بورس بهم ریخت؛ بازار خودرو داغ شد

این درحالی است که ممنوعیت اعلام قیمت خودرو در سایت‌ها، گفت‌وگو نکردن بسیاری از مسئولان صنفی و دولتی درباره وضعیت نرخ خودرو و شرایط بازار و... روشی ناکارآمد در ساماندهی وضعیت بازار است که این روزها مشاهده می‌شود. وقتی فرمان بازار از دست صاحبان امر خارج می‌شود، به‌طور قطع، با اعمال سلبی و قهری قادر به کنترل مجدد آن نخواهند بود. برای خروج از وضعیت پیش‌آمده هیچ چاره‌ای نیست جز ریشه‌یابی و آسیب‌شناسی موضوع و در ادامه رفع موارد بهم‌زننده وضعیت عادی بازار. شواهد و گفته برخی کارشناسان حاکی از این است که تعداد خودروهای ناقص کف کارخانه رو به افزایش است.

در مقابل توان مالی قطعه‌سازان برای سرمایه‌گذاری بالا و داخلی‌سازی قطعات مورد نیاز در حوزه محصولات «های‌تک» بسیار پایین آمده به‌گونه‌ای که انتظار سرمایه‌گذاری جدید با مبلغ حتی کم هم وجود ندارد. داخلی‌سازی برای قطعات معمولی و خودروهای قدیمی است که باید خیلی پیش‌تر داخلی‌سازی می‌شدند؛ حتی برخی از این قطعات که در میزهای تخصصی ۱، ۲ و ۳ خودرویی داخلی‌سازی شدند مربوط به خودروهایی است که تولیدشان از حدود ۳ ماه پیش متوقف‌شده تا تعهدات معوق انجام شود و خودرو به‌دست مشتری برسد. به‌گفته یکی از قطعه‌سازان خودروهایی که پیش‌تر(قبل از تحریم) اعلام می‌شد ۹۰ درصد داخلی‌سازی شده‌اند پس از تحریم مشخص شد تا ۴۰ درصد وابستگی ارزی دارند. حال کمبود تیراژ در کنار ممنوعیت واردات خودرو حتی از نوع کارکرده، بازار خودرو را با کمبود محصول روبه‌رو کرده و کاهش ارزش پول ملی نیز مزید بر علت شده و مردم برای حفظ سرمایه خود نقدینگی را وارد بازارهایی مانند خودرو، سکه و... کرده‌اند.

بازار داغ خریدهای غیرواقعی

امیر حاج‌ابوالحسن یکی از نمایشگاه‌داران خودرو تهران در گفت‌وگو با صمت عنوان‌کرد: قیمت خودرو هر روز در حال افزایش است. مردم هم خریداری می‌کنند و برای آنها تفاوتی ندارد و معامله خودروهای صفر و کارکرده در حال انجام است. 
وی افزود: خودرو در بازار موجود است؛ بنابراین برخی خانواده‌ها یک خودرو خود را به ۲ خودرو و ۲ خودرو خود را به ۳ خودرو و... تبدیل می‌کنند. بعضی افراد هم برای سرمایه‌گذاری خودرو می‌خرند. 
حاج‌ابوالحسن در پاسخ به این پرسش که از ۲۵ هزار خودرو پیش‌فروش فوق‌العاده که ابتدای سال از سوی دو خودروساز انجام شد، چند درصد آنها وارد بازار شده است، گفت: درحال‌حاضر هر خودرویی که از سوی افراد فروشنده به بازار عرضه می‌شود، مربوط به سال گذشته و ۲ سال قبل است. فعلا از خودروهای سال۹۹ در بازار خبری نیست. 

