مقصر ضرر نوردکاران کیست؟

با این وجود، طی ماه‌های گذشته شاهد افت قابل‌ملاحظه صادرات محصولات نهایی فولادی بودیم. بسیاری از فعالان این صنایع، افت یادشده را ناشی از عملکرد واحدهای ذوب و تولیدکنندگان شمش می‌دانند و اعتقاد دارند در چنین شرایطی ضرر قابل‌توجهی را از عملکرد آنها متحمل شده‌اند. سیداحمد رضوی‌نیک، رئیس انجمن نوردکاران فولادی درباره محدودیت تازه‌ای که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت برای صادرات فولاد ایجادشده، اظهارکرد: طبق مصوبات ستاد تنظیم بازار، ۶۰ درصد مواد اولیه و فولاد خام (شمش و بیلت) باید در بورس کالا عرضه شود که ماهانه یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن با توجه به حجم تولید داخل در امسال می‌شود؛ آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت، گمرک، انجمن فولاد و نوردکاران نشان می‌دهد این مصوبه به نحو مطلوب و درست انجام و اجرا نشده و در واقع وزارتخانه برخلاف مصوبات و دستورالعمل‌ها اقدام به صدور بخشنامه‌های متعدد کرده و در این راستا چندین بخشنامه صادر کرده که هر یک دیگری را نقض می‌کند. 

عدم‌ایفای تعهد ۵۸ درصدی فولادسازان

رئیس انجمن نوردکاران فولادی ایران افزود: فولادسازانی که باید ۶۰ درصد مواد اولیه ما را تأمین کنند، از اول سال تاکنون ۴میلیون تن کسری عرضه داشته‌اند و طبق اعلام متولیان عدم‌ایفای تعهد فولادسازان تا ۱۹ مرداد ۴۲ درصد بوده، در حالی‌که درصد ایفای تعهد نوردکاران ۲۰۵ درصد بوده است. وی ادامه داد: در واقع شرکت‌های نوردی از اول فروردین تا پایان مرداد توانسته‌اند یک میلیون و ۱۶۰ هزار تن از بورس کالا شمش بخرند، در حالی‌که این میزان بر خلاف مصوبات بوده است. این یک میلیون و ۱۶۰ هزار تن حدود یک‌پنجم مواد اولیه مورد نیاز نوردکاران بوده است، با این حال در همین مدت، نوردی‌ها یک میلیون و ۴۲۷ هزار تن محصول به بورس کالا عرضه کرده‌اند یعنی آن سقف ۶۰ درصد را رد کرده و تا ۲۰۵ درصد عرضه به بورس داشته‌اند. 

هدف فولادی‌ها از ابطال عرضه در بورس

رضوی‌نیک افزود: این آمار نشان‌دهنده این است که شرکت‌های تولیدکننده شمش و فولادسازان میزان حجم ابطالی در بورس کالا را در روزهای بعد از عرضه با ۲۵ تا ۳۰ درصد بالای قیمت صادراتی ایران و تحویل فوری به نوردکاران فروخته و نوردکاران به‌دلیل نیاز به مواد اولیه ناچار به خرید خارج از شبکه شده‌اند. وی ادامه داد: با توجه به اینکه عرضه آن محصول منوط به ۲ ماه آینده است، فولادی‌ها با استفاده از حق‌مالکانه و سهام خود در بورس کالا زمانی که قیمت کشف‌شده را ابطال می‌کنند، قیمت پایه عرضه در هفته بعد، قیمت نهایی می‌شود و روز بعد از معاملات، معاملات ابطال‌شده را همان واحدهای تولیدی شمش با شرط تحویل فوری خارج از شبکه به نوردکاران می‌فروشند که این مسئله به صورت صد درصدی در بازار تأثیر نامناسب و منفی داشته و موجب ایجاد حباب قیمتی و گرانی محصولات می‌شود.رئیس انجمن نوردکاران فولادی ایران گفت: وقتی عرضه به صورت مهندسی و قطره‌چکانی انجام می‌شود، به‌دنبال آن شاهد مهندسی قیمت نیز هستیم به‌گونه‌ای که در مقاطعی این محصول حتی بالای ۴۲ درصد از قیمت فوب جهانی و صادرات شمش ایران در داخل کشور و خارج از شبکه عرضه شده است. وی با بیان اینکه بارها در جلسات تنظیم بازار این موضوع را اعلام کرده‌ایم، اظهارکرد: زمانی مدیریت تنظیم بازار و ساماندهی آن به عهده معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن وتجارت بود که چند عرضه برای برخورد با این ماجرا در اردیبهشت و خرداد ابطال شد که پس از دخالت بورس کالا تمام مصوبات نادیده گرفته شد و قیمت پایه وفق مصوبات ستاد تنظیم بازار از ۸۸ درصد شمش به ۹۵ درصد نرخ پایه در تابلو معاملات بورس کالا درج و باعث ابطال معاملات شد. به‌طور کلی تاکنون از محل ۲۴ عرضه ۱۱ عرضه ابطال شده است.

