اهتمام جدی بزرگترین فولادساز خاورمیانه به حفظ محیط زیست

به عنوان سازمانی جهان تراز بیش از ۵۲ درصد از مصرف فولاد کشور را برای استفاده در صنایع خودروسازی و قطعه‌سازی، صنایع فلزی سبک، صنایع فلزی سنگین و لوله‌های انتقال سیالات، صنایع بسته‌بندی، صنایع لوازم خانگی و الکتریکی و صنایع لوله و پروفایل تولید میکند. شرکت فولادمبارکه دارای ۷ مجتمع صنعتی در اقصا نقاط کشور مانند شرکت فولاد سبا، شرکت فولاد هرمزگان، مجتمع فولاد سنگان، شرکت ورق خودرو چهارمحال و بختیاری، مجتمع فولاد امیرکبیر و فولاد سپید دشت بوده و بیش از ۲۰ هزار نفر در بخش‌های مختلف این شرکت به کار اشتغال دارند. عملیات اجرایی این مجتمع عظیم صنعتی در سال ۱۳۶۰ آغاز شد و در دوران جنگ تحمیلی و زیر حملات هوایی جنگنده‌های دشمن به‌دست توانای سربازان پر افتخار جبهه صنعت ادامه یافت. فعالیت‌های ساختمانی و فنی اجرا شده در دوران ساخت این مجتمع در خاورمیانه کم‌نظیر بوده و به عنوان مثال نزدیک به ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار مترمکعب خاکبرداری و افزون بر یک میلیون و ۸۴۵ هزار متر مکعب بتن‌ریزی، یک میلیون و ۸۰۰ هزار مترمربع قالب‌بندی و ۸۰ هزار تن آرماتور، حدود ۱۵۰ هزار تن اسکلت فلزی، یک میلیون مترمربع نصب پوشش و افزون بر ۵۰۰ هزار تن تجهیزات و ماشین‌آلات در آن نصب شده است.
نخستین کوره قوس الکتریکی واحد فولادسازی این مجتمع در مهر ماه سال ۱۳۷۰ راه‌اندازی شد و در ۲۳ دی‌ماه سال ۱۳۷۲ خطوط تولید این کارخانه بزرگ توسط رییس‌جمهور وقت افتتاح شد.
فولادمبارکه در سال‌های اخیر افق جدیدی فرا روی صنایع تولیدی قرار داده است که مکمل حرکت‌های کیفیت‌گرا در جهت سازگاری بیشتر با محیط‌زیست است. در واقع موضوع «کیفیت و محیط زیست» و تحولات مربوط به آنها در سراسر جهان به صورت فراگیر مورد توجه قرار گرفته و دامنه موج این تحولات صنایع ایران را نیز در برگرفته است. این درحالی است که شرکت فولادمبارکه اصفهان همگام با توسعه صنعتی کشور و سیاست‌های دولت، نظام مدیریت محیط زیست را به منظور دستیابی به سطح مطلوب و همه‌جانبه کیفیت و همچنین ایجاد اطمینان و مقبولیت ملی و بین‌المللی مورد توجه قرار داده است، به‌گونه‌ای‌که به عنوان نخستین شرکت بزرگ صنعتی کشور اقدام به استقرار نظام مدیریت زیست محیطی بر مبانی استاندارد ایزو ۱۴۰۰۰ در سال ۱۳۷۶ کرده است.
نظام مدیریت محیط زیست نتیجه نهایی دیدگاه‌های حفاظت از محیط زیست، هماهنگی با محیط زیست، بهره‌برداری بهینه از منابع و انرژی و کنترل آلودگی‌هاست. در این نگرش معیارها و شاخص‌های انتخاب خدمات و محصولات، تنها کیفیت نبوده، بلکه هماهنگی و سازگاری آنها با محیط زیست نیز در این انتخاب مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر آن، حرکت در جهت توسعه پایدار و رویکرد جهانی آن اهمیت حفاظت و سازگاری با محیط زیست را دو چندان کرده است.


رویکرد محیط زیستی فولادمبارکه
فرآیندهای صنعتی شدن و نوسازی در جهان امروز با پیامدهای نامطلوبی برای محیط‌زیست و سلامت آدمی همراه بوده و دنیای صنعت را به بحث پیرامون این مشکل و گرایش به ایجاد نظام‌ها و فرآیندهای مأنوس با محیط زیست سوق داده است. از این رو هرگونه تلاش برای حفظ محیط زیست، توجه و احترام به کرامت انسانی است. از این رو مدیریت شرکت فولادمبارکه اصفهان با استقرار نظام مدیریت محیط زیست مبتنی بر استانداردهای ایزو۱۴۰۰۱ سعی کرده است تا به وظیفه اسلامی، انسانی و جهانی خود عمل کند.
