از فعالسازی ظرفیتهای خالی تا تأمین پایدار انرژی
نشست خبری سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران با محوریت تشریح آخرین برنامهها برای حمایت از صنایع کوچک و متوسط، احیای واحدهای کمظرفیت و توسعه زیرساختهای تولید در شهرکهای صنعتی برگزار شد؛ نشستی که در آن علاوه بر ارائه گزارشی از وضعیت واحدهای صنعتی و اقدامات حمایتی، موضوع ناترازی انرژی و راهکارهای کاهش اثر خاموشیها بر تولید نیز موردتوجه قرار گرفت.
در این نشست، برنامههای سازمان صنایع کوچک و شرکت شهرکهای صنعتی برای فعالسازی ظرفیتهای بلااستفاده، توسعه خوشههای صنعتی، حمایت از واحدهای مستعد دانشبنیان و ایجاد شهرکهای صنعتی نسل جدید تشریح شد. مسئولان حاضر در این نشست خبری همچنین از برنامه احداث شهرک تخصصی انرژی خورشیدی در اشتهارد با ظرفیت هدفگذاریشده ۵۰۰ مگاوات خبر دادند و با همراهی جمعی از اهالی رسانه از تعدادی از واحدهای صنعتی این شهرک بازدید کردند.
فعالسازی ظرفیتهای خالی؛ محور تازه حمایت از صنایع کوچک
رضا غلامی اوریمی، معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران، در نشست خبری با خبرنگاران که در شهرک صنعتی اشتهارد برگزار شد، با تشریح مجموعه اقدامات این سازمان برای پشتیبانی از صنایع کوچک و متوسط، از برنامهریزی برای افزایش ظرفیت تولید واحدهایی خبر داد که در حال حاضر پایینتر از ظرفیت اسمی خود فعالیت میکنند.
به گزارش صمت غلامی اوریمی با ارائه گزارشی از عملکرد سازمان، توسعه فناوری، تکمیل خوشههای صنعتی، شناسایی واحدهای مستعد دانشبنیان و حمایت از بازگشت واحدهای صنعتی به چرخه تولید را از مهمترین محورهای سیاستگذاری در این بخش عنوان کرد. بر اساس این گزارش، تاکنون ۲۳۴۶ واحد صنعتی مستعد دانشبنیان شناسایی شده و ۱۳۴۹ واحد نیز توانستهاند گواهی دانشبنیان دریافت کنند.
غلامیاوریمی با اشاره به وظایف سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران اظهار کرد: فعالیتهای این سازمان در دو بخش اصلی دنبال میشود؛ بخش نخست به ایجاد زیرساختهای فیزیکی، توسعه شهرکها و واگذاری زمین به متقاضیان مربوط است و بخش دوم، حمایتهای نرمافزاری از واحدهای تولیدی را دربرمیگیرد. به گفته او، بخش دوم به دلیل تأثیر مستقیم بر ارتقای توان مدیریتی، فنی، فناورانه و بازاررسانی واحدهای صنعتی، از اهمیت ویژهای برخوردار است و میتواند به افزایش قدرت رقابت صنایع کوچک و متوسط کمک کند.
خوشههای صنعتی در مسیر تکمیل
معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران، توسعه خوشههای صنعتی را یکی از ابزارهای تقویت بنگاههای کوچک دانست و گفت: دفتر توسعه صنعتی و فناوری سازمان، شناسایی و شکلدهی این خوشهها را دنبال میکند. تاکنون ۵۶ خوشه صنعتی شناسایی شده، ۱۴۰ خوشه به مرحله تکمیل رسیده و ۵۲ پروژه نیز در این زمینه در حال اجراست.
غلامیاوریمی درباره وضعیت استان البرز نیز گفت: ۲۱ خوشه صنعتی در این استان شناسایی شده که سه مورد از آنها به مرحله تکمیل رسیده و سایر طرحها در حال اجرا هستند.
