مشوق‌های صادراتی معدن راهکار خروج از رکود

چراکه درحال‌حاضر که قیمت نفت کاهش یافته، بیش از هر زمان دیگری کشور وابسته به درآمدهای ارزی از صادرات کالاهای غیرنفتی است. به همین دلیل دولت باید با مشوق‌های صادراتی تولیدکنندگان را به سمت افزایش صادرات هدایت کند، زیرا محدود کردن صادرات محصولات خامی که در کشور ظرفیت فرآوری ندارند، نمی‌تواند منجر به افزایش صادرات فراورده‌های معدنی شود. در شرایط کنونی افزایش فرآوری محصولات معدنی ایران نیازمند رفع تحریم‌هاست تا با برداشتن محدودیت‌های سرمایه‌گذاران خارجی جذب شوند و با استفاده از توان آنها علاوه بر اینکه به ایجاد واحدهای فرآوری کمک شود در نفوذ محصولات معدنی ایران به بازارهای صادراتی نیز نقش موثر ایفا کنند. از این رو تنها در شرایطی حذف معافیت‌های مالیاتی از صادرات مواد خام باعث بهبود فراورده‌های معدنی می‌شود که صنعت ساخت و تجهیز واحدهای فرآوری در ایران بومی‌سازی شده باشد. بنابراین محدودیت صادرات مواد خام معدنی در زمانی که کشور امکان ورود به زنجیره تولید را ندارد، نه تنها راهکاری برای تقویت بنیه اقتصادی کشور نیست، بلکه حرکتی به سمت محدود کردن درآمدهای کشور است. درواقع با این محدودیت بازگشت سرمایه شرکت‌های معدنی کاهش یافته و سرمایه‌گذاری‌های دوباره برای توسعه اکتشاف و استخراج، روند نزولی می‌گیرد. به همین دلیل روند قانون‌گذاری در کشور باید به گونه‌ای باشدکه شرایط اقتصادی ایران و فضای بین‌المللی دیده شود تا از ذخایر کشور حداکثر بهره‌برداری شود. در واقع مشکل کمبود نقدینگی روند سرمایه‌گذاری داخلی را در کشور دچار نقصان کرده است که اگر میزان درآمد معدنکاران نیز با محدود شدن صادرات کاهش یابد، این مسئله تشدید خواهد شد و در نهایت برنامه‌های دولت برای افزایش تولید ناخالص ملی از طریق توسعه بخش معدن به چالش خواهد افتاد.

جواد صلاحی - استاد اقتصاد


چاپ