به گزارش خبرنگار صمت، نخستین سخنران این نشست، رضا جمیلی، مدیر توسعه زیست بوم نخل من، با اشاره به عقب ماندگی های تاریخی در حوزه مالی گفت : دغدغه ها و اولویت های مالی مدت‌ها در مرحله ای ابتدایی باقی مانده بود، اما امروز ضرورت سرویس های نوینی که تمام اجزای زنجیره را یکپارچه ببینند، بیش از پیش احساس می شود .

وی با معرفی پلتفرم هایی مانند «باروک» به عنوان بازیگران جدید این عرصه، افزود: این پلتفرم ها تلاش می کنند اعتبار را در زنجیره تأمین چنان مدیریت و توزیع کنند که همه بازیگران، از کسب وکارهای خرد گرفته تا تأمین کنندگان و شرکت های پخش، منافعی یکپارچه داشته باشند.

جمیلی تأکید کرد: «تأمین مالی زنجیره تأمین مفهوم تازه ای نیست و سالهاست که بخش های دولتی و خصوصی به دنبال تحقق آن بوده اند، اما نبود نگاه یکپارچه، این تلاشها را با شکست مواجه کرده است. ذات این مدل بر یکپارچگی استوار است و بدون دسترسی به داده های دقیق فروش و لجستیک، هیچ تأمین مالی موفقی ممکن نیست.

وی با طرح کلیدواژه «قدرت داده»، تصریح کرد: وقتی پلتفرمی بر داده های واقعی سوار شود، می تواند به وندورها سرویس های بهتری ارائه دهد و به بازیگر کلیدی زنجیره تبدیل شود. باروک دقیقاً در همین نقطه مستقر شده؛ جایی که اعتبار را مستقیماً به معامله واقعی متصل میکند.

جمیلی در بخش دیگری از سخنانش، رویه نادرست سال‌های اخیر بانکها را مورد نقد قرار داد و گفت: سالها بانکها بهعنوان بازیگران اصلی معماری مالی کشور، تسهیلات غیرهدفمندی اعطا میکردند که در جای خود مصرف نمیشد. حضور پلتفرمهایی مثل باروک میتواند پایانی بر این رویه باشد. امروز قصد داریم بررسی کنیم که همسوسازی منافع بازیگران زنجیره، چه تحولی در رشد فروش و ارزش نهایی ایجاد میکند؛ هرچند این مسیر خالی از ریسک نیست.

نقش های کلیدی پلتفرمهای نوین در زنجیره ارزش

 آرش لرستانی، مدیرعامل باروک، با ترسیم دقیق اکوسیستم تأمین مالی، گفت: این زنجیره از تأمین کنندگان آغاز، به شرکتهای پخش میرسد و با خریداران تکمیل میشود. هر یک از این اجزا بدون دیگری بی‌معناست و مؤسسات مالی با تزریق اعتبار، چرخ این زنجیره را به حرکت درمیآورند.

وی با اشاره به تحولات دو دهه اخیر، افزود: اگرچه تأمین مالی در ۲۰ سال گذشته چندان فناوری محور نبود، اما اکنون با حضور بازیگرانی مانند باروک، شاهد تغییرات بنیادین هستیم

لرستانی دو نقش حیاتی پلتفرم های نوین را چنین برشمرد: نقش نخست، تسهیل جریان فیزیکی کالا و ایجاد فراگیری مالی است که به پایداری سیستم کمک میکند. نقش دوم، مدیریت هوشمند جریان اعتبار و سرمایه در گردش است که در آن، فناوری به مدیریت دقیق چرخش کالا و نقدینگی در کل زنجیره یاری میرساند .

مدیرعامل باروک با تأکید بر مدیریت داده‌محور، خاطرنشان کرد: در مدل های قدیمی، نحوه ارائه تسهیلات محدود بود، اما امروز پلتفرمی مانند باروک با هماهنگ سازی داده ها، بازیگران زنجیره را در یک راستا قرار میدهد. ما به دنبال ایجاد بدهی یا مقروض کردن کشور نیستیم؛ هدف ما ارتقای نظام مالی است. باروک پلتفرمی است که در زنجیره مالی، جریان کالا را به صورت هوشمند شکل می دهد.