معامله کارکرده‌های خارجی 

این فعال نمایشگاه‌دار درباره وضعیت بازار خودروهای وارداتی هم گفت: در بازار خودروهای وارداتی وضعیت بدتر است. قیمت‌ها در این بخش از بازار بسیار بالا رفته و موجودی در بازار است اما صفر نیست و کارکرده در حال معامله است. 
حاج‌ابوالحسن با اشاره به عرضه خودرو به بازار گفت: تیراژ پایین و فاصله تقاضا نسبت به عرضه زیاد شده است. 
درحالی‌که برای ساماندهی وضعیت بازار تولید باید به میزانی باشد که هر فرد هر زمان اراده کرد بتواند خودرو مورد نیاز خود را به‌راحتی خریداری کند. این فعال بازار خودرو درباره درصد افزایش نرخ محصولات نسبت به ابتدای سال عنوان کرد: در ۶ ماه گذشته قیمت خودروها دو برابر شده است. به‌عنوان مثال، تیر ماه یک پراید را ۷۰ میلیون تومان معامله کردم و امروز ۱۱۰ میلیون تومان معامله می‌شود درحالی‌که خط تولیدش هم متوقف شده است. همچنین کارکرده این خودرو با پیمایش پایین بین ۷۰ تا ۹۰ میلیون تومان خریدوفروش می‌شود. 

سرازیر شدن سرمایه‌ها از بورس به بازار 

حاج‌ابوالحسن در ادامه گفت: امروز مردم در حال خارج کردن پول خود از بورس هستند و این سرمایه‌ها به سمت ملک و بازار خودرو سرازیر شده است؛ بنابراین شاهدیم که خودرو امروز یک قیمت دارد و فردا قیمتی دیگر. 
او اظهارکرد: اگر نمایشگاه‌دار امروز خودروهای خود را به‌فروش نرساند، سود بیشتری خواهد داشت. به‌عنوان نمونه، آذر سال گذشته سانتافه ۲۸۰۰ کیلومتر کارکرده را ۸۰۰ میلیون تومان معامله کردم، درحالی‌که امروز ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان قیمت خورده است. 
یا مهر سال گذشته پژو ۲۰۰۸، ۳۱۰ میلیون تومان بود امروز حدود یک میلیارد و ۱۸۰ میلیون تومان است. 
حاج‌ابوالحسن یادآور شد: عرضه نباشد قیمت محصولات از جمله خودرو بالاتـر از وضعیت فعلی می‌رود.


حفظ ارزش سرمایه

در ادامه نعمت‌اله کاشانی‌نسب، نایب‌رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو درباره وضعیت فعلی بازار خودرو به صمت گفت: بازارها از جمله بازار خودرو دیگر قابل پیش‌بینی نیست اما به‌طور کلی قیمت خودرو در کنار نرخ سایر کالاها در حال افزایش است. نرخ ارز به‌گونه‌ای است که روی همه محصولات تاثیر منفی گذاشته است. وی افزود: مسئله دیگر عرضه و تقاضاست. درحال‌حاضر تقاضای کاذب فعال بوده و به این دلیل است که مردم می‌خواهند ارزش نقدینگی خود را حفظ کنند، از این‌رو به بازار خودرو، طلا، سکه و... آورده‌اند. این فعال بازار با اشاره به تیراژ پایین تولید خودرو در کشور، گفت: بازار کشور سالانه دست‌کم به یک میلیون و ۵۰۰ خودرو نیاز دارد، درحالی‌که تولید داخل زیر یک میلیون خودرو است و این موضوع کنار ممنوعیت بازار کمبود این محصول را در بازار بیشتر نمودار کرده؛ بنابراین قیمت‌ها را در بازار تشدید می‌کند. به‌عنوان مثال، کسری بازار در بحث خودروهای خارجی قیمت آنها را بالاتر برده است.

