ارزش کالابرگ با افزایش قیمت مواد غذایی، باید افزایش یابد
در شرایط تورمی شدید و فشار بر سبد معیشت، طرح کالابرگ با هدف تامین بخشی از سبد غذایی خانوارها اجرا شده است. سمیه گلپور، فعال کارگری در گفتوگو با تجارتنیوز بیان کرده است، کالابرگ یک میلیونی میتواند «شروع خوبی» برای حمایت مستقیم از نیازهای غذایی خانوارها باشد و اگر با حذف دلالها، نظارت قوی و افزایش پوشش واقعی همراه شود، تاثیر مثبتی بر معیشت کارگران خواهد گذاشت.
در شرایط اقتصادی فعلی کشور، تامین نیازهای غذایی اساسی برای بسیاری از خانوارها، بهویژه خانوادههای کارگری و کمدرآمد، به یکی از بزرگترین دغدغهها تبدیل شده است. تورم بالا و افزایش قیمت مواد غذایی، قدرت خرید واقعی دستمزدها را به شدت کاهش داده و امنیت غذایی میلیونها نفر را تحت تاثیر قرار داده است.
در همین راستا، دولت طرح کالابرگ یک میلیون تومانی را اجرا کرده و کالابرگ 300 تا 350 هزار تومانی نیز که در جهت تامین کالری ارائه میشود، بهعنوان ابزار حمایتی مستقیم و هدفمند از بهمن ماه آغاز میشود.
کالابرگ میتواند یک حمایت مستقیم و هدفمند باشد
سمیه گلپور، فعال کارگری در ارزیابی طرح کالابرگ یک میلیون تومانی و سبد 300 تا 350 هزار تومانی کالا اظهار داشت: «کالابرگ میتواند پیشنهاد خوبی باشد و در مفهوم واقعیاش میتواند کمککننده ظاهر شود، البته بهشرط آنکه بهعنوان مسکن موقتی یا پاککردن صورت مساله اجرا نشود.»
گلپور افزود: «این طرح اگر به درستی اجرا شود، شروع خوبی است و میتواند بخشی از نیازهای کالری و غذایی خانوارها را پوشش دهد. در شرایطی که تورم شدید است و دستمزدها پایین، چنین اقدامی میتواند حداقل یک حمایت مستقیم و هدفمند باشد.»
وجود کالابرگ بهتر از نبود هیچ حمایتی است و میتواند بهعنوان نقطه شروعی برای حمایتهای واقعی عمل کند
این فعال کارگری ادامه داد: «با یک میلیون تومان برای هر نفر (مثلا چهار میلیون تومان برای خانواده چهارنفره)، امکان خرید اقلام ضروری مانند تخممرغ، برنج، ماکارونی، قند، شکر، چای، لبنیات، حبوبات، مرغ و نان با کمترین کیفیت و مقدار وجود دارد. این بهتر از نبود هیچ حمایتی است و میتواند بهعنوان نقطه شروعی برای حمایتهای واقعی عمل کند.»
ایجاد صندوق شفاف عواید ارز ترجیحی ایده مثبتی برای حمایت واقعی است
گلپور افزود: «باید بعد از حذف ارز ترجیحی، ایجاد یک صندوق مشخص با عواید آن برای حمایت از اقشار آسیبپذیر صورت میگرفت. این کار میتواند شفافیت ایجاد کند و کمکها را مستقیما به مردم برساند.»
اگر دلالها حذف شوند و نظارت قوی باشد، کالابرگ موثرتر میشود
این فعال کارگری تاکید کرد: «دولت اگر دلالها و واسطهها را حذف کند و نظارت قوی بر فروشگاهها و کیفیت کالاها داشته باشد، طرح کالابرگ میتواند موثرتر شود. نیاز به حرکت جهادی و متخصصان واقعی در تامین نیازهای غذایی مردم وجود دارد تا جلوی سوءتغذیه گرفته شود.»
با افزایش مبلغ، گسترش پوشش واقعی دهکهای پایین و حذف واسطهها طرح کالابرگ اثرگذارتر میشود
گلپور خاطرنشان کرد: «مردم در ایجاد تورم نقشی نداشتند؛ بنابراین جبران بخشی از خسارتها از طریق چنین ابزارهایی ضروری است. اگر ساختار طرح بهبود یابد، مثلا با افزایش مبلغ، گسترش پوشش واقعی دهکهای پایین و حذف واسطهها، این طرح میتواند تاثیر مثبت بیشتری بر معیشت کارگران و خانوادههای کمدرآمد بگذارد.»
