تحقق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در بورس انرژی

در بند ۱۳ سیاست‌های مقاومتی بر مقابله با ضربه‌پذیری درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز تاکید و در بیان راه‌های رسیدن به این هدف به ایجاد تنوع در روش‌های فروش و مشارکت دادن بخش خصوصی در فروش اشاره شده است که هر دوی این راهبردها قابلیت عملیاتی شدن از طریق بورس انرژی را دارا هستند.
بورس انرژی با برخورداری از رویه‌های معاملاتی متنوع و پرکاربرد می‌تواند روش‌های فروش جدیدی را پیش روی عرضه‌کنندگان اعم از دولتی و خصوصی قرار دهد.
با توجه به ظرفیت‌های منحصربه‌فرد بورس انرژی برای فروش محصولات نفتی و گازی باید گفت، بورس انرژی با دسترسی عمومی خریداران به این بازار می‌تواند در کنار روش‌های موجود فروش نفت و گاز که عمدتا مبتنی بر مذاکره است، بازار جدیدی را فراروی عرضه‌کنندگان قرار دهد؛ همچنین ازآنجایی‌که بورس انرژی یک تشکل قانونی برای فعالیت بخش خصوصی است، می‌تواند به افزایش مشارکت بخش خصوصی در معاملات نفت و گاز اعم از خریدوفروش کمک کرده و نقش آنها را تقویت کند. ضمنا بورس‌ها به‌طور عام سازمان‌هایی شناخته‌شده در سطح بین‌المللی هستند که می‌توانند اطمینان و اعتماد بیشتری را نسبت به روش‌های مذاکره‌ای برای خریداران و فروشندگان فراهم آورند.
علاوه بر موارد فوق، بند ۹ این سیاست‌ها بر تقویت همه‌جانبه نظام مالی کشور با هدف پاسخگویی به نیازهای اقتصاد ملی تاکید شده است. همچنین به بورس انرژی و به‌طورکلی بورس‌ها تاکید شده است تا با برخورداری از نظام عملیاتی شفاف و تحت نظارت و برخورداری از مقررات مستحکم بتوانند به تقویت نظام مالی کشور کمک کنند.
اما درباره اینکه بورس انرژی چگونه می‌تواند به تحقق این راهبردها کمک کند، باید گفت که برای استفاده از ظرفیت‌های بورس انرژی در زمینه اقتصاد مقاومتی باید کالاهای حامل انرژی استراتژیک با عرضه در بورس انرژی از تقاضای متنوع و مختلفی برخوردار شوند تا اولا بازاریابی این محصولات به شکل گسترده از طریق کارگزاری‌های فعال بورس انرژی به شکل بهینه انجام شود و دوم اینکه اجازه حضور عموم سرمایه‌گذاران با ایجاد قابلیت خرید و سرمایه‌گذاری در بورس انـرژی فراهم شود.
در اقتصاد مقاومتی عدم تکیه بر خریداران خاص، اصل اساسی تلقی می‌شود و قطعا ابزاری مطمئن‌تر از عرضه و تقاضا در بورس نمی‌تواند ضامن انجام چنین اصلی باشد.
یکی دیگر از اصول اقتصاد مقاومتی مشارکت مستقیم مردم در زمینه تولید و سرمایه‌گذاری است، ازجمله طراحی ابزارهایی مانند سلف موازی استاندارد روی کالاهایی از قبیل نفت و فرآورده‌های نفتی که می‌تواند به نحوی کاملا شفاف ضامن مشارکت مردم در اقتصاد مقاومتی است.
از دیگر برنامه‌های بورس انرژی یاری رساندن به اقتصاد صنعت برق کشور در چارچوب سیاست‌های ابلاغی رهبر انقلاب در زمینه اقتصاد مقاومتی است. صنعت برق کشور با بهره‌گیری از متخصصان ماهر و متعهد پیشرفت‌های چشمگیر و قابل‌توجهی در عرصه‌های فنی و تکنولوژیکی داشته است اما متاسفانه مشکلاتی در عرصه اقتصاد این صنعت مهم و زیربنایی وجود دارد که امید می‌رود با همکاری وزارت نیرو شاهد تسهیل تجارت برق و زمینه‌ساز اجرایی شدن سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در زمینه‌های افزایش صادرات برق به کشورهای همسایه، اصلاح و بهبود الگوی مصرف به واسطه کشف صحیح قیمت کالای با ارزش برق، افزایش بهره‌وری و کارایی به واسطه ایجاد رقابت در عرصه تولید و کاهش تلفات، مقابله با خام‌فروشی از طریق تولید برق به‌عنوان کالایی با ارزش‌افزوده بالاتر و تامین مالی برای نیروگاه‌ها باشیم. در حوزه نفت و فرآورده‌های نفتی نیز، ازآنجایی‌که برای کشوری که در ذخایر نفت و گاز رتبه اول را دارد اصلا قابل‌قبول نیست که در تجارت آن رتبه خوبی نداشته باشد، وظیفه ملی خودم و همه کسانی که دست‌اندرکار این موضوع هستند می‌دانم که کمک در حوزه تجارت فرآورده‌های نفتی و قیمت‌گذاری، ایران بتواند جایگاه مناسب خود را در این امر پیدا کند و تاثیرگذاری بیشتری داشته باشد.
بر همین اساس از آذرماه ۹۲ با همکاری بورس انرژی و مدیرعامل شرکت ملی نفت، میعانات گازی در بورس انرژی عرضه شد، به‌طوری‌که هم‌اکنون بازار مناسبی در این خصوص شکل‌گرفته و استقبال خوبی از این بازار انجام شده است. امید می‌رود در سال‌جاری شاهد توسعه این بازار باشیم و با حمایت جدی وزارت نفت و هماهنگی‌های خوبی که در این خصوص وجود دارد، روزبه‌روز بورس انرژی به‌عنوان سرمایه ملی توسعه داده شود.
نباید فراموش کرد که بازار سرمایه ارتباط گسترده‌ای با وزارت نفت و شرکت‌های پتروشیمی دارد و امیدواریم در جهت منافع ملی این ارتباطات گسترش پیدا کند.

سیدعلی حسینی / مدیر عامل بورس انرژی


چاپ