صرافی‌ها در انتظار بهبود فضای کسب و کار

پس از مدتی رکود خبری باعث ایجاد تحرک دراین بخش، به عنوان یکی از زیر مجموعه‌های مهم بازار همیشه خبرساز ارز آزاد داخل کشور شد و اظهار نظرهای متعددی را ازسوی دست‌اندرکاران و فعالان بازار ارز و نیز کارشناسان متخصص در این حیطه مالی و اقتصادی به دنبال آورد.
از جمله نخستین اظهارنظرهای منتشر شده در این باره، دیدگاه دبیر کل کانون صرافان ایران است که کانون با مسئولیت وی در بخشنامه جدید بانک مرکزی به عنوان تنها نهاد قانونی و مورد تایید بانک مرکزی برای ساماندهی تمامی امور مرتبط با صرافی‌ها معرفی شده است. احمد لواسانی در گفت‌وگوی کوتاه روز گذشته خود با تسنیم گفته است که از هفته آینده براساس دستورالعمل مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافی‌ها، نرخ انواع ارز ازسوی کانون اعلام خواهد شد وهرگونه اعلام نرخ ازسوی افراد و سایت‌های فاقد صلاحیت دیگر، غیرمجاز و تخلف خواهد بود.
لواسانی همچنین تصریح کرد: براساس این دستورالعمل، کانون صرافان باید نرخ انواع ارز را در سایت رسمی خود اعلام کند که هم‌اکنون مقدمات این کار انجام شده و از هفته آینده به‌طور رسمی اجرایی می‌شود.
وی با بیان اینکه نرخ‌های اعلامی از سوی کانون صرافان براساس معاملات واقعی انجام شده خواهد بود، تصریح کرد: معاملات انجام شده در صرافی‌ها و فاکتورهای صادره در سایت سنا ثبت می‌شود و کانون صرافان با معدل‌گیری این نرخ‌ها بناست نرخ‌های ارز را در سایت قرار دهد. دبیرکل کانون صرافان در پاسخ به اینکه نرخ ارزها براساس چه‌معیارهایی تعیین خواهد شد، تأکید کرد: معاملات قطعی معیار کانون برای درج نرخ انواع ارز در سایت خواهد بود نه معاملاتی که می‌خواهند انجام دهند.


کاهش دخالت عوامل غیرمجاز در بازار ارز
معاون ارزی بانک مرکزی نیز در همین ارتباط گفته است که با تدوین و ابلاغ مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافی‌ها، دخالت عوامل غیرمجاز در بازار ارز و نوسان در این بازار کمتر می‌شود.
غلامعلی کامیاب با بیان اینکه افراد فاقد مجوز نباید در سایت‌ها اقدام به اعلام نرخ‌های بازار کنند، به تسنیم گفت: تاکنون برای اعلام نرخ ارز در بازار فرآیند مشخصی وجود نداشت اما با مقررات جدید کانون صرافان باید هر ساعت نرخ متوسط موزون را اعلام کند و این نرخ ملاک معاملات می‌شود. غلامعلی کامیاب افزود: این مقررات نخستین بار و برای ایجاد شفافیت در معاملات ارزی تدوین و روز گذشته با ثبت در تارنمای بانک مرکزی ابلاغ شد.
وی با بیان اینکه بسیاری از معاملات کنونی در بازار ارز سوری است گفت: این معاملات به نوسان ارزی و سوءاستفاده از این نوسان دامن می‌زند. کامیاب افزود: در برخی از معاملات در واقع تسویه‌ای انجام نمی‌شود و به معاملات فردایی معروف هستند که افراد محدودی با صدای بلند در بازار قیمت تعیین می‌کنند و در واقع نوعی دلالی غیرمجاز است.معاون بانک مرکزی گفت: مقررات جدید این قبیل معاملات را منع و از دلالی‌ها غیرقانونی جلوگیری می‌کند.کامیاب افزود: افرادی نزدیک زمان بسته شدن بازار و حتی بعد از این زمان با اقدامات خود نرخ‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهند. وی با بیان اینکه افرادی که مجوز ندارند نباید در سایت‌ها اقدام به اعلام نرخ‌های بازار کنند گفت: تاکنون برای اعلام نرخ ارز در بازار فرآیند مشخصی وجود نداشت اما با مقررات جدید کانون صرافان باید هر ساعت نرخ متوسط موزون را اعلام کند و این نرخ ملاک معاملات می‌شود.
کامیاب افزود: برای این منظور شبکه سنا در صرافی‌های مجاز نصب است که با آن صرافان میزان و نرخ معاملات انجام شده را دریافت می‌کنند. معاون ارزی بانک مرکزی گفت: معاملات عمده بیش از ۱۰ هزار دلار مبنای تعیین نرخ ارز هستند و این معاملات باید فقط در ساعات کاری صرافی‌ها انجام شود. کامیاب افزود: بخشنامه این مقررات برای کانون صرافان ارسال می‌شود تا میان صرافی‌های مجاز نیز توزیع شود. وی با بیان اینکه بخش نظارتی بانک مرکزی بر حسن اجرای این مقررات نظارت می‌کند گفت: این ابلاغیه به سایر دستگاه‌ها مثل دادستانی و نیروی انتظامی ارسال شده است.
کامیاب افزود: کانون صرافان باید درچند روز آینده برای اعلام هر ساعت نرخ ارز و عملکرد واقعی بازار اقدام کند.
معاون بانک مرکزی گفت: همچنین این کانون باید هر روز متوسط نرخ معاملات روز قبل را نیز اعلام کند.
وی افزود: براساس این مقررات می‌توان با صرافی‌های غیرمجاز برخورد قانونی کرد. کامیاب تاکید کرد: بر اساس ضوابط ابلاغ شده دلالان مجاز به انجام معاملات ارزی نیستند و به صراحت این کار منع شده است.


مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافی‌ها
بانک مرکزی روز دوشنبه ۲۹ دی ۹۳ متن کامل مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافی‌ها را در وبسایت رسمی خود قرار داد. این مقررات بر پایه سه ماده قانونی شامل بند ج ماده ۱۱ و بند الف ماده ۴۲ قانون پولی و بانکی کشور مصوب ۱۸ تیر ماه سال ۱۳۵۱ و همچنین ماده ۹۶ قانون برنامه پنجم توسعه ابلاغ شد که در بخش نخست آن برخی تعاریف مربوط به داد و ستدهای ارزی رایج در کشور ذکر شده است. بخش «ب» از متن بخشنامه بانک مرکزی، عوامل بازار را به این شرح معرفی کرده است: ماده ۲) صرافی‌های دارای مجوز فعالیت معتبر از بانک مرکزی، مجاز به اشتغال به معاملات ارزی هستند. این صرافی‌ها می‌توانند نسبت به خرید و فروش ارز برای خود و یا برای مشتریان خود اقدام کنند. تبصره: انجام هر گونه عملیات صرافی در فضای اینترنتی و یا مجازی ممنوع است. ماده ۳ ) به جز افراد موضوع ماده (۲) اشتغال به خرید و فروش ارز، مدیریت و تسویه معاملات به هرنحو ممنوع است.
 این ابلاغیه پس از اعلام ساعات کاری صرافی‌ها در قالب بخش پ، به نحوه فعالیت‌های روزانه صرافی‌ها و مجموعه وظایفی که ملزم به انجام روزانه آنها هستند به این شرح پرداخته است که: ت) اعلام نرخ ارز و الزام به انجام معامله: ماده (۵) صرافی‌ها در صورتی مجاز به خرید و فروش ارز هستند که قبلاً نسبت به اعلام همزمان نرخ خرید و فروش ارز در محل استقرار صرافی و یا تارنمای صرافی اقدام کنند. بخشنامه بانک مرکزی به این ترتیب ادامه پیدا کرده است:
ث) الزام به ثبت معاملات در سامانه سنا: ماده (۶) تمامی صرافی‌ها موظفند معاملات عمده را به صورت همزمان در سامانه سنا ثبت کنند. ماده (۷) ثبت معاملات جزئی در سامانه سنا می‌تواند در پایان روز کاری انجام شود.
ج) اعلام متوسط نرخ خرید و متوسط نرخ فروش:
ماده (۸) کانون صرافان مکلف است در محدوده زمانی مندرج در ماده (۴) این مقررات هر یک ساعت یکبار میانگین موزون نرخ خرید صرافی‌ها و میانگین موزون نرخ فروش صرافی‌ها را محاسبه و در تارنمای خود اعلام کند. نرخ‌های اعلام شده میانگین موزون معاملات انجام شده در یک ساعت است و شامل معاملات کل روز نمی‌شود. ماده (۹) آخرین نرخ محاسبه شده بشرح ماده(۸) فوق، نرخ پایانی (Closing Rate)
روز کاری خواهد بود. ماده (۱۰) نرخ شروع بازار (Opening Rate) در روز کاری بعد، نرخ پایانی بازار در روز کاری قبل با دامنه تغییرات با مثبت و منفی ۲/. درصد خواهد بود. ماده (۱۱) کانون صرافان موظف است تا ساعت ۱۱ هر روز میانگین موزون نرخ ارز روزانه کل خریدها و میانگین موزون نرخ ارز کل فروش‌ها در روز کاری قبل را محاسبه و در تارنمای خود قرار دهد.
تبصره: اطلاعات مربوط به نوع ارز، نرخ ارز و حجم معاملات انجام شده، از طریق سامانه سنا در اختیار کانون صرافان قرار خواهد گرفت.
چ) تصفیه معاملات: ماده (۱۲) معاملات جزئی: چنانچه ارز مورد معامله به شکل اسکناس باشد می‌باید همزمان با انجام معامله، ارز و ریال بین طرفین مبادله و تصفیه نهایی شود. چنانچه ارز مورد معامله به شکل حواله باشد ریال مربوطه همزمان با انجام معامله پرداخت و انتقال ارز با توافق طرفین و در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام خواهد شد.
ماده (۱۳) معاملات عمده: چنانچه ارز مورد معامله به شکل اسکناس باشد باید همزمان با انجام معامله و یا حداکثر ظرف همان روز، ارز و ریال بین طرفین مبادله و تصفیه نهایی شود. چنانچه ارز مورد معامله به شکل حواله باشد ریال مربوطه همزمان با انجام معامله پرداخت و انتقال ارز با توافق طرفین و در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام خواهد شد.
در بخش پایانی این مقررات با عنوان «متفرقه» نیز به برخی فعالیت‌های جنبی در محدوده کاری صرافی‌ها نظیر انجام مزایده‌ها و معاملات آتی و سلف ارز در قالب مواد ۱۴ و ۱۵ به شکلی گذرا اشاره شده و بالاخره در دو ماده ۱۶ و ۱۷ آن، ضمن تاکید بر ممنوعیت اعلام نرخ خرید و فروش ارز توسط هر شخص حقیقی یا حقوقی به غیراز صرافی‌های مجاز، تصریح شده که با متخلفان برخورد قانونی شده و تحت تعقیب قرار خواهند گرفت.


چاپ