05 مهر، 1400

از قیمت‌گذاری دستوری تا نوسانات نرخ ارز

بورس در محاصره کلکسیونی از ریسک

دسته‌بندی: بورس ، سطح ۱

1400/6/23 09:07
از قیمت‌گذاری دستوری تا نوسانات نرخ ارز

بورس در محاصره کلکسیونی از ریسک

دسته‌بندی: بورس ، سطح ۱
09:07:00 1400/6/23

بورس تهران با وجود اینکه هفته جاری را با رشد کمرنگ آغاز کرده بود در روز دوم به ناگاه و به شکل غافلگیرکننده‌ای رخت سرخ بر تن کرد و ریزشی بیش از ۴۰ هزار واحدی را به ثبت رساند.

 کارشناسان معتقدند این ریزش برخلاف تصورات قابل پیش‌بینی بود البته پارامترهای غیرمنتظره‌ای هم به وقوع پیوست که باعث شد این ریزش‌ها تشدید شوند. با این همه، به‌دلایل کاملا روشن انتظار می‌رفت بورس تهران پس از عبور از دست‌اندازی دردسرساز، بار دیگر به کانال یک میلیون و ۴۰۰ هزار واحدی بازگردد.

به باور این عده از تحلیلگران اظهارنظرهایی که پیرامون قیمت‌گذاری سیمان و فولاد در مجلس شورای اسلامی و از سوی برخی مسئولان مطرح‌شده بود، زمینه را برای ایجاد صف‌های فروش مهیا کرده بود و از همین‌رو سقوط مقطعی بورس دور از انتظار نبود. البته برخی، تحولات سیاسی و خوشبینی‌ها برای از سرگرفتن مذاکرات برجام را دلیل اصلی ریزش بازارسهام دانسته و آن را مربوط به ورود مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران می‌دانند. این اتفاق بسیار مهم سیاسی که در کنار سفر نخست‌وزیر عراق به کشورمان رخ داده باعث شد نرخ ارز در بازار آزاد تهران نیز تحت‌تاثیر این اتفاق، روند کاهشی اندکی داشته باشد.

اظهارات غیرکارشناسی بازار را متلاطم می‌کند

رضا شیرازی‌پور، کارشناس و فعال باسابقه بازار سهام با اشاره به برخی اظهارات غیرکارشناسی که بورس را تحت‌تاثیر قرار داد به صمت گفت: درحال‌حاضر بازار سرمایه پس از کش‌وقوس‌های فراوان و ناملایمات سازمانی و برون‌سازمانی به آرامشی نسبی رسیده ‌است. در این شرایط به ناگاه صحبت‌های غیرعملی و غیرکارشناسی از سوی یکی از اعضای هیات رئیسه مجلس، نگرانی عمیقی در ذهن فعالان بازار سرمایه ایجاد کرده است.

وی در ادامه افزود: در این شرایط این سوال مطرح می‌شود که چرا پس از گذراندن آزمون‌وخطاهای بسیار، اشخاصی در جایگاه حقوقی نسبت به اجرای دوباره برنامه‌های قبلی بازارسرمایه که نتیجه‌ای جز شکست نداشته، اصرار دارند؟ به‌علاوه اینکه، آیا ذهن فعالان بازار (که اکنون دچار ابهاماتی در زمینه توزیع رانت احتمالی از این نوع گفتار است) پذیرای این افکار نسنجیده خواهد بود؟

تجارب تلخ

شیرازی‌پور با اشاره به سیاست‌گذاری‌های اشتباه گذشته، عنوان کرد: به‌راستی در دهه‌های گذشته این نوع تصمیمات همواره با شکست مواجه بوده و به‌جای حرکت رو به جلو در صنایع مختلف برای فعالیت آزاد اقتصادی که مهم‌ترین آنها علاوه بر صنایع فولاد و سیمانی و... در وضعیت فعلی صنعت خودرو بوده، باعث نگرانی است.

