را واگذاری بنگاه‌های اقتصادی دانست و اظهار کرد: در حال حاضر شاهد افراط برخی از بانک‌ها در بنگاه‌داری هستیم که به‌هیچ‌وجه قابل‌قبول نیست.
البته در مواردی این امر به دلیل واگذاری شرکت‌های دولتی در ازای بدهی‌های دولت به بانک‌ها بوده است. برای حل این مشکل نیز ضرورت دارد بانک‌ها با برنامه‌ریزی دقیق و مناسب حداکثر طی ۳ سال به حدنصاب قابل‌قبول برسند. این فرصت بنابر شرایط بازار سرمایه و همچنین امکان اعمال وقت کافی توسط بانک‌ها در فروش بنگاه‌های مذکور یا سهام مورد نظر است. وی، فروش املاک و مستغلات مازاد را راهکار دیگر معرفی کرد و ادامه داد: در این خصوص نیز باید برنامه‌ریزی مناسبی انجام شود تا حداکثر طی ۵ سال املاک و مستغلات مازاد بر حدنصاب مجاز را واگذار کنند. سیف با اشاره به اهمیت تعیین تکلیف و وصول مطالبات غیرجاری توسط بانک‌ها به‌منظور افزایش توان تسهیلات‌دهی افزود: خوشبختانه در شرایط حاضر نوع نگاه به مطالبات غیرجاری در بانک‌ها کاملا منطقی و منطبق بر واقعیت‌ها تغییر کرده است و ضمن خارج شدن آن از دستور جلسه ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی، مسئولیت پیگیری آن با همکاری مثبت مسئولان قضایی به بانک مرکزی سپرده‌شده است.


چاپ