در واقع این استانداردها به سازمان این امکان را می‌دهد که خط‌مشی فعالیت‌های خود را در ارتباط با محیط زیست ترسیم کرده و با کنترل عوارض نامطلوب زیست محیطی در مراحل مختلف ساخت، تولید و مصرف به‌منظور کاهش و حذف این عوارض گام بردارد. همچنین استقرار نظام مدیریت محیط زیست شرایطی را برای شرکت به وجود می‌آورد که به طور پیوسته پیامدهای زیست محیطی فعالیت‌های خود را بهبود بخشد، چرا که با تعهدپذیری، سیاستگذاری و برنامه‌ریزی دقیق و اجرای برنامه‌ها در چارچوب اهداف تعیین می‌شود. از سوی دیگر سنجش و ارزیابی و در نهایت بازنگری و بهبود برنامه‌ها، سازگاری هر چه بیشتر فعالیت‌های شرکت با نیازهای زیست محیطی جامعه روبه رشد امروز را محقق می‌کند. نتایج بارز این فرآیند بهره‌وری سبز است چرا که تلفیق و یکپارچگی آرمان‌های اقتصادی و اجتماعی، وسیله‌ای برای هماهنگ کردن بهره‌وری زیست محیطی، افزایش تولید، پیشرفت اقتصادی و کلید اصلی رشد و توسعه پایدار برای بهبود بخشیدن به کار و زندگی است.
اقدامات فولادمبارکه اصفهان برای حفاظت از محیط زیست
اقدامات شرکت فولادمبارکه در زمینه تحقق اهداف توسعه‌ای همگام با نظام مدیریت محیط زیست شامل موارد زیر است:
- مطالعه ویژگی‌های طبیعی و جغرافیایی در سطح ۲ میلیون هکتار از اراضی پیرامون محل استقرار شرکت به منظور شناخت ویژگی‌های اقلیمی، جغرافیایی و آب‌وهوایی منطقه به‌منظور تطابق صنعت با محیط‌زیست.
- تهیه گزارشی پیرامون شناخت زیست محیطی فرآیند تولید در شرکت فولاد مبارکه اصفهان
- مطالعات طرح تحقیقاتی گونه‌شناسی به منظور شناختن و انتخاب درختان و درختچه‌های مقاوم به آلاینده‌های موجود و سازگار با منطقه و اتخاذ بهترین روش آبیاری
- طرح مطالعاتی شناخت کمیت و کیفیت آلاینده‌های موثر بر محصولات کشاورزی در منطقه تاثیرپذیر از فرآیند تولید فولادمبارکه اصفهان
- انجام مطالعات منطقه‌ای با عنوان طرح تغییر محور شرکت فولادمبارکه اصفهان با ۲۵ موضوع از جمله بافت فعلی منطقه، استقرار در ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و عشایری، زیست محیطی، منابع آب و خاک و...
- پیش‌بینی و برآورد انواع و مقادیر آلاینده‌های هوا، آب و خاک و تعیین مسیر انتشار و شعاع اثرگذاری آلاینده‌ها در منطقه
- نصب و استقرار بیش از ۲۰۰ نوع تجهیزات کنترل آلودگی در نواحی تولیدی شامل واحدهای انباشت و برداشت، گندله‌سازی، احیای مستقیم، آهک‌سازی، فولادسازی و نورد سرد
- اصلاح و ارتقای سیستم کنترل غبار واحد فولادسازی با اعتبار ۱۰۰ میلیارد تومانی
- اجرای طرح پایش و مانیتورینگ مداوم آلاینده‌ها روی دودکش‌ها و تصفیه‌خانه‌ها
- اجرای طرح امحای تجهیزات و مواد آلوده به روغن‌های آسکارل (pcbs) طبق مفاد کنوانسیون بازل
- توسعه و بهینه‌سازی سیستم‌های کنترل انتشار آلاینده‌ها در خطوط تولیدی با اعتبار ۴۰ میلیارد تومانی
- طراحی و احداث سایت جدید ضایعات مبتنی بر قانون مدیریت پسماند
- تثبیت مواد اولیه داخل واگن‌های حمل مواد
- تبدیل مقادیری از گاز کربنیک تولیدی به یخ خشک و بازیابی گاز مزبور برای مصارف صنعتی، این واحد گاز را به مایع تبدیل کرده تا قابل استفاده در ایمنی و آتش‌نشانی، نوشابه‌سازی و تولید یخ خشک شود.
