استارت ۱۴۰۴ با سوئیچ پلتفرم ایرانی

به این معنا که هرچه یک پلتفرم با نظامی هدفمند و با پشتوانه بالا از منظر فناوری و طراحی ساخته شود، آینده محصولات تولیدی روی آن به لحاظ اقبال در بازارها تضمین خواهد شد.
 در حال حاضر پژو ۴۰۵ و کیا پراید در ایران به عنوان دو پلتفرم قدیمی، مبانی اصلی خودروسازی کشور را تشکیل داده‌اند. البته خودروهای دیگری همچون سمند و ال ۹۰ نیز در این دایره جای می‌گیرند هرچند که تماما داخلی نیستند. از سویی مونتاژکاری روی پلتفرم‌های پژو ۴۰۵ و پراید بیش از ۲ دهه دانش خاصی را در خودروسازی کشور به وجود نیاورده است. گذشته از آن تاسیس سایت‌های مختلف خودروسازی در دیگر کشورها همچون بلاروس، سوریه، عراق، اوکراین و... که البته هیچ آورده‌ای به همراه نداشت، می‌توانست به یک سرمایه‌گذاری درازمدت به منظور طراحی یک پلتفرم ملی شود. آنچه مسلم است، اجرای بسیاری از اهداف سند که بخشی از آن تامین بازارهای داخلی و بخش دیگر آن صادرات و بازارهای جهانی است، نیاز مستقیم به طراحی و اجرای پلتفرم دارد تا محصولات تولیدی با خودروهای ساخت برندهای بزرگ مطابقت داشته و در بازاری رقابتی جایی برای خود باز کند. حال باید دید با شرایط و حال و روز صنعت خودروی ایران در پروسه زمانی ۱۱ ساله آیا تحقق این هدف امکانپذیر خواهد بود؟ همچنین توان خودروسازان و قطعه‌سازان ما در طراحی و اجرا و تولید محصولات جدید در حد انتظارات نویسندگان این سند خواهد بود یا نه؟


مثلث خودروساز، قطعه‌ساز و خارجی‌ها
 مدیر عامل گروه خودروسازی سایپا با بیان این که در حال حاضر شرکت‌های خودروسازی از پلتفرم‌های خاص خود بهره‌گرفته و محصولات خود را بر همین اساس تولید می‌کنند به صمت گفت: قطعه‌سازان ما در بحث حمایت خودروساز برای طراحی و ساخت پلتفرم توان بالایی دارند که این امر نیاز به تعامل بیشتر بین خودروساز و قطعه‌سازان دارد.
سعید مدنی در ادامه با اشاره به این که در حال حاضر هزینه خودروسازان با درآمد آنها سر به سر شده و در حاشیه زیان قرار دارند، تصریح کرد: انتظار طراحی و ساخت پلتفرمی جدید از خودروسازان و قطعه‌ساز دور از دسترس نیست اما همین امر نیاز به تامین منابع مالی داشته که صندوق‌های حمایتی چون بانک‌ها یا صندوق توسعه ملی می‌تواند به تحقق این مهم سرعت بخشد.
وی عملیاتی شدن طراحی و ساخت پلتفرم در ایران را در سایه حضور شرکت‌های بزرگ خارجی دانست و افزود: برای اجرای یک پلتفرم نیاز به همکاری مستقیم قطعه‌سازان در کنار خودروساز و دانش فنی خارجی‌هاست تا خروجی این مثلث در نهایت به ساخت و تولید پلتفرمی جدید، متفاوت و در پی آن تولید محصولات متنوع است.
مدنی عنوان کرد: به دلیل اینکه ۸۰ درصد ساخت یک خودرو برعهده قطعه‌سازان است، حضور این بخش فعال در کنار خودروسازان در اجرای تعهدات‌شان در خصوص ساخت پلتفرم چاره ساز خواهد بود.
اشاره به این نکته ضروری است که رسیدن به اهداف سند چشم انداز در گرو تحقق یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های آن است که به جرات می‌توان گفت، اجرای آن می‌تواند وجهه خودروسازی ایران را در میان بزرگان تغییر دهد.