وی با اشاره به ظرفیتهای شهرک صنعتی اشتهارد اظهار کرد: در این مجموعه حدود ۲۶۰ واحد در قالب خوشههای صنعتی فعالیت میکنند که ۷۴ درصد آنها در حوزه تأمین و تولید مواد اولیه قرار دارند و بخشی دیگر نیز در زمینه صنایع غذایی و دارویی فعال هستند.
حرکت به سمت شهرکهای صنعتی نسل جدید
غلامی اوریمی در ادامه از آغاز برنامهریزی برای شکلگیری شهرکهای صنعتی نسل جدید خبر داد و گفت: این طرح با همکاری معاونت علمی ریاست جمهوری دنبال میشود. به گفته وی تهران، اصفهان و گیلان به عنوان استانهای پایلوت برای اجرای این طرح انتخاب شدهاند تا واحدهای فناور در کنار واحدهای صنعتی مستقر شوند. هدف از اجرای این برنامه، ایجاد ارتباط نزدیکتر میان ظرفیتهای علمی و نیازهای واقعی تولید عنوانشده است؛ ارتباطی که میتواند به حل مسائل فنی بنگاهها، کاهش زمان رفع مشکلات تولید و تبدیل ایدهها و نمونههای آزمایشگاهی به محصولات قابل تولید در مقیاس صنعتی کمک کند.
معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران همچنین به برنامههای این سازمان برای توسعه فعالیتهای دانشبنیان اشاره کرد و افزود: از میان واحدهای صنعتی مستعد، تاکنون ۲۳۴۶ واحد شناسایی شدهاند. با حمایتهای انجامشده، ۱۳۴۹ واحد صنعتی موفق به دریافت گواهی دانشبنیان شدهاند و روند شناسایی و حمایت از سایر واحدهای مستعد نیز ادامه دارد.
غلامی اوریمی همچنین درباره استفاده صنایع از ظرفیت اعتبار مالیاتی اظهار کرد: واحدهای صنعتی میتوانند با ثبتنام در سامانه حمایت ۱۴ تا پایان شهریورماه، از ظرفیت بند ۱۱ قانون جهش تولید دانشبنیان استفاده کنند. بر اساس این سازوکار، هزینههای تحقیق و پژوهش واحدهای مشمول میتواند در چارچوب قانون از مالیات بر درآمد سال جاری و سالهای آینده کسر شود؛ موضوعی که میتواند بخشی از هزینههای توسعه فناوری و تحقیق و توسعه بنگاهها را پوشش دهد.
بازگرداندن ظرفیتهای خالی به خط تولید
یکی دیگر از محورهای مورد تأکید معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران، احیای واحدهایی است که بهدلایل مختلف با ظرفیت کامل فعالیت نمیکنند. غلامی اوریمی با بیان اینکه بخشی از واحدهای صنعتی کشور پایینتر از ظرفیت واقعی خود تولید دارند، گفت: برنامههایی برای افزایش تولید این واحدها و بازگرداندن ظرفیتهای بلااستفاده آنها به مدار در حال اجراست. کمیتههای تسهیل و رفع موانع تولید در این مسیر نقش مهمی دارند و قرار است مشکلات هر واحد با توجه به شرایط همان بنگاه بررسی و برای رفع موانع آن اقدام شود. فعال شدن ظرفیتهای موجود، علاوه بر جلوگیری از اتلاف سرمایهگذاریهای انجامشده، میتواند در افزایش تولید، حفظ اشتغال و کاهش فشار بر منابع مورد نیاز برای ایجاد واحدهای جدید مؤثر باشد.