وی افزود: باتوجه به رویکرد دولت سیزدهم و شعار مبارزه با فساد و رانت و همچنین وعده ایجاد ثبات در روند بازار سرمایه و حمایت از بخش تولید، آیا امروز شاهد تناقض رفتاری و گفتاری نیستیم؟ این فعال باسابقه بازار سهام با تاکید بر لزوم رعایت ضوابط و قوانین در بازارهای گوناگون اعم از بورس، بیان کرد: بازار سرمایه کشور علاوه بر مولفه‌های اقتصادی و سیاسی بیش‌ازپیش نیاز به آرامش دارد و این اصل با رعایت اصول اقتصادی نیازمند خویشتن‌داری مسئولان در اظهارنظرهای شتاب‌زده است.

 قبل از هر سخنی باید به فکر اصل حمایت از تولید به نفع مردم و حمایت از تولیدکننده بود. به‌علاوه اینکه با رعایت ضوابط و قوانین اقتصادی، عرضه و تقاضا باید تعیین‌کننده روند بازار باشد.

سخنی با رئیس دولت

این کارشناس بازار سرمایه ضمن خطاب قرار دادن رئیس دولت سیزدهم به صمت گفت: رئیس‌جمهوری باید بدانند اهالی بازارسرمایه و به‌ویژه سهامداران حقیقی مستقل(خرد) با تمام وجود خواهان رساندن صدای اعتراض‌شان به مقامات مسئول هستند و همچنین سهامداران طبق وعده‌های ایشان در زمان انتخابات ریاست جمهوری در راستای حمایت از بازار سهام و ایجاد ثبات در این حوزه و جلوگیری از شکل گرفتن هرگونه رانت و ارتباط خارج از قواعد اقتصادی و اصولی در روند روبه‌جلوی بازار سرمایه، انتظار همراهی و گام برداشتن در مسیر تحقق وعده‌های ایشان را دارند.

قوانین خلق‌الساعه

شیرازی‌پور با اشاره به آثار مخرب وضع قوانین غیرکارشناسی از سوی برخی مسئولان اقتصادی توضیح داد: فعالان بازار سرمایه امسال همواره شاهد اعمال قوانین خلق‌الساعه و دخالت‌های دستوری هستند و به همین دلیل، بازار سرمایه هم‌اکنون نیازمند ایجاد یک محور ارتباطی مستقیم در قالب ایجاد کارگروه‌های مالی و اقتصادی متشکل از فعالان بازار (بدون هرگونه وابستگی به نهادهای مالی) با دولت است تا در زمان اعمال تهدیداتی در روند بورس که می‌توان گفت آینه تمام‌نمای اقتصاد ایران است، دلسوزان بازار و اقتصاد کشور و بخش تولید بتوانند با مقامات مسئول ارتباط مستقیم برقرار کنند.

وی افزود: مطمئنا نتایج مثبتی از برقراری این ارتباط را می‌توان در راستای رونق بازار سرمایه و تولید و حل مشکلات اقتصادی کشور شاهد بود. این فعال بازار به روند رو به رشدی که بورس طی می‌کند، اشاره کرد و گفت: فعالان بازار سهام به‌طور مستقیم با گوشت و پوست خود موانع و مشکلات این بازار و اقتصاد ایران را لمس کرده‌اند و همچون کودکی در حال رشد، شاهد باروری و زمین خوردن صنایع مختلف بوده‌اند و تجارب گرانبهای این بزرگواران که صادقانه و خالصانه این روزها در جهت حفظ آرامش سهامداران و متضررین بازار درحال تبادل است در سطح کلان نیز می‌تواند راهگشا باشد.

شیرازی‌پور در پایان خاطرنشان کرد: در نهایت پیامدهای خالی ماندن جای ناظران دلسوز به رفتار و تصمیمات خلق‌الساعه برخی از مدیران اقتصادی متوجه بازار سرمایه می‌شود. از همین‌رو فعالان بازار همچنان در کمال صبر و امیدواری منتظر پاسخ مقامات مانده و امیدوارند این دیوار اعتمادی که توسط رئیس‌جمهوری ایجادشده، به‌زودی پاسخ شایسته‌ای به افرادی که قصد مانع‌سازی در روند روبه‌جلوی بازار سرمایه را دارند، بدهد.