مرور مدلهای سنتی و مدرن تأمین مالی

کاوه صبایی، مشاور مدیرعامل و مدیر امور سازمان برنامهریزی راهبری بانک تجارت، با مرور ادوار مختلف تأمین مالی، گفت: در مدل کلاسیک، بانکها منابع آزاد جامعه را جمع آوری و در قالب تسهیلات به بخشهای دیگر اقتصاد تزریق میکنند؛ اما این تسهیلات لزوماً به جریان کالا متصل نیست و بر اساس اعتبارسنجی شخصی گیرنده تعیین میشود که روشی متداول در ایران و جهان است. وی سپس به معرفی مدل جدید تحت عنوان «تأمین مالی تعهدی» پرداخت و توضیح داد: این مدل بر پایه تعهدات استوار است؛ یعنی ابتدا یک معامله تجاری واقعی شکل میگیرد، سپس بانک تعهدات طرفین را گارانتی میکند و در گام بعدی، تسهیلات را بهصورت متأخر ارائه میدهد.

صبایی سه دلیل عمده برای شانس موفقیت بالاتر این مدل برشمرد: اتصال مستقیم به جریان تجاری، ارائه متأخر تسهیلات پس از گارانتی تعهدات، و اتصال به سه رکن اصلی معامله یعنی کالا، داده و پول که ریسک عدم بازگشت یا انحراف منابع را به شدت کاهش میدهد.

وی با نقد کارایی مدل سنتی، افزود: اگر حساب وکتابی ساده انجام دهیم، تمام ذینفعان مدل سنتی ناراضی هستند؛ از سپرده گذار تا دریافت کننده تسهیلات، خود بانک و حتی رگولاتور. در مقابل، مدل تأمین مالی تعهدی با ویژگیهای سه گانه خود، شانس بسیار بالاتری برای پاسخگویی به نیازهای واقعی اقتصاد در شرایط جدید دارد.

گذار از بانکداری سنتی به تأمین مالی هوشمند

در پایان، محمد مظاهری، رئیس هیأت مدیره باروک، با ناکارآمد خواندن رویکرد سنتی، گفت: هوشمندسازی تجارت یعنی شناخت بازیگران بر مبنای رفتار مالی و عملکرد واقعی آنها، نه صرفاً وثایق سنتی. وقتی همه بازیگران بر بستر یک پلتفرم یکپارچه فعالیت کنند، دادههای تجمیعی جایگزین دقیقتری برای مدلهای جزیرهای خواهد بود. وی با اشاره به سیستمهای رتبهبندی اعتباری مبتنی بر داده، افزود: این سیستمها نه تنها ریسک جمعی شبکه را کاهش میدهند، بلکه اعتبارسنجی را به فرآیندی پویا و منطقی تبدیل میکنند.

مظاهری با بیان چالش تورم بالا در ایران، تصریح کرد: تولیدکننده و توزیعکننده با ریسکهای متعددی مواجهاند، اما مشکل اصلی، ایجاد جریان روان سرمایه در لحظه وقوع معامله است. تسهیلات سنتی بانکها به عنوان منابع‌محور، اغلب گرهی از کار تولید نمی گشایند؛ چراکه بانک همواره درگیر شاخصهای سنتی است که با نیاز واقعی تولید در تضاد است.

وی با معرفی مدل «تجارت‌محور» بهعنوان راهحل، خاطرنشان کرد: در این الگو، از نقطه تجارت شروع میکنیم؛ جایی که نیاز به سرمایه در گردش مشخص و قابل پیشبینی است. خوشبختانه نشانه هایی از تغییر رویکرد در سیستم بانکی ایران دیده میشود؛ مثلاً هفته گذشته بانک ملت نیز در حال فاصله گرفتن از رویکرد منابع‌محور است.

رئیس هیأت مدیره باروک در پایان با استناد به گزارش بانک توسعه آسیایی گفت : جهان با شکاف تأمین مالی عظیمی روبه‌روست که پیش بینی میشود تا ۲۰۲۵ به ۲.۵ تریلیون دلار برسد. دلیل اصلی، پروسه های طولانی تأمین اعتبار است و توصیه متخصصان، دیجیتالی کردن تجارت است. اکوسیستم ایران نیز نیازمند تأمین مالی لنگری است که نمونه های موفق آن در آمریکا دیده میشود و میتواند پاسخگوی نیازهای فوری زنجیره تأمین باشد.