لوله پلی اتیلن به دلیل مقاومت و استحکام بالا در برابر شرایط محیطی و فشار و غیره در پروژه های زیرساختی کاربرد زیادی دارد. اصلی ترین کاربرد این لوله ها در پروژه های انتقال آب و فاضلاب و خطوط صنعتی است که بر اساس شرایط پروژه، فشار کاری خط و دما، قطر و گرید مناسب این لوله ها انتخاب می شود. در ادامه راهنمای کامل برای انتخاب لوله پلی اتیلن مناسب پروژه های زیرساختی و کاربردهای این لوله را ارائه می دهیم. 

چرا لوله پلی اتیلن در پروژه های زیرساختی پرکاربرد شده است؟

استفاده از لوله های پلی اتیلن در شبکه های انتقال آب و فاضلاب و سایر پروژه ها فقط به دلیل وزن سبک و قیمت مناسب آنها نیست. عوامل دیگری مانند استحکام بالا و قابلیت استفاده از آنها در عمق زیاد، سرعت اجرا و غیره همگی در انتخاب آنها نقش دارند. در حالت کلی، مهم ترین ویژگی لوله پلی اتیلن که باعث بالا رفتن کاربرد آنها در پروژه های مختلف زیرساخت می شود عبارتند از:

• مقاومت در برابر خوردگی 
• انعطاف پذیری و سازگاری بالا با تغییر مسیر و ناهمواری های زمین
• وزن سبک 
• امکان اتصالات با جوشکاری و ایجاد خطوط یکپارچه 
•  تنوع بالا در قطر، گرید، مقاومت حلقوی و غیره

لوله پلی اتیلن در چه پروژه هایی استفاده می شود؟

با توجه به ویژگی های این لوله ها، در بسیاری از پروژه های زیرساختی می توان آنها را انتخاب کرد. شبکه های انتقال و توزیع آب شهری و روستایی، سیستم های آبیاری کشاورزی، خطوط انتقال آب در صنایع و معادن، شبکه های فاضلاب و زهکشی از مهم ترین موارد استفاده این لوله ها هستند. علاوه براین، در برخی از پروژه های برق و مخابرات از محصولات پلی اتیلنی برای حفاظت از کابل و فیبر نوری استفاده می شود.

راهنمای انتخاب لوله پلی اتیلن مناسب برای پروژه

یکی از اشتباهات بسیار مهم در انتخاب این لوله ها، توجه نکردن به شرایط پروژه است. به عبارت دیگر، نباید فقط قیمت لوله پلی اتیلن را معیار انتخاب آها در نظر گرفت. چون لوله پلی اتیلنی که در آبرسانی استفاده می شود، ممکن است برای خطوط انتقال کابل برق و مخابرات مناسب نباشد. چند معیار بسیار مهم را برای انتخاب لوله پلی اتیلن برای پروژه های زیرساخت باید در نظر داشت که عبارتند از:

فشار کاری و رده فشاری لوله

لوله ای که برای پروژه انتخاب می کنید، باید بتواند فشار مداوم و تغییرات اجتمالی فشار در بلند مدت را تحمل کند. اگر رده فشاری لوله کمتر از نیاز پروژه باشد، احتمال آسیب و نشتی لوله افزایش پیدا می کند. اگر رده فشار بالاتر از مقدار مورد نیاز باشد، بی دلیل هزینه های خرید لوله و وزن آنها افزایش پیدا می کند.

برای انتخاب دقیق رده فشار لوله، باید به مشخصاتی مانند PN و SDR توجه شود. PN فشار اسمی لوله است و SDR نسبت قطر خارجی لوله به ضخامت دیواره را نشان می دهد. 

گرید مواد اولیه و نوع پلی اتیلن

تولیدکنندگان لوله های پلی اتیلن از جمله کاروگیت سازان، گرید مواد اولیه را با توجه به استحکام، ضخامت مورد نیاز و مشخصات فنی لوله انتخاب می کنند. با توجه به شرایط پروژه های زیرساختی، از میان لوله های گرید PE80 و PE100 ، گرید PE100 بیشترین کاربرد را در آنها دارند. چون استحکام آنها در خطوط تحت فشار در سطح بالاتری قرار دارد. اما، در انتخاب گرید باید فشار طراحی، قطر لوله، SDR، نوع سیال و شرایط محیط و پروژه در نظر گرفته شوند.