همان ریسک‌های همیشگی

فردین آقابزرگی، کارشناس باتجربه بازار سرمایه با اشاره به اخبار منتشرشده پیرامون مذاکرات هسته‌ای به صمت گفت: موارد زیادی بازار سرمایه را تحت‌تاثیر قرار داده که یکی از مهم‌ترین آنها اثرپذیری بورس از برهم خوردن توازن عرضه و تقاضا در بازار ارز است. این روند می‌تواند در پی ایجاد تحولات سیاسی و اقتصادی در کشور و پیرامون مسئله هسته‌ای ایجاد شده باشد.

وی در ادامه افزود: برخی معتقدند احتمالا بیانیه شورای حکام کمی کمرنگ‌تر و ملایم‌تر از آنچه تصور می‌شد باشد، از سویی هم ورود رافائل گروسی به ایران حاکی از توافقاتی بین ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. همه این اتفاقات باعث شد نرخ ارز تحت‌تاثیر خوش‌بینی‌های دیپلماتیک روند کاهش قیمتی در پیش بگیرد و بورس نیز طبیعتا از این تحولات اثر پذیرفت.

سهام عدالت

آقابزرگی با اشاره به تصمیم‌ها مبنی بر عرضه سهام عدالت در بازار سرمایه عنوان کرد: دیگر موضوعی که باعث‌شده بازار سهام تحت‌تاثیر قرار گیرد، مسئله آزادسازی سهام عدالت به ارزش تقریبی ۲۰۰ هزار میلیارد تومان است که می‌توانند نقدینگی را در بازار کاهش داده و به خود جذب کند. حال این تغییر و تحولات ممکن است به‌صورت بلوکی یا غیربلوکی و خرد رخ دهد اما همین که چنین اتفاقی در بازار رقم بخورد، خبر چندان خوبی برای فعالان بازار سرمایه نیست و نخواهد بود.

نرخ بهره

این کارشناس بازار به وجود اخباری مبنی بر احتمال افزایش نرخ بهره اشاره کرد و به صمت گفت: از دیگر مواردی که بازار را دچار تنش کرده، قوت گرفتن شائباتی است که پیرامون تشکیل اتاق فکرهایی برای افزایش نرخ بهره بانکی شکل گرفته است. این اقدام که در صورت انجام در راستای جمع‌آوری نقدینگی از بازارها خواهد بود به‌عنوان یکی از ریشه‌های تورم معرفی می‌شود.

این سیاست نیز در صورت اجرا می‌تواند بازار را دچار حرکت‌های منفی کند و حتی ممکن است بخشی از سرمایه‌های موجود در بازار را نیز از بورس خارج کند. در واقع نرخ بازدهی بدون ریسک با افزایش نرخ بهره رو به فزونی خواهد گذاشت و همین موضوع دلیلی است که می‌تواند در صورت وقوع باعث خروج نقدینگی از بازار سهام شود.

قیمت‌گذاری دستوری

این تحلیلگر و فعال بازار سرمایه با یادآوری مطالبات عموم سهامداران در دوران انتخابات ریاست جمهوری بیان کرد: تفکراتی مبنی بر سیاست‌گذاری‌های سلبی و نظارتی بر بازار که نمونه‌ای از آن را در زمینه سیمان و حتی فولاد مشاهده می‌کنیم، منجر به برهم خوردن آرامش بازار می‌شود. این موضوع یکی از دغدغه‌های فعالان بازار سهام در دوران پیش از انتخابات بود و به‌عنوان یک مطالبه از رئیس دولت بعدی مطرح شد.