- تصفیه پساب‌های صنعتی در تصفیه‌خانه فیزیکی شیمیایی و استفاده از پساب خروجی در آبیاری فضای سبز
- تصفیه فاضلاب‌های انسانی در تصفیه‌خانه بیولوژیکی و استفاده از پساب خروجی در آبیاری فضای سبز
- دفع پساب‌های شیمیایی ویژه به لاگن‌های تبخیری با ایزولاسیون مناسب برای انجام عمل تبخیر
- طراحی و اجرای طرح‌های تکمیلی تصفیه پساب (سیستم اسمز معکوس) برای بازچرخانی و استفاده دوباره پساب تصفیه شده در خطوط فرآیندی با هدف صرفه‌جویی و کاهش مصرف خام (کاهش برداشت آب از رودخانه) با اعتباری افزون بر ۳۰ میلیارد تومان
- تصفیه پساب‌های واحدهای گالوانیزه، قلع‌اندود و ورق رنگی در تصفیه‌خانه مجزا و پیشرفته در حد استانداردهای آبیاری فضای سبز
-طراحی و ساخت سیستم تصفیه‌خانه‌های نواحی شامل:
- تیکنرهای واحد احیای مستقیم برای کنترل لجن و ذرات معلق پساب
- کلاریفایرها و تیکنرهای واحد گندله‌سازی برای کنترل لجن و ذرات معلق پساب
- کلاریفایر طولی ریخته‌گری برای کنترل ذرات معلق و سیستم روغن‌گیر
- حوضچه‌های واحد نورد گرم برای کنترل و ترکیب ذرات معلق و جداسازی روغن
- حوضچه‌های خنثی‌سازی پساب اسیدی حاصل از واحد اسیدشویی و سیستم جمع‌آوری روغن در ناحیه نورد سرد
- سیستم خنثی‌سازی پساب نیروگاه برای کنترل خروجی پساب
- اجرای طرح فرآوری گرم سرباره‌ها و تولید محصولات متنوع و ویژه در شرکت فولاد مبارکه اصفهان
- اجرای طرح فرآوری سرد سرباره‌های تولیدی در شرکت فولاد مبارکه اصفهان
- نصب تجهیزات ثابت و سیار به منظور پاشش آب و مواد پلیمری روی دپوهای پودر سنگ‌آهن در ناحیه
انباشت و برداشت و تثبیت مواد اولیه در آن ناحیه
- اجرای طرح‌های بازیافت ضایعات
- انجام مطالعات برای بازیابی ضایعات به منظور استفاده بهینه از منابع و کاهش آلودگی
-طراحی ۲۰۰۰ هکتار فضای سبز و اجرای ۱۶۰۰ هکتار پوشش گیاهی سبز در داخل و خارج شرکت
- انجام مطالعات کنترل سیل حوزه‌های آبخیز بالادست شرکت فولادمبارکه اصفهان و هماهنگی برای اجرای طرح‌های آبخیزداری و هدایت مسیل
- تهیه نقشه جغرافیایی زیست محیطی قبل از استقرار شرکت فولادمبارکه اصفهان و بعد از استقرار آن و مقایسه میزان سطح زیر کشت زمین‌های کشاورزی و تاثیرات مثبت شرکت فولادمبارکه اصفهان بر اقتصاد معیشتی و کشاورزی منطقه
- اجرا یا کمک به طرح‌های زیست محیطی منطقه‌ای شامل ایجاد ترکینست، سدهای خاکی، ایجاد کانال‌های هدایت سیلاب، ایجاد شیارهای تزریق آب
- بازسازی مسیل‌های منطقه
-هماهنگی با سازمان محیط زیست کشور و استان در ارتباط با طرح‌های زیست محیطی به ویژه طرح‌های توسعه
- فضای سبز و توسعه خطوط تولید شرکت
- انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی خطوط توسعه و افزایش ظرفیت شرکت فولاد مبارکه اصفهان
- طرح مدیریت بار و انرژی به منظور کاهش مصرف در ساعات پرمصرف (پیک) و پرهیز از مصارف غیرضروری، بهبود -بازده و بازیافت انرژی که به‌طور معمول موجب کاهش مصرف انرژی و تقلیل میزان آلاینده‌ها می‌شود.