قطر و ضخامت دیواره

لوله های پلی اتیلن تنوع بالایی از نظر قطر داخلی دارند و باید با توجه به حجم و دبی سیال آنها را انتخاب کرد. علاوه براین، ضخامت دیواره نیز اهمیت زیادی دارد تا لوله بتواند فشار را تحمل کند. با توجه به اینکه دو لوله با قطر یکسان ممکن است ضخامت دیواره متفاوتی داشته باشند، در زمان انتخاب لوله علاوه بر قطر باید ضخامت، SDR و فشار طراحی خط را هم همزمان بررسی کرد.

شرایط نصب و محل اجرای خط

 با توجه به اینکه لوله در چه محیطی اجرا می شود، مشخصات فنی و مورد نیاز آن تغییر می کند. به عنوان مثال، در خطوط دفنی عواملی مانند نوع خاک، عمق دفن، کیفیت بستر، احتمال نشست زمین و ترافیک عبوری از روی سطح نقش بسیار مهمی دارند. در مسیرهای روباز نیز قرار گرفتن لوله در معرض تابش نور خورشید، تغییرات دما و آسیب های ناشی از ضربه و خراشیدگی و غیره باید در نظر گرفته شوند. 

تفاوت نیاز پروژه های تحت فشار و خطوط ثقلی و مدفون

نوع لوله باید با نحوه کار خط و شرایط اجرای آن تناسب داشته باشد. در خطوط تحت فشار مانند شبکه های آبرسانی و آبیاری، لوله باید بتواند فشار داخل خط را تحمل کند. اما در خطوط ثقلی و دفنی، فشار خاک، عمق دفن و بار و ترافیک خودروها نیز اهمیت زیادی دارند.

به همین دلیل، در شبکه های فاضلاب و زهکشی معمولا از لوله های دوجداره مانند لوله کاروگیت استفاده می شود. ساختار این لوله باعث می شود در برابر فشارهای خارجی مقاومت مناسبی داشته باشد و برای بسیاری از خطوط زیرزمینی گزینه مناسبی باشد. اماف لوله پلی اتیلن تک جداره بیشتر در خطوط تحت فشار مانند انتقال و توزیع آب، شبکه های آبیاری و برخی خطوط صنعتی کاربرد دارد.

چه عواملی بر قیمت لوله پلی اتیلن تاثیر می گذارند؟

برای مدیریت بودجه در پروژه های زیرساختی، باید به قیمت لوله توجه زیادی داشت. چون در این پروژه ها متراژ لوله هایی که استفاده می شوند بسیار زیاد است و کوچک ترین تفاوت در قیمت لوله باعث افزایش زیاد هزینه نهایی می شود. اما نباید همیشه ارزان ترین یا گران ترین گزینه را انتخاب کرد. چون پارامترهای زیادی بر قیمت این لوله ها تاثیر می گذارند و باید متناسب با شرایط پروژه انتخاب شوند. به عنوان مثال، مهم ترین پارامترهای موثر بر قیمت لوله پلی اتیلن عبارتند از:

• نوع و گرید مواد اولیه
• قطر لوله
• ضخامت دیواره
• SDR و رده فشاری
• وزن هر متر لوله
• استاندارد و کیفیت تولید
• نوع لوله 
• مقدار و حجم سفارش
• قیمت مواد اولیه
• هزینه حمل و محل تحویل

جمع بندی

براساس آنچه در متن بررسی شد، لوله های پلی اتیلن در پروژه های آبرسانی، صنعتی، شبکه فاضلاب و زیرساخت اهمیت زیادی دارند و اگر درست انتخاب شوند، دوام شبکه را تحت تاثیر قرار می دهند. به همین دلیل نباید فقط به قیمت در زمان انتخاب لوله توجه کرد. مشخصات فنی لوله باید با شرایط پروژه، دبی جریان و نوع سیال، نحوه اجرا و میزان بار و ترافیک عبوری از روی خطوط همگی باید بررسی شوند.