رواندرمانی چطور به قطع قرصهای اعصاب کمک می کند؟
تصمیم به قطع قرص های اعصاب و روان یکی از آن تصمیم های بزرگ است و نباید سرسری از کنارش رد شد. شاید شما هم جزو کسانی باشید که ماه ها یا سال هاست دارو مصرف می کنند وبا دیدن علائم بهبودی به این فکر می کنید که آیا وقتش نرسیده که دارو را کنار بگذارید؟ یا شاید از عوارض دارو خسته شده اید و دلتان میخواهد بدون این قرصها زندگی کنید.سوالی که در اینجا مطرح است، این است که رواندرمانی واقعا میتواند کمک کند تا دارو را کنار بگذاریم؟ پاسخ صریح این است: بله، اما نه به تنهایی و استثناهای خاص خودش را دارد. در اینجا به این موضوع میپردازیم.
علتهای قطع مصرف دارو چه هستند؟
احتمالا هیچ کس دوست ندارد تا آخر عمر به یک قرص وابسته باشد. بطور کلی دلایل مختلفی میتواند شما را به فکر قطع دارو بیندازد. دراینجا به چند مورد از مهمترین این دلایل اشاره خواهیم کرد:
- احساس بهبودی: شاید بعد از ماه ها مصرف دارو، حس می کنید که اوضاعتان خیلی بهتر شده و دیگر نیازی به دارو ندارید. این حس، یک نشانه خوب است، اما نباید به تنهایی مبنای تصمیم گیری شما باشد.
- عوارض جانبی: خیلی از افراد از افزایش وزن، خواب آلودگی یا بی حسی عاطفی که بعضی داروها ایجاد می کنند، خسته می شوند. این عوارض میتوانند به اندازه خود بیماری آزاردهنده باشند و فرد مایل به ادامه مصرف دارو نباشد.
- اثر نداشتن دارو: گاهی بعد از یک دوره درمان، متوجه میشوید که دارو تاثیر چندانی نداشته و بهتر است روش دیگری را امتحان کنید.
- پایان دوره درمان: بعضی از داروها فقط برای یک دوره مشخص تجویز میشوند و بعد از آن پزشک ممکن است قطع آنها را به شما توصیه کند.
نکته مهمی که نباید فراموش کنید، این است که قطع دارو، یک تصمیم شخصی نیست که به تنهایی بگیرید. این تصمیم باید با هماهنگی کامل با روانپزشک معالجتان گرفته شود. قطع ناگهانی دارو، نه تنها به شما کمکی نمیکند، بلکه می تواند اوضاع را بدتر کند.
همچنین لازم به ذکر است همه کسانی که دارو مصرف میرکنند، نباید مصرف آن را قطع کنند. اما در بعضی شرایط، قطع دارو نه فقط یک گزینه، که یک ضرورت است. به عنوان مثال در شرایط زیر مراجعه به یک روانپزشک در سایت و پلفترم رواندرمان یا هرجای دیگر برای مشورت درباره تغییر یا قطع دارو توصیه میشود:
- زمانی که دارو به اندازه کافی موثر نبوده: اگر بعد از یک دوره درمانی مشخص (مثلا چند ماه)، بهبودی قابل توجهی در شما ایجاد نشده، پزشک ممکن است تصمیم به قطع یا تغییر دارو بگیرد.
- زمانی که عوارض از فواید پیشی گرفته: بعضی از عوارض داروها آنقدر جدی هستند که ادامه مصرف را غیرمنطقی می کنند. مثلا اگر دارویی باعث مشکلات کبدی یا افزایش وزن شدید شده باشد، پزشک ممکن است قطع آن را توصیه کند.
- زمانی که شما به یک روش درمانی دیگر پاسخ داده اید: اگر در کنار دارو، رواندرمانی را شروع کرده اید و حالتان به طور نسبتا پایدار خوب شده، ممکن است دیگر نیازی به دارو نداشته باشید.
- دوران بارداری یا شیردهی: بسیاری از داروهای روانپزشکی برای جنین یا نوزاد خطرناک هستند و پزشک ممکن است با برنامه ریزی دارو را قطع کند.