او افزود: «واقعیت این است که خط فقر اعلامشده در سال 1403 حدود 6 میلیون تومان بود، اما با تورم رسمی بالای 45 درصد، این رقم اکنون به حدود 10 میلیون تومان برای هر نفر رسیده است. برای یک خانواده چهارنفره، این یعنی نیاز به 40 تا 50 میلیون تومان در ماه برای رسیدن به خط فقر، در حالی که حقوق کارگر حدود 12میلیون تومان، کارمند حداکثر 22 تا 23 میلیون تومان و بازنشستگان اغلب بین 15تا 20 میلیون تومان است. بنابراین، بخش بزرگی از جامعه زیر خط فقر زندگی میکنند.»
ارزش کالابرگ با افزایش قیمت مواد غذایی، باید افزایش یابد
گلپور ادامه داد: «با افزایش حداقل 300 درصدی قیمتها در سال 1404، یک میلیون تومان اصلا کافی نیست. مثلا قیمت روغن بسیار بالا رفته و حبوبات کیلویی چند صد هزار تومان است. این مبلغ فقط شروع خوبی میتواند باشد، نه راهحل کامل.»
او تاکید کرد: «دولت اعلام کرده این طرح برای همه دهکهاست، اما در عمل، بسیاری از دهکهای پایین به دلیل وام مسکن یا ازدواج به دهکهای بالاتر منتقل شدهاند، در حالی که درآمد واقعیشان پایین است. اگر کسی 30 میلیون تومان درآمد داشته باشد و خانهای داشته باشد، در دهک بالا قرار میگیرد، اما این واقعیت معیشت مردم نیست. عدد یک میلیون تومان بسیار پایین است و به عنوان جایگزین ارز ترجیحی معرفی میشود.»
دولت باید دلالها را حذف کند
این فعال کارگری گفت: «چرا افراد غیرمتخصص جرات جراحی بدنه نحیف اقتصاد را دارند؟ اخبار متناقض درباره طرح، از جمله محدودیت یا تخصیص کالابرگ به همه دهکها، مردم را سردرگم کرده و دلالها و واسطهها کار را خراب میکنند. دولت باید دلالها را حذف کند.»
پدیده شاغلان فقیر باید حذف شود و بازار کار رونق یابد
گلپور پیشنهاد داد: «پدیده شاغلان فقیر باید حذف شود و بازار کار رونق یابد. موانع واقعی تولید برطرف شود، نه با شعار و همایش. هزاران کارگاه و کارخانه پس از جنگ تعطیل شدهاند؛ ستاد ویژهای برای حل مشکلات آنها ایجاد شود.»
باید صندوق مشخصی برای عواید ارز ترجیحی ایجاد شود تا شفافیت وجود داشته باشد و ناظری بر آن نظارت کند
این فعال حوزه کارگری افزود: «باید صندوق مشخصی برای عواید ارز ترجیحی ایجاد شود تا شفافیت وجود داشته باشد و ناظری بر آن نظارت کند. نظارت بر فروشگاهها ضروری است تا اقلام تاریخگذشته یا نامرغوب فروخته نشود. این کار نیاز به حرکت جهادی دارد، نه حذف صورت مساله.»
گفتنی است، دولت در راستای پوشش ملزومات اساسی خانوارها، امکان خرید اقلام ضروری غذایی را در کالابرگ یک میلیون تومانی بدون پرداخت نقدی و در طرح جایگزین با پرداخت مبلغ 300 تا 350 هزار تومان فراهم میکند تا بخشی از نیازهای کالری خانوادههای کارگری و کمدرآمد تامین شود و با اختصاص اعتبار ماهانه به خانوارهای مشمول، امکان خرید مستقیم اقلام ضروری غذایی مانند برنج، گوشت، مرغ، لبنیات، حبوبات، روغن، تخممرغ و نان را فراهم کند.
هدف اصلی این طرح، هدایت دقیق منابع به سمت نیازهای واقعی غذایی، تضمین مصرف اعتبار در کالاهای اساسی و کمک به حفظ حداقل امنیت غذایی خانوارها در فضای تورمی است.
کالابرگ بهعنوان یک مکانیسم حمایتی مستقیم و غیرنقدی، میتواند بخشی از بار هزینههای روزمره را از دوش خانوارها بردارد و قدرت خرید آنها را در حوزه مواد غذایی تقویت کند. این طرح با تمرکز بر اقلام ضروری و جلوگیری از انحراف یارانهها، پتانسیل بالایی برای تاثیر مثبت بر معیشت کارگران، کارمندان و بازنشستگان دارد.