توسعه بازار در کنار حمایت از تولید
معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران در ادامه بر اهمیت بازاررسانی برای واحدهای تولیدی تأکید کرد و گفت: حمایت از صنعت تنها به تأمین زیرساخت یا رفع موانع تولید محدود نمیشود و دسترسی به بازار نیز بخش مهمی از این فرآیند است. وی برگزاری تورهای صنعتی، اعزام واحدها به نمایشگاههای داخلی و خارجی و تشکیل کنسرسیومهای صادراتی را از جمله برنامههای سازمان برای کمک به توسعه بازار عنوان کرد.
به گفته غلامی اوریمی، تجمیع ظرفیت بنگاههای کوچک در قالب کنسرسیومها میتواند هزینههای حضور در بازارهای صادراتی را کاهش دهد و زمینه حضور مؤثرتر واحدهایی را فراهم کند که به تنهایی توان مالی یا اجرایی لازم برای ورود به بازارهای جدید را ندارند.
بسته حمایتی ویژه برای واحدهای آسیبدیده
معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران در بخش دیگری از سخنان خود از تشکیل کمیتههای پایش بحران برای رصد مستمر روند تولید کالاهای اساسی خبر داد و افزود: برای واحدهایی که در شرایط بحرانی دچار آسیب شدهاند، بستههای حمایتی ویژهای در نظر گرفته شده است. این بستهها شامل مهلت تنفس دو تا شش ماهه برای بازپرداخت اقساط، تقسیط بدهیها در دورههای ۲۴ تا ۴۸ ماهه و مجموعهای از تمهیدات حمایتی دیگر است. علاوه بر این شرکتهای شهرکهای صنعتی استانها مکلف شدهاند در چارچوب برنامه حمایتی، کارگاههای خالی را برای استقرار واحدهای آسیبدیده در اختیار آنها قرار دهند.
تلاش برای کاهش خاموشیها و حفظ اشتغال در شهرکهای صنعتی
شهرکهای صنعتی یکی از مهمترین بسترهای توسعه تولید و استقرار زنجیرههای صنعتی در کشور به شمار میروند. استان البرز نیز با وجود تعداد محدود شهرکهای صنعتی دولتی، از ظرفیت قابلتوجهی در بخش تولید برخوردار است و حضور صنایع مختلف و برندهای شناختهشده، این استان را به یکی از قطبهای صنعتی کشور تبدیل کرده است. به گزارش صمت علی مهدیپور، رئیس هیاتمدیره و مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان البرز نیز در حاشیه بازدید از شهرک صنعتی اشتهارد، با اشاره به وضعیت صنعت استان گفت: بیش از ۴ هزار قرارداد صنعتی در شهرکهای صنعتی دولتی و غیردولتی البرز به ثبت رسیده که حدود ۲ هزار واحد از این تعداد وارد مرحله بهرهبرداری شدهاند.
به گفته وی، البرز از نظر نسبت قراردادهای صنعتی به واحدهای بهرهبرداریشده در جایگاه نخست قرار دارد و این نسبت حدود ۷۵ درصد است؛ آماری که بیانگر ظرفیت بالای صنعتی و فعال بودن بخش قابلتوجهی از واحدهای مستقر در استان است.
اشتهارد؛ میزبان برندهای ملی
مهدیپور با اشاره به تنوع فعالیتهای صنعتی در البرز اظهار کرد: بیش از ۲۰ برند ملی در شهرک صنعتی اشتهارد حضور دارند و این استان در صنایعی همچون دارویی، آرایشی و بهداشتی، تجهیزات پزشکی، صنایع غذایی و شیمیایی، جایگاه قابلتوجهی در کشور دارد.
وی همچنین حفظ نیروی انسانی را یکی از اولویتهای صنعتگران استان دانست و گفت: بسیاری از واحدها با وجود مشکلات اقتصادی و کاهش بازار، تلاش کردهاند از تعدیل نیرو جلوگیری کنند. او نمونه یکی از واحدهای صنعتی را یادآور شد که با وجود از دست دادن بخشی از بازار شب عید، با مدیریت مناسب توانست فعالیت خود را ادامه دهد و نیروی کار خود را حفظ کند.