- کمک به ستاد حوادث غیرمترقبه به ویژه در زمان بروز حوادثی نظیر آتش‌سوزی، تصادفات و امداد و نجات در منطقه
-مشارکت در طرح‌های زیست محیطی فرامنطقه‌ای و استانی
- تامین اعتبار لازم برای احداث شبکه جمع‌آوری پساب و توسعه تصفیه‌خانه شهرهای مجاور شرکت فولادمبارکه با اعتبار ۲۰۰ میلیارد تومانی
- مشارکت در تأمین مالی طرح توسعه تکمیل شبکه ریلی شهری (مترو) استان اصفهان
- امضای توافقنامه مشارکت در ساخت فرهنگسرای محیط زیست شهر اصفهان
همچنین از دیگر اقدمات شرکت فولاد مبارکه در حفاظت از منابع زیست‌محیطی می‌توان به ایجاد فضای سبز و رشد و تکثیر انواع گونه‌های گیاهی و جانوری اشاره کرد که شامل کاشت انواع درختان سوزنی برگ در ۱۰۵۰ هکتار، درختان پهن برگ در ۳۰۰ هکتار، زیتون در ۷۵ هکتار، گل و چمن‌کاری در ۴۲ هکتار و کاشت سایر گیاهان در ۳۳ هکتار است. از
سوی دیگر:
- پرورش و صید ماهیان گرم‌آبی در دریاچه‌های پساب شرکت پس از آزمایش‌های دوره‌ای و تأیید اداره دامپزشکی و شیلات استان
- پرورش موفقیت‌آمیز کرم ابریشم با استفاده از برگ درختان توت کوکوزا و کیمونجی موجود در شرکت که موید سلامت کامل درختان مورداستفاده از نظر عناصر سمّی است
- پرورش زنبور عسل با استفاده از گل‌های موجود در فضای سبز شرکت به‌منظور تغذیه آنها به صورت موفقیت‌آمیز در امسال
- کشت ۴۰ نوع گیاه دارویی در طرح ۲۴۰ هکتاری بیرون فنس با هدف حفظ اقلیم منطقه و جایگزینی آنها به جای علف‌های هرز و استفاده از آنها در فضای سبز
- عایق‌کاری نهرهای انتقال آب کشاورزی روستاییان منطقه
- ایجاد کمربند سبز شهر مجلسی و احداث استخرهای ذخیره آب مورد نیاز در این شهر
- مطالعات و اجرای طرح‌های آبخیزداری و هدایت مسیل بالادست و پایین‌دست شرکت با همکاری جهاد کشاورزی استان
- ایمن‌سازی مناطق صنعتی، کشاورزی و مسکونی منطقه
- احداث طرح‌های پخش سیلاب و سدهای خاکی در بالادست شرکت
- هماهنگی مراکز علمی، دانشگاهی و تحقیقاتی و سازمان‌های ذیربط در استان و کشور برای اجرای برنامه‌های مداوم به منظور حفظ و کنترل استانداردهای زیست‌محیطی در منطقه نیز از دیگر اقدامات فولاد مبارکه اصفهان در راستای حفاظت از محیط زیست منطقه و رعایت استانداردهای زیست محیطی است.
اهدف کلان فولادمبارکه اصفهان در حفظ محیط زیست
شرکت فولاد مبارکه برای حفاظت از محیط زیست اهداف کلانی را ترسیم کرده که به شرح زیر است:
۱. کاهش مصرف انرژی و گاز طبیعی
۲. گسترش فضای سبز
۳. کاهش مستمر آلاینده‌ها و جایگزینی مواد مخرب محیط زیست
۴. کاهش مصرف منابع و مواد اولیه مصرفی
۵. کاهش تولید ضایعات و تفکیک و بازیافت
۶. انجام بررسی‌های تحقیقاتی و همکاری‌های منطقه‌ای در ارتباط با بهبود شرایط زیست محیطی شرکت
۷. ارتقای سطح آگاهی‌ها و توانمندی‌های کارکنان با توجه به خط مشی زیست محیطی شرکت
۸. ایجاد تعامل سازنده با نهادها و سازمان‌ها به منظور ارتقای سطح آگاهی‌ها و عمل به مسئولیت‌های اجتماعی شرکت در این حوزه از فعالیت کاری

 


چاپ