چرا معمولا در ابتدا ترکیب دارودرمانی و رواندرمانی پیشنهاد می شود؟
شاید برایتان سوال باشد که چرا در شروع درمان گاهی اوقات هم دارو تجویز می شود و هم روان درمانی؟ آیا فقط نزد روانشناس یا روانپزشک بروم کفایت نمیکند؟
دلیلش این است که این دو کارهای متفاوتی انجام می دهند و مکمل هم هستند. دارو، مثل عصا است. وقتی پای شما شکسته، عصا به شما کمک میکند که راه بروید و زمین نخورید. دارو در شروع درمان علائم حاد شما را مثل اضطراب شدید، بی خوابی یا افسردگی عمیق را کنترل می کند تا شما ظرفیتتان بالا برود. بدون دارو، گاهی آنقدر درگیر علائم هستید که حتی شاید نتوانید از روان درمانی استفاده کنید.
روان درمانی مثل فیزیوتراپی است. فیزیوتراپی به شما یاد می دهد که چطور بدون عصا راه بروید، تعادل داشته باشید و دوباره زمین نخورید. روان درمانی به شما یاد میدهد که چطور بدون دارو با احساسات و چالشهای زندگیتان کنار بیایید.
ترکیب این دو در شروع درمان به شما کمک می کند که هم در کوتاه مدت آرامش داشته باشید و هم در بلند مدت مهارتهای لازم برای مدیریت زندگی را یاد بگیرید.
اگر دارو را قطع کنیم آیا علائم برمی گردند؟
این ترس یکی از بزرگ ترین موانعی است که بسیاری از افراد را از قطع دارو بازمی دارد و بیجا هم نیست. به عنوان مثال تحقیقات نشان داده اند که اگر شما سابقه افسردگی داشته باشید و دارو را به یکباره قطع کنید، احتمال بازگشت علائم خیلی بالاست.
اما قطع تدریجی و همراه با حمایت روان درمانی میتواند این خطر را به شدت کاهش دهد. مطالعات نشان داده اند که افرادی که دارو را به آرامی و با راهنمایی پزشک قطع می کنند و در کنار آن از جلسات رواندرمانی استفاده میکنند، خطر عود در آنها کاهش پیدا میکند.
رواندرمانگر چطور به شما در قطع دارو کمک می کند؟
حالا که میدانید چرا و چه موقع باید دارو را قطع کنید، بیایید ببینیم رواندرمانگر در این مسیر چه نقشی دارد. کارهایی که رواندرمانگر میتواند در این پروسه انجام دهد عبارتند از:
آماده سازی برای کاهش تدریجی: او به شما کمک میکند با هماهنگی روانپزشکتان، یک برنامه کاهش تدریجی طراحی کنید. یعنی هر چند هفته، دوز دارو را کم کنید و رواندرمانگر در این مدت، وضعیت شما را بررسی می کند.
مدیریت علائم ترک: ممکن است در طول کاهش دارو، علائمی مثل اضطراب، بی خوابی یا تحریک پذیری را تجربه کنید. درمانگر به شما تکنیکهایی مثل تنفس عمیق، ذهن آگاهی و روشهای مدیریت استرس را یاد میدهد تا این علائم را کنترل کنید.
جایگزین کردن دارو با مهارتهای جدید: در طول جلسات، شما یاد می گیرید که چطور بدون تکیه بر دارو، با احساسات و موقعیتهای دشوار کنار بیایید. این مهارتها، مثل یک جعبه ابزارهمیشه همراه شما خواهند بود.
حمایت عاطفی: قطع دارو، یک فرایند هیجانی است. ممکن است گاهی احساس کنید که نمیتوانید ادامه دهید. درمانگر در این لحظات، کنار شماست تا به شما یادآوری کند که چقدر پیشرفت کرده اید و از پس شرایط برمی آیید.
جمع بندی
قطع قرصهای اعصاب و روان، یک تصمیم مهم است و با برنامه ریزی درست و رواندرمانی شدنی است. داروها در شروع درمان مثل یک عصا به شما کمک می کنند تا سرپا بمانید و رواندرمانی مثل فیزیوتراپی، به شما یاد می دهد که بدون عصا هم راه بروید. اگر احساس می کنید زمانش رسیده، اولین قدم را با مشورت روانپزشک و روان درمانگرتان بردارید. آنها به شما کمک می کنند تا این مسیر را با کمترین خطر و بیشترین آرامش طی کنید.
