تحریم‌های دورزدنی فولادی

صنعت فولاد در حوزه فناوری «های تک» به این دلیل که توانست بسیاری از قسمت‌ها را بومی‌سازی کند موفق شد تحریم‌های اعمال‌شده در بخش صنایع فولادی را دور بزند و در حقیقت تحریم‌ها نتوانست جلوی پیشرفت ما را بگیرد.

ما با کمک صنعت فولاد توانسته‌ایم تحریم‌ها را هم برای خود صنعت فولاد و هم برای درآمدهای نفتی دور بزنیم. از سال ۱۳۳۹ که نخستین کارخانه فولاد ایران با نام ذوب‌آهن اصفهان احداث شد تا سال ۱۳۸۴ ظرفیت تولید فولاد ۱۰ میلیون تن بود اما از سال ۸۴ تاکنون ۸ میلیون تن دیگر به ظرفیت تولید فولاد افزوده شده است. این درحالی است که با احتساب ظرفیت‌های نیمه‌ساز، احداث و ساخت ۷ طرح فولادی با ظرفیت ۷ میلیون تن در دست اقدام است که اگر این ظرفیت وارد مدار تولید شود به تولید ۲۲ میلیون تن فولاد دست خواهیم یافت. استفاده از توان صنایع داخلی و دل‌کندن از صنایع غربی گرانقیمت و رسیدن به فناوری‌های جدید ما را به این جایگاه رسانده است، اگرچه معتقدیم هنوز راه طولانی برای رسیدن به جایگاه و مقامی درخور صنعت ایران مانده است. ضمن اینکه از ابتدا معتقد بودیم تحریم‌ها باعث توقف ما نمی‌شود؛ ممکن است هزینه‌های تولید را بالا ببرد ولی منجربه توقف تولید نمی‌شود. ولی موسسات پژوهشی غربی خود را به خواب زده بودند و این توانایی‌ها را باور نداشتند. صنعت فولاد زیر تحریم غربی‌ها بود و اخیرا بخشی از آن از شمول تحریم خارج شده البته این تحریم‌ها کماکان در بخش کنترل پی.ال.سی و آی.تی و فناوری‌های «های تک» وجود دارد که در بخشی از اینها توانسته‌ایم فناوری‌ها را بومی‌سازی کنیم. به‌طور مثال قبلا در مُدول‌های مکانیکی و سیستم‌های الکترونیکی در تحریم بودیم که الان بومی‌سازی شده است. همچنین سیستم احیای مستقیم را بدون نیاز به کشورهای دیگر می‌توانیم در ایران بسازیم. ساخت کوره‌های بلند نیز در ایران انجام می‌شود و توانایی آن را یافته‌ایم که سیستم ریخته‌گری مداوم را که قبلا وابسته به خارج بودیم بومی‌سازی کنیم. می‌توان ادعا کرد در بسیاری از بخش‌های صنعت فولاد به خودکفایی رسیده‌ایم و به همین دلیل روند توسعه این صنعت با تحریم‌ها متوقف نمی‌شود و ادامه‌دار خواهد بود. البته تحریم در مسائل مالی توانسته بیشترین تاثیر خود را بگذارد و تهیه و خرید برخی پی.ال.سی کنترل‌ها را با مشکل مواجه کند. ضمن اینکه در فروش نفت و انتقال پول آن با مشکل مواجهیم و به همین دلیل با استفاده از روش تهاتر، به‌جای پول نفت فولادهایی با آلیاژ خاص که مورد مصرف صنعت نفت است را وارد می‌کنیم. راه دیگر دورزدن تحریم‌ها به واسطه صنعت فولاد، تجهیز کارخانجات فولاد از طریق فاینانس از چین و به واسطه پول نفتی است که در کشورهای مختلف به خاطر دشواری‌های نقل و انتقال پول وجود دارد.
وقتی امید ما به خارج قطع می‌شود نگاهمان به داخل خواهد بود. اگر تحریم‌ها ادامه پیدا کند می‌توانیم در صنعت فولاد به استقلال نسبی برسیم اگرچه درحال‌حاضر نیز در تولید فولاد مشکلی نداریم و تقریبا از این نظر در وضعیت خوبی به‌سر می‌بریم آنچه مشکل است رکود داخلی است و ربطی به تحریم‌ها ندارد. رکود نیز ناشی از سیاست‌های انقباضی دولت است که سعی دارد تورم موجود را کنترل کند و رکود فعلی بخشی از تبعات این سیاست انقباضی به شمار می‌رود.


احمد دنیانور - مدیرعامل فولاد جنوب


چاپ