حال اگر فرض بر این باشد که این سیاست‌گذاری‌ها بار دیگر در کشور اجرایی خواهد شد، موردپسند فعالان بازار نخواهد بود و به همین دلیل شاهد به راه افتادن جوی علیه اظهارات برخی از مسئولان پیرامون مداخله دولت در بازارها هستیم.

چشم‌انداز

آقابزرگی در پایان ضمن ابراز خوشبینی نسبت به رشد بورس در ماه‌های پیش‌رو خاطرنشان کرد: همه این ۴ مورد در کنار تکرار تجارب تلخ گذشته (به‌ویژه سال ۹۹) می‌تواند بازار را دچار چرخه‌ای کند که عرضه‌های بیش‌ازاندازه و صف‌های فروش شلوغی را ایجاد کند، از همین‌رو امیدواریم دولت در این زمینه بازنگری کرده و سیاست‌گذاری درستی را در پیش بگیرد تا باردیگر شاهد اتفاقات ناخوشایند سال گذشته نباشیم. وگرنه بورس در شرایط به‌نسبت خوبی به‌سر می‌برد و حتی اگر تورم نیمه دوم سال را در محدود ۴۰ تا ۵۰ درصد در نظر بگیریم احتمال اینکه شاخص تا محدوده یک میلیون و ۸۰۰ هزار و حتی یک میلیون و ۹۰۰ هزار واحد نیز رشد کند، بسیار بالاست.

سخن پایانی...

با توجه به تحولات بازار سرمایه در روزهای اخیر به نظر می‌رسد برخلاف آنچه ادعا می‌شود بورس تهران از ثبات لازم برخوردار نیست و با هر چالشی وارد کانال سرخ ریزش می‌شود که نتیجه‌اش متضرر شدن بسیاری از سهامداران حقیقی و حتی برخی از حقوقی‌هاست. بسیاری از کارشناسان معتقدند یکی از مهم‌ترین فاکتورهای ثبات‌بخش در بازار سهام اجتناب مسئولان از هرگونه اظهارنظر غیرکارشناسی است که در طول دو سال اخیر بازار را دچار مشکلات عدیده‌ای کرده است.

حال با توجه به وعده دولت برای ساخت یک میلیون مسکن در سال به نظر می‌رسد برخی از نمایندگان قصد دارند با تحت‌تاثیر قرار دادن نرخ مصالح در بورس کالا زمینه را برای کاهش هزینه‌های ساخت‌وساز مسکن فراهم کنند.

اگر این قصد نمایندگان که مورد ادعایی بسیاری از فعالان بازار است، واقعیت داشته باشد و عملیاتی شود می‌توان گفت در واقع بخش عظیمی از هزینه‌های ساخت‌وساز یک میلیون واحد مسکن در سال قرار است از محل بازار سرمایه تامین شود. برخی کارشناسان معتقدند دولت دوازدهم بورس را محلی برای جبران کسری بودجه ۹۹ قرار داد و دولت سیزدهم نیز برنامه تامین مالی پروژه ساخت مسکن از بازار سهام را دارد که منطقا هر دو نتیجه‌ای مشابه خواهد داشت. در نهایت می‌توان گفت این نوع سیاست‌گذاری نتیجه مشابهی برای سهامدارانی که از ترس تورم وارد بورس شده‌اند، خواهند داشت.

به‌علاوه اینکه نه‌تنها سودی عاید بخش اعظمی از حقیقی‌ها و حتی سهام عدالتی‌ها نخواهد شد، بلکه غالبا با ریزش ارزش سرمایه اولیه خود در مقایسه با تورم بالای ۴۵ درصدی (طبق گزارش مرداد ۱۴۰۰ مرکز آمار) مواجه خواهند شد.


نویسنده: سهند اینانلو
برچسب: سهند اینانلو ، صفحه ۱۵ ، شماره ۱۸۸۳



https://smtnews.ir/direct/1915

  • دیدگاهی برای این نوشته ثبت نشده است.
  • افزودن دیدگاه


روزنامه صمت

جستجو


  |