چرخش از جاده استانداردهای حسابداری ایران

جهانی شدن در مقوله فرآیند کسب‌وکار، فرآیندی است که اقتصاد و تجارت کشورها را به یکدیگر پیوند می‌زند و محدودیت‌های جغرافیایی نیز روز به روز کمتر و در واقع جهان به یک دهکده و مکان واحد تبدیل و این امر موجب می‌شود،

جریان‌های سرمایه، کالا، دانش، فناوری و در نهایت کسب و کار در فراسوی مرزها تسهیل و روان شود و خروجی این فرآیند در مقوله یاد شده به کاهش قیمت تمام شده کالاهاوخدمات، کاهش هزینه‌های تامین سرمایه، ارتقای کیفیت کالاها، خدمات و رقابت‌پذیر شدن بنگاه‌ها می‌انجامد.
در فرآیند جهانی، بازار سرمایه و نیازهای خاص این بازار نیز از اهمیت خاصی برخوردار است، چرا که فعالیت‌های مالی و اقتصادی از فضای محدود ملی به فضاهای بی‌مرز جهانی وبرعکس انتقال می‌یابد و دراین تبادل، تغییروتحولات اقتصادی، مالی وقوانین و مقررات حاکم کشورها بر یکدیگر اثرگذار خواهند بود و با گذشت زمان این تغییرات متنوع و
پیچیده تر خواهندشد و برای پاسخگویی به نیازها و الزامات بازار سرمایه و مالی در سطح جهانی و بین‌المللی نیازمند زبان مشترک می‌باشیم و این زبان مشترک، «حسابداری» است که این موضوع در تعریف حسابداری هم بیان شده «حسابداری زبان تجارت» است و در این زمینه آگاهی از قوانین و مقررات تجاری، مالیاتی، سرمایه‌گذاری، قوانین کار و نحوه بکارگیری استانداردهای بین‌المللی حسابداری و گزارشگری مالی در تهیه صورت‌های مالی در سطح جهانی از اهمیت اساسی و حیاتی برخوردار است.
 تاکید اصلی در اینجا پیرامون تفاوت‌ها و انطباق نداشتن برخی ازاستانداردهای حسابداری ایران با استانداردهای بین‌المللی حسابداری و گزارشگری مالی درسطح جهانی است که برای نمونه می‌توان به استانداردهای ذیل اشاره کرد:
۱-استاندارد شماره (۱۷) ایران، با عنوان «حسابداری دارایی‌های نامشهود»
 ۲-استاندارد شماره ( ۲۹) ایران - با عنوان «فعالیت‌های ساخت املاک»
 ۳-استاندارد شماره ( ۱۹) ایران – «ترکیب‌های تجاری»
 بطور کلی تفاوت‌های استانداردهای حسابداری ایران با استانداردهای حسابداری بین‌المللی و گزارشگری مالی را می‌توان به ۴ گروه عمده ذیل تقسیم‌بندی کرد:
استانداردهای حسابداری ایران که معادل بین‌المللی ندارند. استانداردهای حسابداری و گزارشگری مالی بین‌المللی که معادل ایرانی ندارند. استانداردهای حسابداری ایران که با استانداردهای حسابداری و گزارشگری مالی بین‌المللی منطبق هستند.
استانداردهای حسابداری و گزارشگری مالی بین‌المللی که تجدید نظر شده‌اند اما در استانداردهای حسابداری ایران تجدید نظر انجام نشده است.
موضوع مهم در اینجا این است که در دوره چرخش از استانداردهای حسابداری ایران به استانداردهای حسابداری بین‌المللی این تفاوت‌ها را با توجه به شرایط محیطی کشور و قوانین و مقررات حاکم چگونه باید همسان‌سازی کردو چگونه صورت‌های مالی را تهیه و تنظیم کرد که در سطح بین‌المللی قابلیت مقایسه و اتکا داشته باشد. خوشبختانه چارچوب پاسخ به این سوالات را استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره (۱) (IFRS) با عنوان «پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی برای نخستین بار» مشخص کرده و ممکن است در زمینه گام‌های اجرایی مشکلاتی را به همراه داشته باشیم، از جمله تغییردر سیستم‌های آموزشی، فناوری اطلاعات و گزارشگری مالی، آموزش حسابداران و حسابرسان شاغل در حرفه، تربیت نیروی متخصص برای بنگاه‌ها، تحلیل‌گران مالی، ناظران بازار سرمایه بورس اوراق بهادار، اعضای هیات مدیره و سرمایه‌گذاران می‌توان برشمرد و تدابیر و برنامه‌ریزی‌های لازم برای رفع این مشکلات از اولویت‌های اساسی و اولیه گام‌های اجرایی در دوره چرخش خواهد بود.

علی اصغر ساری - استاد دانشگاه


چاپ