آماده صادرات ۸ میلیون تن فولاد هستیم

رئیس انجمن نوردکاران فولادی ایران افزود: نوردکاران این موضوع را به اطلاع ریاست جمهوری، وزارتخانه، قوه قضاییه، نهاد رهبری و مجلس رساندند که درحال‌حاضر ارزآوری از محل خام‌فروشی و صادرات شمش در حوزه خلیج‌فارس انجام می‌شود اما ما می‌توانیم با ارزش‌افزوده بالاتر صادرات محصولات نهایی و پایین‌دستی را تا دو برابر آن، انجام و ارز را در کمتر از دو ماه، به صورت صد درصدی به شبکه بانکی تحویل دهیم. رضوی‌نیک گفت: این موضوع صورتجلسه و نامه کتبی به معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت ارائه شد و معاونت معدنی نیز کتبا این موضوع را به سرپرست اسبق وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد که نوردکاران حاضر هستند ۸ میلیون تن صادرات انجام دهند و تا ۲.۵ برابر ارزآوری نسبت به خام‌فروشی را از محل صادرات محصولات نهایی داشته باشند. وی ادامه داد: با این روش، ۲۵ درصد به ظرفیت اشتغال کشور در بخش نورد و فولاد اضافه شده و کالایی با ارزش‌افزوده ۳۰ دلار در هر تن و توان رقابت صادراتی در منطقه و حفظ بازار هدف صادرات و افزایش میزان حجم صادرات را خواهیم داشت. 

دلایل عدم‌عرضه‌مکفی‌شمش دربورس کالا

رضوی‌نیک اظهارکرد: فروش شمش در بورس کالا به صورت پیش پرداخت و نقدی است اما تحویل به‌طور عمده مدت‌دار و بیش از دو ماه است؛ از این‌رو ۳ درصد هزینه مالی به دلیل خواب سرمایه به خریدار شمش اجحاف می‌شود. از سویی دیگر، با توجه به تحمیل ۵ درصد هزینه اضافی به خریدار به‌دلیل قیمت فوب، نوردکاران شمش را در ایران ۸ درصد بالاتر از نرخ جهانی در قیمت پایه بورس به انضمام رقابت ایجادشده خریداری می‌کنند. وی گفت: از اول سال تاکنون در بورس کالا فقط یک‌پنجم تا یک‌ششم از درخواست تقاضای بازار، شمش عرضه شده است. در واقع ما ماهانه به یک میلیون تن شمش نیاز داریم اما ۲۳۰هزار تن شمش به‌طور متوسط، ماهانه عرضه شده و از سویی نیز نرخ شمش متغیر و ۱۷تا ۳۵درصد افزون بر نرخ جهانی و صادرات ایران بوده است. درحال‌حاضر شمش مورد نیاز و استاندارد به نوردکاران تزریق نمی‌شود و به‌طور عمده شمش‌های غیراستاندارد و بی‌کیفیت در اختیارشان قرار می‌گیرد از این‌رو کیفیت محصولات نهایی به خطر افتاده و به‌دلیل پایین بودن استاندارد و افزایش ضایعات، هزینه تولید نوردکاران افزایش یافته‌است.به‌دلیل این مسائل، میزان اشتغال در پایین‌دستی تقریبا با ۳۰درصد ظرفیت انجام‌شده که به ریزش ۱۵هزار نفر نیروی‌مستقیم دامن می‌زند. 

فرصت صادرات به محصولات پایین‌دستی داده نمی‌شود 

رئیس انجمن نوردکاران فولادی ایران گفت: قدرت مافیا به قدری زیادشده که حاضر نیستند شمش در داخل عرضه و از آن سو محصول پایین‌دستی صادر شود. وی با بیان اینکه صادرات شمش به بهانه ارزآوری انجام می‌شود، یادآور شد: فولادی‌ها در سال گذشته اعلام کردند که از محل صادرات شمش یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار ارزآوری داشته‌اند اما نوردکاران طبق اعلام رسمی به دولت و وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کردند توان صادرات تا میزان دو برابر مبلغ فوق را با صادرات مقاطع طویل (میلگرد، تیرآهن و...) داشته و ارزآوری را تسهیل خواهیم کرد.

سخن پایانی

رضوی‌نیک گفت: در صورتی که ماهانه یک میلیون تن مواد اولیه و با قیمت حداکثر صادراتی ایران به شکل (درب کارخانه) در اختیار واحدهای نوردی کشور قرار گیرد، ارز حاصل از صادرات را صد درصد در اختیار دولت بگذارند و کمتر از دو ماه تعهدات ارزی را ایفا کرده و طبق آیین‌نامه بانک مرکزی رفع تعهد می‌کنیم.



چاپ