اولویت با رفع نیاز داخلی است

ازجمله نکاتی که باید به آن توجه کنیم این است که ایران علاوه‌بر اینکه در زمره صادرکنندگان برق منطقه قلمداد می‌شود، واردکننده برق نیز است.

این درحالی است که صادرات برق در شرایطی انجام می‌شود که نخست باید نیاز صنعتی، خانگی و... کشور به برق را رفع کرده و سپس به صادرات بپردازیم. در چند سال اخیر به دلیل نبود سرمایه کافی در حوزه زیرساختی برق، توان تولیدی این صنعت کاهش یافته است. این کاهش به معنای ناتوانی این صنعت نیست، بلکه به دلیل نبود برنامه‌ریزی مناسب و سرمایه کافی برای توسعه آن است. درحال‌حاضر شرایط کلی صنعت برق کشور نسبت به گذشته بهتر است، اما می‌تواند رشد و توسعه بیشتری را تجربه کند. با توجه به رشد روز افزون صنایع کشور نیاز داخلی کشور به برق نسبت به گذشته افزایش داشته است. نخستین رسالت صنعت برق کشور تامین نیاز داخلی است. پس از آن در صورتی که ذخیره مازاد تولیدی در اختیار داشته باشد می‌توان آن را صادر کرد. در چند سال اخیر میزان ذخیره مازاد برق کشور حجم بالایی نداشته است و درحالی که تقاضا برای برق تولیدی کشور ایران بالاست، تراز صادراتی این کالای حیاتی یک رشد منفی را تجربه کرده است. البته این تراز منفی به معنای نبود تقاضا نیست، بلکه علت اصلی این تراز منفی کاهش حجم برق تولیدی توسط نیروگاه‌های کشور است. از طرفی بد نیست به بدهکاری وزارت نیرو به پروژه‌های بهره‌برداری برق کشور اشاره کرد. در پی این بدهکاری بسیاری از واحدهای بهره‌برداری به مرحله مصرف نرسیده‌اند. نکته مهمی که در این بخش مطرح است میزان تولید برق است که متناسب با افزایش تقاضا، رشدی نداشته است. برای اینکه بتوانیم میان تقاضای کلی که شامل تقاضای داخلی و خارجی برای برق تولیدی کشور وجود دارد و میزان تولید برق توازن ایجاد کنیم، باید برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشیم که به این ترتیب هم نیاز داخلی به برق را رفع کنیم هم بتوانیم پاسخگوی تقاضای سایر کشورها برای برق تولیدی کشور باشیم. با درنظر گرفتن این موضوع که ایران هم تولیدکننده برق است، هم واردکننده و هم صادرکننده، بد نیست بدانیم در برخی موارد خرید برق از سایر کشورها برای ایران صرفه اقتصادی بیشتری دارد، اما برای کاهش وابستگی، تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و همچنین افزایش میزان نفوذپذیری ایران بر سایر کشورهای منطقه باید میزان صادرات کشور از میزان واردات آن بیشتر باشد. چنین شرایطی در سایه همکاری بخش خصوصی با وزارت نیرو رخ می‌دهد. گاهی ممکن است ایران به عنوان یک کشور واسطه عمل کرده و برق کشوری را خریداری کند و به کشور دیگری بفروشد. در چنین حالتی ایران نقش یک گذرگاه برقی در منطقه را ایفا می‌کند.

ناصر شایان - عضو سندیکای برق ایران


چاپ