کوچک‌سازی قطعه‌سازان
 دبیر انجمن خودروسازان ایران نیز در این خصوص به صمت گفت: با طراحی و ساخت ۵ پلتفرم که از هر پلتفرم ۵ الی ۶ خودرو ساخته می‌شود، به عبارتی در افق چشم‌انداز ۱۴۰۴ ما بیش از ۲۵ مدل خودرو خواهیم داشت. بر همین اساس نیز در سند چشم‌انداز پیش‌بینی شده از هر ۳ میلیون خودرو ۱میلیون آن صادر شود که با توجه به وضعیت فعلی تولید در بحث خودروهای قدیمی، امکان تولید و صادرات محصولات وجود نخواهد داشت. با توجه به این مسئله که۳ تعداد از این پلتفرم‌ها باید با مشارکت خارجی‌ها صورت گیرد، برداشته شدن تحریم‌ها می‌تواند راه‌گشا بوده و مسیر برای تولید خودروهای جدید با پلتفرم‌های جدید هموار شود.
احمد نعمت‌بخش با اشاره به اینکه در بحث طراحی و ساخت پلتفرم شرکت‌های قطعه‌سازی نیز مستقیم درگیر ساخت آن خواهند شد، تصریح کرد: در حال حاضر مجموعه‌سازی در شرکت‌های قطعه‌سازی اندک است که لازم است قطعه‌ساز بزرگ نیز زیرمجموعه‌های خود را در این خصوص کاهش دهد و در سایه مجموعه‌سازی، قطعات خود را از تعداد مجموعه‌های کم اما بزرگ‌تر، تامین کند. از سوی دیگر بهترین روش در قراردادهای مشارکت با شرکت‌های خارجی درخصوص طراحی و ساخت پلتفرم این است که شرکت‌های مذکور ملزم شوند تا قطعه‌سازان و مجموعه‌سازان خود را با قطعه‌سازان ما آشنا کرده و زمینه همکاری را با آنها فراهم کنند که برای مثال در خودروی ال۹۰ این روند اجرایی شد. وی مناسب بودن شرایط کسب و کار کشور را در خصوص سرمایه‌گذاری در این حوزه الزامی دانست و گفت: تحت این شرایط شرکت‌های خودروسازی بزرگ میل ورود به این حوزه را پیدا خواهند کرد. اما با شرایط حال حاضر و با توجه به فشارهایی که روی این صنعت آن هم در مورد نحوه قیمت گذاری وجود دارد، سرمایه‌گذار خارجی با رصد کردن این شرایط حتی با خروج از تحریم‌ها هم پا پیش نخواهد گذاشت. گذشته از تمامی مشکلات طراحی و ساخت پلتفرم در ایران که می‌تواند ریشه در مدیریت ناصحیح خودروسازان در گذشته داشته باشد، می‌توان سنگ‌اندازی در بحث حضور خودروسازان بزرگ در چرخه تولید خودرو را نیز در ایران دخیل دانست. 


حضور خودروساز بزرگ خارجی الزامی است
 عضو انجمن قطعه‌سازان با اشاره به این که خودروسازان باید توان طراحی پلتفرم را داشته باشند که در حال حاضر نداشته و وابسته به شرکت‌های خارجی هستند، به صمت گفت: در گذشته یک شرکت بزرگ ایتالیایی مایل بود تا در حوزه طراحی و ساخت خودرو با حجم سرمایه‌گذاری ۶۰ درصد طرف ایرانی و ۴۰ درصد خود، وارد صنعت خودروی ایران شود که جواد نجم‌الدین مدیر عامل وقت ایران‌خودرو با ارسال نامه‌ای مبنی بر اینکه همکاری ۲ خودروساز باید بدون واسطه صورت گیرد و قطعه‌سازان به عنوان واسطه از این چرخه حذف شوند، عملا باعث شد تا این قرارداد به سرانجام نرسد. بهرام شهریاری در ادامه افزود: این در حالی است که اگر این قرارداد به امضای دو شرکت می‌رسید، به‌طور حتم بیش از ۱۵۰ مهندس و متخصص ایرانی وارد این چرخه می‌شدند که می‌توانست توان نیروی متخصص ما را در حوزه طراحی و ساخت پلتفرم و خودرو افزایش دهد. وی با تشریح ساختار پلتفرم عنوان کرد: پلتفرم آن بخش از خودرو است که قابل رؤیت نیست و بر حسب آن کیت و اتاق همچنین آپشن‌های آن قابل تغییر است که محصولات متنوع و متفاوتی را می‌توان از آن به تولید رساند. خود پلتفرم نیز در کلاس‌های مختلفی است و با توجه به این مسئله اگر خودروساز توان تغییر پلتفرم را داشته باشد و در ادامه دانش طراحی خودرو را نیز به دست بیاورد، می‌تواند به تولید محصولات متنوع منجر شود.
نایب رییس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران با اعلام این که در گذشته و در خودروی سمند ما به این دانش فنی دست یافتیم، با ابراز تاسف از اینکه همین دانش فنی به‌مرور زمان از بین رفته است، گفت: به دلیل مدیریت نادرست مدیران وقت، متخصصان این بخش نیز به‌مرور پراکنده شده و دانش طراحی و تغییر این خودرو نیز از بین رفت. در حال حاضر با این تجربه باید هوشیار بود زیرا برای رسیدن به نقطه آغازین طراحی و ساخت پلتفرم به دانش فنی خودروسازان بزرگ نیاز است که بتوانیم در ادامه توان آن را در کشور بومی‌سازی کنیم. همین امر باعث می‌شود قطعه‌ساز نیز از ابتدا در این چرخه حضور پیدا کند که به‌طور حتم توان پشتیبانی خودروسازان را خواهند داشت. وی امکان‌پذیر بودن اهداف سند چشم‌انداز درخصوص طراحی و ساخت ۵ پلتفرم را دور از انتظار ندانست و تصریح کرد: این در شرایطی به وجود خواهد آمد که در ابتدا خودروساز توان و دانش فنی خود را ارتقا دهد و پس از استفاده از دانش دیگر خودروسازان بزرگ، خود با اتکا به توانایی خود محصولات جدید را به تولید برساند. کاری که در گذشته چین و کره انجام دادند و شاهدیم چه در بازارهای داخلی و چه در بازارهای خارجی با اقبال روبه‌رو شدند.
با بررسی توانایی قطعه‌سازان و ظرفیت تولید خودروسازان، به نظر می‌رسد رسیدن به این اهداف دور از دسترس نخواهد بود اما اشاره به این نکته ضروری است که باید نگاه به تحقق اهداف این سند با هدف تامین بازارهای قانع داخلی و صادرات محدود به بازارهای محدود همسایگان و شرکای سنتی ایران نباشد، در غیر این صورت صنعت خودروی ایران همچنان درجا خواهد زد.


چاپ