کاهش محدودیت برق صنایع
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان البرز درباره وضعیت برق شهرکهای صنعتی نیز گفت: افزایش شدید دمای هوا در هفته گذشته، شرایط تأمین برق را دشوار کرده بود، اما با بهبود وضعیت، محدودیت برق صنایع از این هفته به یک روز در هفته کاهش یافته است.
وی افزود: وجود مزارع خورشیدی در اطراف شهرکهای صنعتی اشتهارد، شرایط تأمین برق برخی شهرکها را نسبت به گذشته متفاوت کرده است. به گفته مهدیپور، واحدهای مستقر در شهرکهای «کوثر» و «امید البرز» در تابستان با قطعی کامل برق روبهرو نبودند و محدودیت آنها عمدتا به ساعات اوج مصرف، یعنی ۱۸ تا ۲۴، اختصاص داشت.
احداث شهرک تخصصی انرژی خورشیدی
مهدیپور از اجرای طرح ایجاد شهرک تخصصی انرژی خورشیدی در مجاورت شهرک صنعتی اشتهارد خبر داد و گفت این پروژه در زمینی به مساحت ۸۲۰ هکتار و با افق اجرایی سهساله دنبال میشود. وی ظرفیت پیشبینیشده برای این طرح را ۵۰۰ مگاوات اعلام کرد و افزود: هدف از توسعه این زیرساخت، تأمین بخشی از برق مورد نیاز صنایع، کاهش وابستگی به شبکه در زمان اوج مصرف و جلوگیری از آسیب خاموشیها به تولید و اشتغال است.
رئیس هیاتمدیره شرکت شهرکهای صنعتی البرز با اشاره به افزایش استقبال سرمایهگذاران از انرژی خورشیدی در پایان گفت: توسعه این حوزه با جدیت در استان دنبال میشود و از واحدهای صنعتی نیز خواسته شده با مشارکت در طرحهای خورشیدی، بخشی از نیاز انرژی خود را تأمین کنند. علاوه بر این گسترش نیروگاههای خورشیدی در کنار شهرکهای صنعتی میتواند هم به پایداری تولید کمک کند و هم سهم صنایع را در کاهش ناترازی برق افزایش دهد.
سخن پایانی
آنچه از مجموعه مباحث مطرحشده در نشست خبری شرکت شهرکهای صنعتی میتوان دریافت، این است که مسئله صنایع کوچک و متوسط دیگر صرفا به تأمین زمین، زیرساخت و ایجاد واحدهای جدید محدود نمیشود. بخش مهمی از ظرفیت صنعتی کشور امروز در واحدهایی قرار دارد که به دلایل مختلف با ظرفیت کامل فعالیت نمیکنند و بازگرداندن این ظرفیتها به چرخه تولید میتواند در کوتاهمدت اثر بیشتری نسبت به ایجاد واحدهای جدید داشته باشد. در این میان، تأمین پایدار انرژی به یکی از پیششرطهای استمرار تولید تبدیل شده است؛ زیرا خاموشیها نهتنها تولید روزانه، بلکه بازار، تعهدات صادراتی، اشتغال و سرمایهگذاری انجامشده در واحدهای صنعتی را تحت تأثیر قرار میدهد.
از این منظر، هدفگذاری برای ایجاد ظرفیت ۵۰۰ مگاواتی انرژی خورشیدی در اشتهارد را باید فراتر از یک پروژه تأمین برق دید. توسعه انرژی تجدیدپذیر در کنار شهرکهای صنعتی میتواند بخشی از مسیر کاهش ناترازی برق و افزایش تابآوری تولید باشد. در کنار آن، توسعه خوشههای صنعتی، دانشبنیان شدن واحدها، اتصال فناوری به تولید و ایجاد بازارهای صادراتی، حلقههای دیگری از زنجیره حمایت از صنعت هستند.