واردات خودرو دست دوم

نایب‌رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو گفت: امروز تقاضا ۱۰ برابر زمان معمول شده و همه می‌خواهند محصولی را خریدار و ارزش نقدینگی خود را حفظ کنند. اگر دولت برای جلوگیری از افزایش قیمت بیش از این خودروها دست‌کم اجازه ورود خودروهای دست دوم را بدهد، مطمئنا نرخ خودرو در بازار می‌شکند. کاشانی‌نسب در پاسخ به این پرسش که چرا اتحادیه این پیشنهاد را به مجلس شورای اسلامی و وزارت صنعت، معدن و تجارت نداده، گفت: اتحادیه در رسانه‌ها این پیشنهاد و درخواست را اعلام کرده است. امروز چون در تحریم هستیم و برخی محدودیت‌های داخلی داریم، می‌توانیم متمرکز واردات خودروهای دست دوم شویم. به‌عنوان مثال، خودرویی که امروز ۷ تا ۸ میلیارد تومان است اگر واردات همین مدل حتی با دلار ۲۷ هزار تومانی آزاد شود قیمت آن به یک‌چهارم نرخ فعلی می‌رسد. او ادامه داد: زمان ورود یکی از مدل‌های خودرویی ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان بود اما امروز ۸ میلیارد تومان شده است و این قیمت مربوط به مدل مدل ۲۰۱۳ این خودرو است. یا در گروه خودرویی تویوتا، یک مدل که حدود ۱۱۰ میلیون تومان بود درحال‌حاضر ۲ میلیارد و ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان است، بیش از ۲۶ برابر گران‌تر شده است. خودروهای خارجی دیگر هم همین وضعیت را دارند؛ بنابراین کمبود تیراژ در حوزه خودروهای داخلی و ممنوعیت واردات در حوزه خودروهای خارجی قیمت‌ها را نجومی کرده است. 

خودرو دیگر برای سوار شدن نیست

این فعال بازار خودرو عنوان کرد: مردم امروز خودرو نمی‌خرند که سوار شوند، بلکه خودروها با هدف حفظ سرمایه در حال انتقال از یک پارکینگ به پارکینگ دیگر یا از یک خانه به خانه دیگر است. از این‌رو شاهدیم پژو ۲۰۶ از قیمت ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان به ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. مدل‌های پایین‌تر آن هم بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان است. پژو ۲۰۰۸ که حدود یک میلیارد تومان شده حدود ۱۱۰ میلیون تومان از سوی شرکت سازنده فروخته شده بود. نایب‌رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو در پاسخ به این پرسش که بازار چقدر گنجایش افزایش قیمت دارد، گفت: زمانی، قیمت سکه تیتر یکی از روزنامه‌ها شد و بزرگ نوشته شده بود «سکه نیم‌میلیون تومان شد» همه تعجب می‌کردند و باور نداشتند که سکه ۵۰۰ هزار تومان شده باشد درحالی‌که امروز نرخ آن حدود ۱۳ میلیون تومان شده است. کسی نمی‌داند شاید بالاتر برود شاید بشکند و پایین بیاید. اما چه کسی سکه می‌خرد و چه کسی خودرو می‌خرد؟ خرید کالاها امروز فقط برای حفظ سرمایه است. از سوی دیگر، وضعیت بورس بهم ریخته و برخی از سرمایه‌ها به سوی بازار خودرو، ارز، ملک و... سرازیر شده است. وی گفت: زندگی و کاسبی نمایشگاه‌دارها به باد رفته، زیرا سال گذشته همین زمان اگر سرمایه‌شان برای خرید ۵ خودرو بود اما امروز این سرمایه فقط برای خرید ۲ خودرو است. کاشانی‌نسب در پایان گفت: شرایط بازار خودرو به‌گونه‌ای است که اگر کسی بخواهد خودرویی خریداری کند باید ۳ نفر به‌شکل شراکتی آن را خریداری کنند، چون توانایی خرید دیگر وجود ندارد.

سخن آخر...

تدبیر دیگر دولت برای بازار خودرو چه خواهد بود؟ روش‌هایی که هر دوره تدوین و آزمون می‌شود آیا ادامه خواهد داشت؟ چرا کارشناسان اقتصادی دولت به‌جای تمرکز روی بازارها سعی نمی‌کنند روی موضوع بهبود و اصلاح ساختار اقتصادی کشور تمرکز کنند تا همه بازارها اعم از خودرو تا کره ساماندهی شود.


چاپ